JEAN-PAUL PERIER-MUZET

Văn Hào chuyển ngữ

 

            CHA EMMANUEL D’ALZON BỞI CHÍNH NGÀI

 

NHÀ CHUNG D̉NG MẸ VỀ TRỜI                                                                                                                                                           RÔMA, 2003

 

Tuyển tập bút thư của cha d’ALZON.

 

Tóm lược nội dung

 

Bài Tựa

Lời đề tặng

Lời tựa

Phần mở đầu

Phần I

Phần II

Phần III

Phần IV

Phần V

Phần kết

 

 Bài tựa

 

    Sau lễ kỷ niệm một trăm năm thành lập ḍng Mẹ Về Trời năm 1950, rất nhiều bài viết, sách được ấn hành và cho phép t́m hiểu nghiêm túc hơn về cuộc đời của Tổ phụ ḍng, về chặng đường thiêng liêng và những hoạt động trong công việc phục vụ Giáo Hội cũng như xă hội thời ngài c̣n sống. Tôi đặc biệt nghĩ đến tuyển tập những bức thư mới t́m lại được của cha d’Alzon (Những kí ức sâu kín- Trích những bức thư mới t́m lại được 1850-1880, Paris, 1950). Tôi cũng nhớ đến tập thư rất phong phú về những bài viết quan trọng của cha d’Alzon do cha Athanase Sage góp lại (Những bài viết linh thao (Sách Linh Thao), Rôma, 1956). Tôi cũng không quên nhắc đến quyển sách trong đó cha Athanse Sage tŕnh bày những hiểu biết về tư tưởng thiêng liêng của cha d’Alzon (Một người thầy hướng dẫn thiêng liêng thế kỷ 19, Rôma, 1958). Năm 2000, Lễ kỷ niệm 150 năm thành lập ḍng cũng tạo thời cơ in ấn nhiều sách mới để xích chúng ta lại gần hơn với con người quan trọng của thế kỷ 19 và của những hội ḍng do người lập nên.

 

 Từ khi in và phát hành Sách Linh Thao (Ecrits Spirituels) năm 1956, chúng ta đă rất cố gắng để nhiều người có thể biết đến văn thư, qua đó cha d’Alzon thổi luồng khí cuối cùng cho nhiều dự án và cho các suy tư thâm sâu nhất của cha. Nỗ lực ấy được cụ thể trong việc in thư thu lượm được gồm mười lăm tập. Trước tiên, phải kể đến cha Pierre Touveneraud, tiếp đến cha Désiré Dearedt (từ 1978 đến 1996). Hai cha giới thiệu với chúng ta độ chừng 5000 lá thư của tổ phụ. Cuối cùng phải kể đến hai tập mới phát hành do cha Jean-Paul Pérrier Muzet (Rôma 2003) thu lượm và cho in. Vậy là một việc làm uyên bác đă được thực hiện và kết quả thật ấn tượng. Đúng vậy, thành quả đầy ấn tượng đó to lớn đến mức ta sợ không giám mở xem một tác phẩm như thế và không giám nghĩ rằng chỉ một số người quen với loại tài liệu này có thế đọc hết được. Đáng sợ nữa là v́ không một lá thư nào hay nói đúng hơn rất ít thư được dịch ra các ngôn ngữ khác. Có nghĩa là tác phẩm đồ sộ này hoàn toàn không được những người không nói tiếng pháp biết đến. Kết quả của nó chỉ là một bức chân dung không hoàn hảo về con người cha d’Alzon, và trong một số trường hợp, có thể tồn tại sự hiểu lầm thực sự về nhân cách cũng như về những mục đích của ngài. Từ đó ta hiểu tầm quan trọng của quyển sách được phát hành hôm nay.

 

 Tôi cho rằng tác phẩm hiện tại là một phần bổ sung quan trọng cho Sách Linh Thao được ấn hành năm 195O. Hai sách này cung cấp cho chúng ta một bức chân dung đáng tin về cha Emmanuel d’Alzon. Sách Linh Thao tập hợp trong một tác phẩm chính thức của cha sáng lập : Chỉ dẫn linh thao (Directoire) (chỉ dẫn linh thao cho gia đ́nh tu sĩ của cha), một số yếu tố về những Hiến Chương đầu tiên và các tài liệu nền tảng khác (fondateur) : (Những bài tŕnh bày của cha tại Kỳ Họp của các tu sĩ, Những bức thư gửi những người hữu trách công tác đào tạo, Những thư luân lưu cho các tu sĩ, những bài suy niệm và những bài giảng tại các kỳ tĩnh tâm, nhiều bài thuyết tŕnh trong các dịp khác nhau, một số thư chính thức và có nội dung thần học hơn (doctrinale)). Đặc điểm của các tài liệu này, tất cả đều mang tính «chính thức » và tính phổ biến chung, cung cấp cho chúng ta ư nghĩ tuyệt vời về tác giả, tuy nhiên, một lần nữa, hạn chế không thể tránh khỏi. Ví dụ, chúng ta học được rất ít về tiến triển trong tư tưởng và trên bước đường thiêng liêng của cha sáng lập, về những người mà cha đă kề vai sát cánh và những phản ứng của họ đối với tư tưởng và những sáng kiến của cha. Và rút cục, chúng ta chỉ có được một cái nh́n khá mập mờ về nhân cách thật của cha. Xem qua các tài liệu và nhất là qua Sách Linh Thao, chúng ta sẽ có thể cảm tưởng dường như tư tưởng cha d’Alzon thể hiện nét cổ điển hơn là nét độc đáo, trong đó các bài giảng và những nhậnh định linh thao thiếu chiều kích tưởng tưởng và  t́nh người (humanité) và nhân cách của cha tỏ ra hơi khắc khổ và bị dồn nén.

 

 Những người đă đọc thư của cha d’Alzon cảm nhận nhu cầu cần đi sâu hơn nữa. Đó là nguyên do dẫn đến việc ấn hành tất cả những bức thư của cha sáng lập. Nhưng rất nhiều người cho rằng, cho đến  lúc này, nhân cách của cha d’Alzon được tỏ hiện qua tập thư quan trọng này vẫn c̣n chưa được biết đến.

 

 Nếu như sách Linh Thao cho phép ta khám phá lại con người cha d’Alzon sáu mươi năm sau khi cha qua đời, th́ tập sách này cuối cùng tạo cơ hội khám phá một con người d’Alzon « mới » hầu như 120 năm sau ngày cha ra đi. Từ nay, tôi tin rằng ai muốn biết tổ phụ, muốn biết ngài là ai, muốn biết đâu là tư tưởng thật của ngài, sẽ cần phải tham khảo hai tập sách này.

 

 Nếu quyển sách này không chứa đựng ǵ khác ngoài tuyển tập những lá thư chính của cha d’Alzon, và những bản dịch trong các ngôn ngữ chính thức của Hội Ḍng, tập sách đó cũng đă có thể có chỗ đứng trong các thư viện của ḍng Mẹ Về Trời rồi. Nhưng tác giả đă sắp xếp lại mỗi lá thư trong bối cảnh lịch sử chính xác, với nhiều phần tham khảo sẽ làm thỏa măn những người uyên bác nhất. Điều này cũng sẽ cho phép bất cứ độc giả nào biết được nhiều hơn những ǵ họ t́m kiếm. Từ rất lâu, chúng tôi mong muốn một tiểu sử hiện đại về cha d’Alzon để bổ  sung hai tập sách quan trọng của cha Siméon Vailhé về cha d’Alzon năm 1926-1934. Việc này đ̣i hỏi nhiều t́m kiêm, nhưng tôi tin là cha Pérrier Muzet đă lập ra những nền móng khi soạn thảo những bài tựa lịch sử cho mỗi lá thư do ngài chọn lựa trong tuyển tập này.

 

 Cha Pérrier Muzet, chuyên viên lưu trữ của Hội Ḍng, một lần nữa phục vụ một việc rất hữu ích cho các anh em đồng hội và cho Giáo Hội nói chung. Cha đă thực hiện việc này với tư cách một chuyên viên lịch sử có khả năng cao. Tôi cầu mong để tác phẩm này của cha, một khi được dịch sang bốn ngôn ngữ chính thức của Hội Ḍng, trở thành một nguồn đổi mới như cha Sage đă từng tạo ra cách đây năm mươi năm, trong sự trung thành với thần khí được ban cho Giáo Hội, qua cha d’Alzon, nhằm lợi ích cao cả nhất cho dân Chúa.

 

 

 

                                 Người anh em. Richard E. Lamoureux. a.a.

                                                  Bề trên tổng quyền

                                        Rôma ngày 2 tháng 2 năm 2003

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 Lời đề tặng   

 

Kỷ yếu về đấng sáng lập Hội Ḍng không chỉ thuộc về lịch sử. Nó c̣n được tạo thành từ một nền linh thao được diễn tả bằng việc cầu nguyện. Ḍng Mẹ Về Trời cầu khẩn cha d’Alzon trên bàn thờ với niềm hy vọng một ngày không xa, Giáo Hội chính thức công nhận sự thánh thiện của cha.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 Lời tựa

 

         Năm 1999, Tổng Hội Đồng (Conseil général) yêu cầu chuyên viên lưu trữ soạn một quyển sách dưới dạng tuyển tập bút thư của cha d’Alzon và cũng nhằm bổ sung cho tập thư đồ sộ được xuất bản hầu như trọn vẹn bắt đầu từ cha Siméon Vailhé năm 1923, và đă được cha Désiré Deraedt miệt mài hoàn tất năm 1996. Những lí do của việc xuất bản mới, theo kiểu sư phạm thực nghiệm, tỏ ra vừa đơn giản, vừa khẩn thiết : một phần, rất ít tu sĩ có thể đọc một cách hệ thống toàn tập thư dày cộm này nếu không có người chọn lựa giới thiệu. Hơn nữa đó cũng là lí do của những người có trách nhiệm đào tạo muốn đưa ra h́nh thức nhẹ hơn. Phần khác, những nhà hữu trách trong việc đào tạo hiện nay trong mọi tỉnh ḍng không thể trông chờ vào việc dịch những lá thư với số lượng lớn như vậy ra ngôn ngữ riêng trong thời gian ngắn. Nên họ luôn buộc chỉ tham khảo những sách đang được sử dụng, như Sách Linh Thao hoặc những bản văn sáng lập (Hiến Chương), rất nhiều tài liệu đang được trau chuốt để có thể tồn tại lâu dài, không ngừng kêu gọi chúng ta giới thiệu và đổi mới trong cái nh́n hiện tại hóa.

 

         Từ năm 1987, quá tŕnh đưa tài liệu vào hệ thống vi tính và được kiểm duyệt, cho vào và sắp xếp tất cả bài viết của cha d’Alzon, những bản đă được ấn hành từ lâu và những bản mới, gồm những bản được biết nhiều, ít được biết đến và thậm chí cả những bản chưa được biết đến. Chúng ta có thể bắt đầu hi vọng phương tiện làm việc này, có hiệu năng cao, nhờ sự đầu tư rất tốn kém để nêu chỉ số hóa, mà phải tạo ra một bộ từ điển lớn, sẽ huy động và thúc giục năng lượng của các thế hệ trẻ vốn yêu thích dụng cụ tin học. Có CD giúp việc t́m kiếm dễ dàng hơn. Nhưng c̣n quá sớm để xác định liệu những bông hoa luôn hứa hẹn hoa trái, trong tương lai, sẽ cho nảy mầm vào mùa xuân, khi sắp đến vụ thu hoạch đầu mùa hay không. Việc đầu tư lâu dài đ̣i hỏi sự chín muồi trong kiên nhẫn. Một nét mới hoặc một việc canh tân có bề sâu không thể được đánh giá qua sự ngứa ngáy bồn chồn của kỹ thuật công nghệ. Chúng ta hăy cầu mong rằng hơn 2 000 chủ đề nghiên cứu về tư tưởng và hành động của cha d’Alzon có thể trở thành hiện thực, nhờ những bản tra cứu khác nhau trong bộ toàn thư, và nó sẽ thúc dục giống sinh viên của ḍng Mẹ Về Trời nhiều việc nghiên cứu nghiêm túc về cha d’Alzon nhờ có tài liệu đă được bố trí và có thể khai thác trực tiếp.

 

         Chúng tôi đề xuất trong tác phẩm hiện tại, 50 bài viết của cha d’Alzon do chúng tôi chọn, trong đó đa số được trích từ các lá thư của ngài suốt những năm 1829-1880. Như vậy là bao trùm cả cuộc đời cha và tŕnh bày trước mắt chúng ta một sự quan tâm đa chức năng, trong đó đặc biệt là việc tái hiện thực hóa. Mỗi chủ đề được duy tŕ và phát triển theo bốn phần (volets ?), với bước tiếp cận giống nhau :

·        Phần đầu đề nghị (cung cấp) việc t́m hiểu rộng về bối cảnh và chủ đề liên quan

·        Phần hai chứa đựng bản văn hoặc trích lược bản văn của cha d’Alzon tùy theo mục tiêu như trái cây có vỏ bọc tạo nên cái túi che chở, nhưng hay hư nát. Để thưởng thức đúng lúc, trái cây không đ̣i buộc phải được đùm bọc cẩn thận trước khi dùng nó hay sao ?

·        Phần ba được chia làm hai mục :

Mục « Để tiến xa hơn trong suy nghĩ và t́m kiếm » tập hợp một phần thư mục ngắn gọn, nhưng đúc kết mà tác giả của những ḍng giới thiệu này đă sử dụng cho mỗi chủ đề được bàn đến.

·        Cuối cùng, mục « Dành cho việc nghiên cứu cá nhân » giới thiệu một loạt câu hỏi, tuy nhiên danh sách các câu hỏi không hề có tham vọng hoặc ư định chỉ dẫn : tính đầy đủ mọi khía cạnh, tính thường trực hoặc mục tiêu là thách đố trong việc đào tạo mang tính quốc tế của ḍng Mẹ Về Trời, đối với các nhà đào tạo cũng như đối với các bạn trẻ có liên quan. Đó chính là lí do quyển sách này được giao cho nhiều dịch giả khác nhau để có thể sửa đổi, thích ứng, nhất là liên quan thư mục, hoặc nhiều điều chỉnh khác tùy theo các mục đích riêng. Tuy nhiên theo h́nh dạng hiện nay, quyển sách này được nghĩ đến và được dự tính nhằm giúp đỡ việc đào tạo căn bản trong ḍng Mẹ Về Trời. Chúng tôi muốn quyển sách này phục vụ tất cả mọi người, với những mạo hiểm và những hạn chế mà quyển sách này áp đặt một cách không thể tránh khỏi do ngôn ngữ gốc, do văn hóa đối chiếu và do những nguồn gốc của môi trường lịch sử. Đó luôn là thách đố trong việc thành lập ḍng tu, tại một thời điểm nhất định khi mong muốn được thấm nhuần và được phổ biến nơi mà Thần khí thúc đẩy phải đến bất chấp những đột xuất trong không gian và thời gian.

 

         Các tu sĩ ḍng Mẹ Về Trời hiện nay phải nắm bắt tinh thần ấy của cha sáng lập, trong buổi đầu của thiên niên kỷ mới, và phải bảo đảm tinh thần ấy được tồn tại thường trực và phát sinh dồi dào. Hội nhập văn hóa và đặc sủng củng cố lẫn nhau để phát minh nhiều con đường mới trong ḷng. Từ hơn 150 năm nay, con đường của cha Emmanuel d’Alzon, được khởi đầu với một nhúm người trong cái nôi ở Nimes, không ngừng vượt qua biên giới để phục vụ niềm đam mê nước Trời, phân tán để làm cho nước Cha rộng mở và thực hiện mạng lưới chọn lựa t́nh thân hữu nhờ con đường rộng lớn của tin mừng nơi mà T́nh Yêu Thiên Chúa kết hợp với công lao của con người, sau thánh Augustino và biết bao người khác.   

 

 

                                                                                                     Cha. J.-P.P.-M

 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Phần mở đầu

 

Ngôn từ không thể diễn tả hết một con người, dù phẩm chất ấy như thế nào đi chăng nữa. Nó lại càng không thể diễn tả hết được bằng ngôn từ của người khác. Phần tuyệt vời hơn cả của chính bản thân ḿnh không phải dựa theo những bài viết của riêng ḿnh ư ? Đó chính là điều chúng tôi cố gắng thực hiện trong các trang sách này, qua việc trích lại và nghiên cứu những lá thư của cha d’ALZON theo từng chương một, đồng thời tuân theo trật tự niên đại nơi cuộc đời của cha và chọn lựa một vài ư tưởng cũng như hành động chính yếu của ngài.Trước khi trích dẫn những bức thư, chúng tôi giới thiệu tổng hợp sơ qua về cha d’ALZON :

                                    

 D’ALZON, một con người mang cá tính mạnh mẽ 

 

         Emmanuel d’Alzon, người con của vùng Cévennes, cả đời (1810-1880) sống ở thành đô Rôma miền nam nước Pháp vào thế kỷ 19. Thành đô Rôma ấy mang tên Nîmes : một con người đặc thù gốc miền nam, mang dáng dấp và tính khí của người miền nam. Đó là những ǵ chúng ta có thể nói về cha D’Alzon về mặt địa lí và tâm lư. Con người của Giáo Hội, suốt 40 năm làm tổng quản giáo phận Nîmes. Cha đă sáng lập hai gia đ́nh tu : Augustins Mẹ Về Trời vào năm 1845 và các nữ tu tận hiến Mẹ Về Trời năm 1865. Cha cũng đóng góp rất nhiều trong việc đào tạo các Nữ Tu Mẹ Về Trời (Religieuses de l’Assomption).

 

         Vốn gắn bó sâu sắc với nguồn gốc gia đ́nh vùng Cévennes ở Vigan, Emmanuel mang hơn một nét đặc thù : rất mạnh mẽ và thậm chí quá mạnh mẽ trong các chọn lựa cũng như trong các ác cảm. Emmanuel trung thành với những ư tưởng, với con người và với những nguyên lư ngài nắm giữ. Chính ngài nói về bản thân bằng một tính khí hoàn toàn không thể lay chuyển, « là người công giáo trên hết mọi sự ». Điều này vào thời của ngài muốn nói lên sự gắn bó cực độ với Đức Giáo Hoàng ở Rôma (ultramontain), chống lại những tư tưởng tự do. Cha d’Alzon là người nhanh nhẹn trong hành động và rộng lượng trong mọi dấn thân.

 Cũng vậy, dưới ng̣i bút của ngài thể hiển rất rơ những thành ngữ mang dáng vẻ lăng mạn nhẹ nhàng nhất, tinh tế nhất và nhảy cảm nhất, đồng thời cũng xuất hiện những thành ngữ do ảnh hưởng bởi tính châm biếm hoặc theo lối diễn đạt của nhà báo, đồng thời là nhà văn louis Veuillot, một nhân tài tranh căi bằng bút danh. Ông cũng là một người gắn bó cực độ với Giáo Hoàng Rôma.

 Ngôn từ của cha D’Alzon đặc biệt phong phú trong rất nhiều bức thư. Sự phong phú từ vựng của cha D’Alzon thể hiện trong cách ngài dùng nhiều tính từ thân mật và nồng nhiệt nhất đặt kề cận những ngôn từ khó nghe mang tính cay nghiệt, hoặc những nhắc nhở trực diện nhất. Trạng từ ưa thích nhất của ngài thường không phải là « nhanh chóng » hay sao, được hiểu theo mọi giọng điệu và đôi khi chứa đựng sự thẳng thắn vượt quá sức chịu đựng ?

 

 Những tiến triển mang nhiều ư nghĩa

 

Tuy nhiên, con người miền nam « đặc thù » này thường qua lại ở thành Rôma nhiều hơn thủ đô Paris. Ngài cũng tránh né những sắp xếp và những ư tưởng có sẵn quá dễ dàng. Ví dụ về diện mạo chính trị, từ lúc sinh ra đến khi qua đời, quả thực ngài tỏ ra là một người phản đối chủ nghĩa tự do (liberalisme) hầu như không ǵ lay chuyển. Chúng tôi cũng nhận thấy ngài không phủ nhận những tiến triển áp đặt cho ngài và cho thời đại của ngài : năm 1848 biến ngài thành một « người cộng ḥa của ngày mai » ; những niềm tin của một người theo chủ nghĩa quân chủ như ngài không cản trở ngài hướng về chủ nghĩa dân chủ sơ khai vào cuối những năm 1860.

 

         Vốn thuộc ḍng họ quí phái nổi danh, kế thừa một gia sản lớn lao năm 1860, ngài không liên kết với tầng lớp thống trị, không theo tầng lớp tư sản, cũng không theo những tư lợi. Con người quí phái này biết đối thoại với quần chúng và thấu hiểu để chèo lái các hội ḍng của ḿnh đến những bến bờ phục vụ nhu cầu của dân chúng. Việc đào tạo những con người ưu tú ở Nîmes phát triển thêm khi ngài mua lại ngôi trường mang tên Assomption năm 1844 và huy động sự góp sức mạnh mẽ của các anh em tu sĩ trong một thời gian. Nhưng cha Emmanuel nhanh chóng để các anh em tu sĩ tự do thực hiện những sáng kiến nhằm mục đích tiếp cận các tầng lớp dân chúng : trại mồ côi do cha Halluin đảm trách ở Arras năm 1868, trường ḍng (alumnat) dành cho tầng lớp thường dân năm 1871, hay c̣n gọi là «chức tư tế của những người hèn mọn » (sacerdoce des pauvres), tổ chức hành hương cho muôn dân bắt đầu từ năm 1872 và năm 1873 cùng với cha Vincent de Paul Bailly ngài lập báo chí b́nh dân. Sau này được gọi là Bonne Presse và sẽ trở thành trung tâm ngôn luận mạnh mẽ.

 

         Đứa trẻ hay c̣n gọi là anh thanh niên non trẻ vốn quen với mái ấm công tử ở làng Lavagnac (vùng Hérault) những năm 1816-1832, với cung cách và tập tục mang kiểu chúa tể của chế độ quí phái tỉnh lị. Thế nhưng con người ấy sẽ xa ĺa trần thế này trong nghèo khó và được mai táng dưới chiếc áo khiêm tốn của người tu sĩ mang ḍng chữ « tu sĩ-tông đồ » ngày 21 tháng 11 năm 1880. Đó là chặng đường đích thực của một cuộc đời sống theo tin mừng, là sự thực hành tích cực trong câu chuyện « người thanh niên giàu có » theo thánh Mathieu 19, 16-22. Ngài đă biết chia cắt sự bó buộc của định mệnh cá nhân theo gia tục để bước qua một đường hướng mới với « sự táo bạo, rộng lượng và vô vị lợi » để cuốn theo những ḍng xoáy và những mấu chốt mang tính toàn cầu hơn.

 

 Sự tận hiến « trọn vẹn » cuộc đời cho giáo hội.

 

Chúng ta thực sự sẽ không thể hiểu cuộc đời Emmanuel D’Alzon nếu chúng ta không hướng theo chọn lựa trong thiện ư của ngài trong việc phục vụ Giáo Hội ngày một lớn mạnh, chín muồi theo ánh sáng đức tin mạnh mẽ, được cá nhân hóa, được dấn thân và được rộng mở khắp mọi nơi :

 

         Emmanuel thích diễn đạt lại ba giai đoạn liên kết ngài trong giáo hội hay c̣n gọi là « ba lần tái sinh thiêng liêng » : phép rửa tội trong nhà thờ thánh Phêrô ở Vigan ngày 2 tháng 9 năm 1810 mà ngài không quên mừng lễ hằng năm như ngày sinh nhật « thực sự », ngày lănh chức linh mục ở Rôma ngày 26 tháng 12 năm 1834 sau cơn đau đớn dữ dội v́ t́nh bạn của ngài với ông Lamennais, và việc ngài chọn lựa đời sống tu sĩ trong nhà nguyện tại trường trung học ở Nîmes        ngày 24 tháng 12 năm 1845 và 1850 sau năm năm thử thách của riêng ngài cũng như của anh em ngài. Người đă lănh nhận phép rửa tội, linh mục và tu sĩ không phải là ba từ liên tiếp nhau của một cuộc đời rối ren hay là không bền bỉ nơi ngài. Ba từ ấy là ba giai đoạn làm mốc cho một chặng đường thiêng liêng được sống trong Giáo Hội và v́ Giáo Hội, về mặt đời sống nội tâm mạnh mẽ-« yêu mến Đức Ki Tô, Đức Trinh Nữ và Giáo Hội : sống trọn vẹn Đức Ki Tô »- cũng như về mặt hoạt động tông đồ nhiệt tâm : « làm cho Nước Chúa ngự đến trong tôi và xung quanh tôi », được ngài biến thành khẩu ngữ trong cuộc đời tu sĩ.

 

         Emmanuel là con người dấn thân hoàn toàn. Ngài khám phá dần dần và sống theo ḍng kinh nghiệm ấy tràn đầy nhựa sống nơi Giáo Hội. Đức tin trong cuộc sống của ngài là « hồng ân của cuộc chinh phục » (don d’une conquête) không ngừng được khởi đầu lại, không ngừng được mở rộng, không ngừng được theo đuổi.

 Thử thách khó khăn về sức khỏe vào tháng 5 năm 1854 buộc cha D’Alzon giảm bớt hoạt động để nghiêm túc chữa trị bằng phương pháp tri liệu nhờ nước suối ở Lamalou-les-Bains (Hérault). Giai đoạn thử thách này đánh dấu sự hồi tâm của ngài về cuộc sống và về công việc mà chiều kích tông đồ dường như gặp lại ngọn lửa t́nh yêu dày ṿ của Đức Ki Tô và của Giáo Hội. Ngọn lửa t́nh yêu ấy lôi cuốn suốt cuộc đời ngài.

 

         Emmanuel, một con người tiếp nhận những tiến triển của thời đại và là một người cầm đầu dẫn dắt. Ngài ham học hỏi để đầu tư vào cánh đồng hoạt động hầu làm việc cho xă hội và Giáo Hội. Ngài không mang tính t́nh của kẻ đơn chiếc. Sống trong bể của tuổi trẻ tại mái trường, quanh ngài có không ít cộng tác viên giáo dân, linh mục và tu sĩ. Ngài chỉ dấn thân cuộc đời cá nhân, cuộc sống linh mục và tu sĩ trong nhóm, trong cộng đoàn và trong hiệp thông. Luồng khí thôi thúc ngài hoạt động và thăng tiến được linh hứng bởi đức tin. Nguồn linh hứng ấy nhờ đức tin vượt ra cách minh nhiên khỏi những ranh giới của một giáo phận, của một xứ sở và ngay cả của một lục địa, v́ chính ngài, v́ những tranh đấu ngài dẫn dắt và v́ những cánh đồng hoạt động tông đồ cho hai hội ḍng của ngài. Rộng lớn như đức tin, phổ quát như Giáo Hội, thống nhất như cuộc đời của ngài.

 

         Sắp xếp theo ḍng chảy của cuộc đời theo tiếng nói của riêng ngài. Mong sao 50 chương trong quyển sách này có thể thôi thúc nỗi khát khao hiểu biết ngài tốt hơn và nhất là có thể nung nấu tấm ḷng của những người muốn t́m ṭi, học hỏi để sống bằng chí khí của ngài nhằm phục vụ Tin Mừng v́ thế giới ngày nay.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

                                  PHẦN I

 

1.     Đời sống sinh viên ở Paris (1828-1829)

2.     Ước mơ của chàng thanh niên lăng mạn (1829)

3.     Nảy mầm ơn gọi linh mục (1830)

4.     Đam mê t́nh bạn (1830)

5.     Anh chủng sinh trong lồng (1832)

6.     Niềm đắm say Rôma (1833)

7.     Hạnh phúc trở thành linh mục (1834-1835)

8.     Những bước đầu tiên trong chức linh mục (1836)

9.     D’Alzon cha tổng quản trong vùng tin lành (1840)

10. Ngôi sao của đời sống tu sĩ (1844)

 

 

1. Đời sống sinh viên ở Paris năm 1828-1829

 

         Chàng thanh niên Emmanuel d’Alzon (1810-1880) đă được giáo dục rất kỹ lưỡng trong bốn giai đoạn theo kiểu mẫu của giới ưu tú thời đại ḿnh. Giới ưu tú là những người may mắn thuộc tầng lớp ưu đăi cấp cao trong xă hội :

 

        Theo ḍng những năm tháng trẻ thơ, trước hết cha Emmanuel d’Alzon được gia sư dạy tại nhà, ở lâu đài Lavagnac. Đó là cha Bonnet. Kinh nghiệm ban đầu học tại gia khép kín này  (expérience en serre chaude) mở ra trong tâm trí cha D’Alzon ư muốn thích học theo chương tŕnh tập thể có tính khích lệ nhiều hơn. Ngài may mắn học trung học tại hai trường danh tiếng ở thủ đô Paris. Trường Saint-Louis với những nét quí phái sang trọng. Ngài học tại ngôi trường này một năm 1823-1824. Trường Stanislas vốn đă nối tiếng đối với giới trẻ công giáo thủ đô. Ngài theo học nơi đây từ năm 1824 đến 1828. Trong thời gian học tập, ngài trọ dưới nhiều nơi. Trọ theo h́nh thức ngoại trú (externat) và bán nội trú (semi-internat). Đó là quảng thời gian ngài phát triển mạnh cách bao quát về nhân cách cả trí thức lẫn t́nh cảm hoặc trong tương quan với tha nhân trong bối cảnh vừa được thả lỏng, vừa bị khép kín của học đường lúc bấy giờ : nền giáo dục đặc biệt ưu tiên cho ngành cổ điển, văn chương và triết học do nền văn minh hy lạp và la tinh lưu truyền lại và do trào lưu chế ngự, theo truyền thống và mang tính lăng mạn, những âm hưởng của những nhân vật đánh dấu thời kỳ phục hưng như les Bonald, Maistre, Chateaubriand, Lamartine. Theo ng̣i bút của cha D’Alzon thời trẻ trung, ta thấy những điểm nhấn mạnh đầy phấn chấn vừa khen ngợi những kỳ tích của Lord Bryon, vừa thưởng thức các tiểu thuyết theo kiểu Walter Scott.

 

 Đậu cử nhân văn chương, dù không tin tưởng lắm, cha Emmanuel quyết theo học khoa luật ở Paris năm 1828-1830. Ngài thích những buổi thuyết tŕnh, trao đổi tự do từ xa trong những pḥng tư (salons) hay các hiệp hội văn chương và triết học có chất lượng, uy tín. Nơi đây, ngài hội ngộ nhiều bạn trẻ siêng năng và say mê trong những cuộc tọa đàm về xă hội lúc bấy giờ, tại môi trường sống, đồng thời dáng vẻ thư thái hơn trong những bận tâm riêng của ngài. Ngài luôn thích thú một ngành giáo dục bằng chính nỗ lực riêng mà không cần phụ thuộc vào giáo viên (formation autodidacte) như một dấu ấn măi măi trong cuộc đời.

 Những sự kiện chính trị năm 1830 khiến ngài không thể tiếp tục ở lại Paris. Những sự kiện chính trị này khép lại bảy năm lưu học tại đây của ngài. Cha Emmanuel đang trong thời kỳ t́m hiểu chính ḿnh phải trở về tỉnh lị. Hầu như trong hai năm sống khép kín tại lâu đài ở Lavagnac, ngài định hướng việc học tập và t́m ṭi đọc sách vở nhằm mục đích chuẩn bị dấn thân cuộc sống trong Giáo Hội theo như ngài cảm nhận được mời gọi.

 

         Chúng tôi muốn kể lại nét chính yếu về học vấn và về nhân cách của người thanh niên Emmanuel khi c̣n ở Paris, theo những năm cuối cùng của thời kỳ phục hưng : thời gian học tập không phải chỉ tràn ngập sách vở mà thôi, lại càng không phải quỹ thời gian ngài tập luyện chú ư đến những cảm xúc nội tâm.

 

   « …Tối nay, con sẽ đi dự cuộc hội đàm mới về quyền công cộng : có nhiều người thông thái, trí thức, nhiều quan ṭa tham dự và thảo luận về mọi khía cạnh liên quan đến chính trị. Cuộc hội đàm diễn ra tại nhà ông Emmanuel Bailly. Đây hoàn toàn là một tổ chức tư nhân. Họ chỉ thu nạp thành viên vào hội tọa đàm này sinh viên luật năm thứ ba.V́ vậy, con phải đợi hai năm nữa. Nhưng người ta đă rất tử tế nhận con vào hội tọa đàm. Con thấy thoải mái, thích nghi tốt hơn sức tưởng tưởng, hơn đ̣i hỏi do chính con đề ra, hơn những yêu cầu người ta đề ra cho con, dẫu con rất ao ước tham gia hội đàm này. Thứ năm tuần trước, con ghé thăm bệnh viện Hôtel-Dieu lần thứ ba. Ngày thứ hai trong tuần ấy, lần thứ hai con cũng ghé thăm nơi này. Con chưa lên giờ giáo huấn. Thư năm tới sẽ đến phiên con. Nhưng trong khi người anh em đảm trách việc ấy thay con, con đi thăm các bệnh nhân đang liệt dường. Mọi người đều khen ngợi con, chỉ trừ một bệnh nhân rất khó chịu. Con làm hết cách cũng vô ích mà thôi. Bệnh nhân ấy cuối cùng bảo con rằng việc con làm không có tác dụng ǵ cho ông ta. Con thỉnh nhờ anh thanh niên ấy cùng đến gặp bệnh nhân khó tinh này. Anh này quen nói chuyện với bệnh nhân này hơn con. Đây là phương pháp ưa thích của con : Khi lần đầu tiên gặp  bệnh nhân, con hỏi han t́nh h́nh sức khỏe, nghề nghiệp của họ, v.v. Sau đó, con mới bắt đầu khích lệ họ chút ít về đức kiên tŕ. Chỉ đến lần thăm viếng thứ hai con mới bắt đầu nghiêm túc nói chuyện chút ít với các bệnh nhân. Con kể chi li như thế để cha biết tin. Cha nên hiểu rằng con không kể ǵ với ai khác về công việc ấy. Ở  đây chỉ có một ḿnh mẹ biết mà thôi. Con phải gưỡng ép viết thư cho d́ Rodier biết việc này, bởi v́ con muốn nhờ d́ cho ít sách để phân phát cho các bệnh nhân. Thư cho d́ con đă viết, nhưng con chưa gửi. Ngày mai con mới gửi đi… ».

 

 Thư Emmanuel d’Alzon gửi cha, Paris ngày 13 tháng 12 năm 1828, theo sách của Siméon Vailhé, BP. 1923, tập I, trang.22-23

 

« …Vậy là anh đă tham gia tiệc cưới của Bridieu, một người rất giỏi. Và anh đă hoàn thành những việc thích hợp nhất, đó là việc phục vụ nhạc lễ tiệc cưới đầy niềm vui và thỏa ḷng người. Không biết những công việc anh làm như thế nào, song tôi tin chắc chú rể rất hạnh phúc bởi anh đă  góp phần vào những công việc thành kính phụ giúp cô dâu, một nửa tương lai của anh ta khi mọi việc đă hầu như hoàn tất. A, như anh thường hay nói, tôi tin chú rể dường như c̣n ngây ngô. Vậy là anh đă sống những giây phút hạnh phúc. Tôi mừng cho anh ! Bởi v́ không phải ai muốn cũng đều có được những lúc sung sướng như thế. Đối với tôi th́ lại khác. Tuần trước, tôi đinh ninh sẽ học bài. Chúa ơi ! học luật khó ghê ! Tôi muốn làm bài thi trước khi đi, nhưng tôi lại thay đổi ư định, bởi v́ giáo sư Ducaurroy không đồng ư để tôi thi cách đặc biệt như thế. V́ thế, một khi nhận ra rằng giáo sư không muốn nghe tôi tŕnh bày lí lẽ, tôi nhanh chóng thay đổi quyết định và tôi đă không nổi giận về việc này. Đó cũng là một chuyện đáng lo v́ dẫu sao th́ tôi sẽ bớt đi một môn thi trên lưng… »

   

Thư Emmanuel gửi Eugène de la Gournerie, Paris ngày 13 tháng 7 năm 1829, nt, trang. 25. Bạn học của cha d’Alzon

 

2. Ước mơ của chàng thanh niên lăng mạn  tại thôn quê.

                                          

         Emmanuel d’Alzon sinh ở Vigan ngày 30 tháng 8 năm 1810. Rửa tội tại nhà thờ giáo xứ thánh Phêrô ngày chúa nhật mồng 2 tháng 9 cùng năm. Thời non trẻ, ngài hầu như sống ở thôn quê, trong lâu đài Lavagnac (Hérault), gần Montagnac và Pézenas. Ngôi nhà quí phái được ngài công tước Henri d’Alzon tu sửa. Năm 1816, căn nhà này trở thành mái ấm thân quen của gia đ́nh. Trong suốt cuộc đời cha d’Alzon, ngôi nhà này là nơi Emmanuel rất thích đức kết lại sức mạnh trong bầu khí thân mật của gia đ́nh bên cạnh cha mẹ, các em gái, và cả cháu trai Jean de Puységur cùng gia đ́nh của cháu. Từ tháng 5 năm 1830 đến tháng 3 năm 1832, ngài theo dơi tin tức lộn xộn của cuộc cách mạng tháng 7 năm 1830, của sự kiện dẹp bỏ cây thập giá. Những sự kiện này làm đau ḷng cả miền Nam. Ngài tĩnh tâm nghiêm túc chuẩn bị hành trang để vào đại chủng viện Montpellier. Buổi tối ngày 14 tháng 3 năm 1832, ngài rời gia đ́nh và môi trường xung quanh với sự lưu luyến khó tả (xem bức thư viết ngày 16 thang 3). Dầu vậy, Lavagnac vẫn sống măi trong suy nghĩ và gắn chặt trong con người Emmanuel. Mặc dầu ở xa, ngài luôn thích nhắc đến cái nôi đă từng là địa điểm lư tưởng hóa thời non trẻ và ơn gọi. Ngài miêu tả khá nhiều nét đẹp đầy quyến rủ của những miền thôn quê nơi đây, không ôn ào, xáo động như đô thị. Những miền thôn quê thân thương đă gắn liền với tư tưởng, tâm hồn và thân xác của ngài. Con sông của miền Hérault bên cạnh nhà trở nên nơi ngài ưa thích tắm rửa, bơi lội khi ngài không muốn dạo thuyền nữa. Đất đai vốn nhiều đồi và đồng bằng hiện lên một vùng ưu đăi trong việc săn bắt và cưỡi ngựa. Ngài viết rất nhiều thư khi ở Lavaganc gửi bạn bè thủ đô, và về sau cũng tại nơi đây, ngài viết không ít thư cho các anh em nam, nữ tu sĩ Ḍng Mẹ Về Trời trong thời gian mệt mỏi, ngài đến chốn dấu yêu yên tĩnh này nghỉ ngơi dưỡng sức. Ngôi nhà trang hoàng của gia đ́nh luôn rộng cửa đón tiếp bạn hữu và ân nhân đặc biệt là cha Combalot. Cũng có nhiều người khác ghé trọ, nhiều người với nhiều mối quan hệ khác nhau. Cách đó không xa, tu viện Valmagne, ngôi thánh đường giữa đồng nho, gợi lại sự hiện diện của các tu sĩ cisterciens, phố Pézenas gợi lại Molière và các hoàng tử Conti. Các tu sĩ chartreux đến ở tại Mougères (Caux) năm 1825. Lâu đài Lavaganc do ông Jean-Louis-Maurice de Faventine, ông cậu của cha d’Alzon, mua khi cuộc cách mạng đang bùng nổ của hoàng tử Conti. Năm 1812 lâu đài này thuộc gia sản của bà d’Alzon. Trải qua nhiều thế hệ ḍng họ d’Alzon, Puységur, Suarez d’Aulan cho đến ngày 9 tháng 2 năm 1987. Năm 1987, Henri d’Aulan bán lâu đài này cho một công ty nhật bản. Lavagnac trở thành một giai đoạn bắt buộc đối với bất kỳ cuộc hành hương nào theo bước chân cha d’Alzon. Ngày nay, Lavagnac gợi lên một quang cảnh buồn, thậm chí tiếc nuối làm day dứt ḷng người khi nghĩ về tầm quan trọng của cái nôi này trong lịch sử cha d’Alzon và gia đ́nh ngài.

 

 « … Eugène quí mến, tôi viết cho anh tại một nơi rất quyến rũ. Đă mười giờ đêm. Sau giờ kinh tối thông thường dành cho những người phụ việc trong nhà, tôi đi dạo một ṿng thật lăng mạn. Tôi nằm dài trên thảm cỏ tươi mát, dưới ánh trăng soi tỏ nhờ những cành cây sồi rậm rạp trạc ngh́n năm và hồi tâm trong sâu thẳm tấm ḷng ba mươi phút. Bóng mát từ những cành cây sồi um tùm ấy bao phủ cái bàn của những người thợ gặt vào mùa đập lượm lúa ḿ. Cái bàn ấy thực ra là cối xay gió cũ rếch. Dù không c̣n tác dụng trong việc xát hạt lúa ḿ nữa, nhưng nó vẫn c̣n có thể được sử dụng như chiếc bàn mà người ta dùng để lấy hạt lúa ḿ. Nét quyến rũ của nơi đây là thế, tôi hy vọng vậy. Sau một hồi lâu lạc lỏng trong những mơ mộng dịu dàng, tôi hướng tâm trí về căn pḥng học tập. Cùng với tâm trí, thân xác  hướng chiều về nơi tôi định t́m giấy, bút, mực và những đồ vật khi người ta muốn viết thư. Lúc này viết thư cho anh, tôi ngồi đối diện cửa kính. Từ đây, tôi thấy ánh trăng lờ mờ khi lên khi xuống liên tục, theo những đám mây lu mờ bay đây đó trên không trung làm che phủ mặt trăng bởi tấm màn khi dày khi mỏng. Anh có biết những âm thanh ǵ đang vang vọng tai tôi không, đó là tiếng kêu không đồng đều của đàn vịt do em gái tôi chăm nom. Đàn vịt chạy tứ tung. Anh biết đó, đối với em gái tôi, không ǵ hạnh phúc bằng việc coi sóc đàn vịt. Sau thú vui chăn vịt, tuy nhiên em tôi thích cưỡi lừa trong vườn do người ta mới tặng.

         Tôi c̣n nghe tiếng kêu rất mạnh của chim cú, của dế mèn, của châu chấu, và của một số chim cút. Chỉ có vậy thôi. Anh biết tôi nghĩ ǵ không ? Trước hết tôi nghĩ về anh. Sau đó, tôi nghĩ về thú vui giá mà tôi có anh cùng đi dạo và cùng nhau dạ ngoại đến hơn một giờ sáng trong đêm khuya, thay v́ dạ ngoại một ḿnh, rồi lại phải về nhà viết thư cho anh. Vậy đó, anh biết những ǵ tôi nghĩ đến. Tôi không giám chắc đến bao giờ ư định tốt đẹp đi dạo ban đêm với anh sẽ thành hiện thực tại một nơi nào khác ngoài Paris. Anh đơn côi lẻ bóng giữa sa mạc đông người, đơn côi lẻ bóng như một giọt nước giữa đại dương, đơn côi lẻ bóng như một hạt cát, cuối cùng, đơn côi lẻ bóng như chú chim cút tội nghiệp trong cái xắc mà tôi đă săn bắt được bằng đạn ch́ sau bốn tiếng đồng hồ. Bởi v́, chính ngày hôm nay, chú chim cút trở nên đơn chiếc.

         Anh bạn thân mến, nếu là anh, tôi sẽ có quảng thời gian rất tuyệt để học hành, để chuẩn bị những dự án luật, để viết bài cho tạp chí « Liên Lạc» (Le Correspondant), để chuẩn bị cho nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm. Tôi không nghĩ sẽ sáng tác thơ như anh theo cảm hứng nên đôi khi buộc phải chờ đợi. Và không cần phải ngồi chờ mệnh lệnh của một người thất thường như nguồn cảm hứng… »

    Thư Emmanuel d’Alzon, viết tại Lavagnac ngày 14 tháng 8 năm 1829, nhà xuất bản. S.V, tập I, trang 28-30

 

 

3. Nảy mầm ơn gọi linh mục

 

 Thần học về ơn gọi linh mục không phải phát sinh ở thế kỷ 19 ! Nơi cha Emmanuel d’Alzon, khái niệm về linh mục thay đổi rất nhanh theo ḍng thời gian từ những ư tưởng và điều này dẫn ngài dấn thân theo con đường làm linh mục. Ta cảm thấy nơi ngài có sự chuyển đổi từ những tác động của lập trường giới tăng lữ và uy tín đặc biệt của họ trong xă hội được nh́n nhận lúc bấy giờ, sang thời kỳ họ ít gây ảnh hưởng và cho dù hoạt của họ mang tính huyền nhiệm hơn bằng việc tham dự sâu sắc vào mầu nhiệm nhập thể của Đức Ki Tô trong tâm hồn. Thần học về chức linh mục dựa theo thần học về sự bắt chước Đức Ki Tô.

 

         Việc chọn lựa làm linh mục đă trở thành con đường sống trong ḷng E. d’Alzon từ thời niên thiếu, theo lời kể của ngài. Người ta hay nghe câu khẩu ngữ ở miền quê về việc đánh thức ơn gọi : c̣n quá trẻ để thực hiện dự định, nhưng không quá trẻ để nghĩ đến nó. Ư tưởng về ơn gọi làm linh mục đụng chạm với những thao thức khác : khao khát một địa vị xă hội. Khao khát ấy gắn liền với ngài từ khi ra đời, gắn liền với học tập của ngài, gắn liền với địa vị gia đ́nh của ngài. Tất cả những yếu tố ấy hầu như cho phép ngài nghĩ đến điều này. Khi anh thanh niên Emmanuel thổ lộ nguyện vọng ấy với bố mẹ, dù không từ chối, nhưng các ngài không được phấn chấn cho lắm. Bạn bè của ngài hầu như cũng tỏ ra không tán thành với ngài. Ư kiến của họ rập khuôn theo những bản đồ, những lập luận sẵn có thường xuất hiện trong các tạp chí nằm trong mục ư kiến bạn đọc, hoặc trong những chương tŕnh truyền h́nh hiếm hoi dành cho công chúng đông đảo bàn về chủ đề đặc biệt này. Các phương tiện thông tin đại chúng không được lạm dụng những mầu nhiệm hoặc nguồn suối hồng ân…

 

         Thế nhưng cha Emmanuel không nản chí. Ngài vạch ra những chương tŕnh học tập, và những dự định cho cuộc đời nhằm đưa ra giải pháp và hướng những niềm đam mê về sự chọn lựa nhất định : ngài cẩn thận lắng nghe lời khuyên khôn ngoan của một số linh mục mà ngài đặt niềm tin tưởng, ngơ hầu mạo hiểm thầm kín của ngài, một khi được thẩm định, được xem xét, không bị thất lạc trong cát bụi do ảo tưởng của tuổi trẻ. Sau việc học tập, vui chơi, việc cầu nguyện, suy niệm và tham gia đầy đủ các bí tích là những việc đă trở thành sức mạnh đảm bảo cho cuộc sống tự do, như là bản tính thứ hai. Tuổi trẻ và tâm hồn non trẻ, nhưng ngài đă mang dáng dấp của người lớn trong đức tin. Ở Lavaganc, ngài đă chăm sóc cho sự chín muồi ơn gọi suốt hai năm tĩnh tâm, đồng thời, ngài sống như bao giới trẻ khác cùng lứa như ngài, cùng môi trường như ngài, sống theo những sở thích riêng, nhưng ngài cũng rất đ̣i hỏi với chính ḿnh. Chính trong bối cảnh quân b́nh ấy, ngài đi đến quyết định âm thầm thưa tiếng « xin vâng » ban tặng cuộc đời cho Giáo Hội, một tiếng « xin vâng » hoàn toàn dứt khoát, một tiếng « xin vâng » rộng mở với thế giới đang cần được yêu thương, cần được phổ biến tin mừng và cần được cứu độ. Chúng ta hăy dành thời gian lắng nghe tiếng khám phá của ngài :

 

    « … bạn không muốn nghe ḿnh giải thích tí nào. Ḿnh làm bạn hoảng sợ trong chiếc áo linh mục. Thế nhưng, có nên chia sẽ với bạn tất cả những suy nghĩ của ḿnh trước khi bàn đến một chủ đề khiến bạn ngao ngán vô cùng ? Trước hết, ư định làm linh mục đặc biệt tạo lên trong ḿnh niềm thích thú măi đến khi ḿnh lên mười, mười hai. Thế rồi, ḿnh từ bỏ nuôi dưỡng ư định ấy một thời gian, và sự nghiệp quân sự cuốn hút ḿnh nhất lúc này. Thế nhưng, ḿnh lại từ bỏ khi lắng nghe một số ư kiến của bố mẹ. Nhưng rồi không lâu sau đó, ḿnh nhất quyết dấn thân trong việc bảo vệ tôn giáo. Từ đó, ư định ấy phát triển mạnh trong ḿnh cách ngạc nhiên. Lúc này đây, ḿnh thú thật điều đó với bạn. Ḿnh cảm thấy cực kỳ ngán ngấy những chức năng công cộng. Ḿnh rất muốn bước vào con đường sự nghiệp, nhưng điều đó chỉ nảy sinh trong một thời gian ngắn. Quảng thời gian ngắn ngủi ấy giúp ḿnh có thêm ánh sáng trên con đường quản lí. Thế là ḿnh chỉ c̣n thấy một đấu trường duy nhất xứng hợp với ḿnh là diễn đàn (la tribune) Và thế là ḿnh nghĩ phải chuẩn bị học rất nhiều. Đôi khi, cùng một nguyên tắc khiến ḿnh ghê tởm những địa vị, và bởi v́ ḿnh tự cho đang sống trong một Nhà Nước không luật lệ, và v́ vậy, không có quyền hành hợp pháp. Ḿnh cho rằng chính nơi Thiên Chúa không sai đến, ḿnh lại cảm thấy cần hiện diện để đem đến sự tối cao của Ngài. Vậy nhưng, dưới mắt ḿnh, sự tối cao ấy lại nằm trong Căn Pḥng bầu cử và chỉ hiện diện trong Căn Pḥng bầu cử mà thôi…Ḿnh nhanh chóng nhận thấy rằng sự tối cao của Thiên Chúa không c̣n tồn tại trong Ṭa Bourbon và Tuileries nữa. Ḿnh cũng nhận thấy rằng trong một xă hội bệnh hoạn như thế, người ta chỉ có thể có sự tác động khi chia cắt khỏi nó và áp đặt lên nó mọi uy thế của luật pháp mà xă hội thê thối ấy không có quyền ban bố. Từ đó, ḿnh hoàn toàn không c̣n hưng phấn trong việc tham gia chuẩn bị làm đại biểu nữa. Ḿnh chỉ c̣n thấy chính quyền pháp như một bộ máy củ kĩ và tan nát. Việc tu sửa bánh xe trở nên vô ích và thậm chí nguy hiểm nữa. Nhờ nhiều nhận định khác nữa, và khi tự lập một phương hướng cho cuộc sống, ḿnh đi đến quyết định, nếu lập sự nghiệp, sớm nhất cũng ở tuổi 35, trong khi đó, ḿnh thấy thích thú, trong một sự nghiệp xa vời, khả năng dâng hiến cuộc đời cho Thiên Chúa. Dần dần, những khao khát gầy dựng sự nghiệp chính trị tan biến, và ḿnh chỉ c̣n nhận thấy trước mắt chức linh mục mà ḿnh không c̣n phải hy sinh ǵ nữa, bởi v́ ḿnh không c̣n vướng víu ǵ với trần thế nữa. Bạn có biết cái ǵ làm ḿnh hoang mang lúc ấy không ? Đó chính là v́ ḿnh c̣n thiếu ḷng phấn chấn mạnh mẽ, là do ḿnh c̣n thờ ơ lănh đạm trong việc hy sinh và v́ ḿnh c̣n chưa đủ niềm tin vào khả năng thu lượm hoa trái. Ư nghĩ về sự dễ dàng có thể cắt dứt những vương vấn làm ḿnh hoảng sợ. Nhưng điều làm ḿnh lo sợ hơn nữa chính là do hoàn toàn thiếu ḷng nhiệt huyết, thiếu ḷng hưng phấn. Nhưng rút cục, ḿnh đă có được sự hưng phấn ấy khiến ḿnh không c̣n phải e sợ mang ghánh nặng trên vai… »

 

     Thư E. d’Alzon gửi Luglien d’Esgrigny, Paris ngày 24 tháng 1 năm 1830, S.V, tập I, trang.39-40. (Bạn thân của cha d’Alzon)    

 

4. Đam mê trong t́nh bạn.

                 

T́nh bạn đă chiếm một vị trí quan trọng trong cuộc đời cha Emmanuel d’Alzon. Những lá thư minh chứng điều đó, không chỉ đối với những giai đoạn ban đầu thời sinh viên, mà ngay cả trong những pha khác nhau khi ngài trở thành một con người có nhiều trách nhiệm và nhiều dấn thân hoạt động kế tiếp trong cuộc sống: ở chủng viện, trong việc thực hành những chức vụ của một linh mục tổng quản, trong nghệ thuật hướng dẫn thiêng liêng và ngay cả trong việc đứng đầu để dẫn dắt các hội ḍng tu.

 

         Ta thường quen với những mối t́nh bạn của tuổi trẻ hơn. Có nhiều tên tuổi được biết đến: Bailly, d’Esgrygny, Dreux-Brézé, Gouraud, de la Gournerie, Du Lac, Veillot, Popiel, Thiébault... Nói chung, ta không quên ghi vào tiểu sử về cha d’Alzon tính cách đặc biệt trong mối quan hệ của ngài với Mẹ Marie-Eugénie de Jésus (1817-1898), một t́nh bạn đánh dấu cuộc đời, một t́nh bạn rất ấn tượng nhờ chất lượng, nhờ sự mạnh mẽ, nhờ sự triển nở nhiều. Vả lại, phái nữ không phải chỉ là cách diễn tả nhẹ nhàng trong bút phong nhằm tô đẹp vẻ văn chương rỗng tuếch. V́ có liên quan đến nhiều việc sáng lập các cộng đoàn, cha d’Alzon gây ấn tượng và tạo sự chú ư dù ngài không muốn như vậy. Về phần ḿnh, ngài biết dẫn niềm khao khát những mối quan hệ mạnh mẽ theo chiều hướng xây dựng công việc tông đồ và ngài cũng biết phó thác ư hướng ấy dưới hơi thở của t́nh yêu Thiên Chúa để con người được hơi thở t́nh yêu ấy linh hứng nhằm có thể ban tặng phần tuyệt vời nhất nơi con người. Với cha Emmanuel d’Alzon, t́nh bạn chưa bao giờ xa cách hoặc lạ lẫm với niềm đam mê của ngài v́ Nước Trời. Ở độ tuổi chững chạc hơn, cha d’Alzon dành một t́nh thương thực sự của một người cha đối với Marie Correnson mà ngài đặt hy vọng, tin tưởng để lập ḍng Nữ Tận Hiến Mẹ Về Trời. Có lẽ, Marie Correnson chỉ có thể thực sự ư thức được điều đó nhờ sức mạnh của kư ức sau khi ngài đă ĺa cơi thế, vào những lúc khó khăn và do những sự khác biệt với người kế vị đấng sáng lập ḍng. Dù không được t́m hiểu nhiều, nhưng những mối quan hệ của cha với các tu sĩ đầu tiên của Ḍng đáng có cái nh́n được đổi mới, đôi khi cái nh́n ấy bị xóa mờ do những mối dây gia đ́nh hay những mối dây quan hệ khác nhau. Cha d’Alzon chắc chắn đă thưởng thức t́nh bạn của cha Charles Laurent, một con người mang tính khí tiên phong, đầy hài hước và nhanh nhẹn trong hoạt động. Ngài luôn thích tính trung thực, thẳng thắn và nhiệt huyết của cha François Picard dù ngài có những điểm cứng cáp khó chịu. Ngài đă chọn cha François Picard là người chỉ dẫn thiêng liêng và vào những ngày cuối đời, ngài đă chọn cha Picard làm cha tổng quản. Ngài cũng dễ dàng quí mến nét đẹp của cha Vincent de Paul Bailly. Cha Vincent de Paul Bailly là người biết tạo hứng thú vào bất cứ việc ǵ do ngài làm hoặc do ngài viết ra. Cha d’Alzon đă biết tiên đoán và cảm nhận những phẩm chất tông đồ quí báu của cha tương lai Pernet khi Marie-Eugénie de Jésus dẫn ngươi thanh niên trẻ trung Pernet có vẻ hay do dự và gầy yếu xuống Nimes. Hẳn cha d’Alzon là người mang tính độc quyền, song ngài không phải là một tên bạo chúa ghê sợ. Thư riêng của ngài cho thấy những t́nh cảm đầy tế nhị. Qua đó những phẩm chất ḷng ngài tỏ ra không bị ngột ngạt, cũng không làm người ta ngột ngạt.

 

  “ ... Bạn thân mến, ḿnh đang bực tức v́ thiếu suy nghĩ nên ḿnh đă không viết thư cho bạn khi ở trường Juilly. Ḿnh muốn kể cho bạn biết những chuyện mà giờ này có lẽ không đúng lúc nữa. Ḿnh đúng là một kẻ thiếu suy nghĩ (un élourdi?). V́ vậy, chúng ta đừng nhắc đến điều này nữa nhé. Bạn khiến ḿnh buồn lắm khi nói với ḿnh rằng bạn tin Lord Bryon quá kiêu ngạo nên khó có bạn bè. Bạn biết không, chính ḿnh là một người rất kiêu ngạo. Kiêu ngạo là nền tảng tính cách của ḿnh. Thế nhưng ḿnh cảm thấy quí mến bạn. Bạn có biết yêu là ǵ không, ḿnh muốn nói về t́nh bạn. Hăy nói với ḿnh chút ít về t́nh bạn nhé. Đôi khi ḿnh buồn chán, bởi v́ ḿnh cảm thấy dường như t́nh yêu (t́nh thương) ḿnh dành cho những người ḿnh gắn bó không cháy bỏng bằng t́nh thương họ dành cho ḿnh. Ngày hôm nay, ḿnh nhận ra hoàn toàn nhầm lẫn về việc gắn bó và việc này vẫn chưa sửa đổi. Ḿnh cần phải yêu thương và ḿnh cần phải yêu thương ai đó. Ḿnh không biết sẽ chứng tỏ được điều đó đến bao giờ, như ḿnh đă chứng tỏ niềm đam mê t́nh bạn. Niềm đam mê t́nh bạn ấy là ngọn lửa đang lụi tàn v́ bừng cháy vô dụng. Có lẽ ngọn lửa ấy đang cần ai đó muốn nó. Ḿnh mong kỳ tĩnh tâm đă mang lại cho bạn mọi điều thiện hảo có thể được. Sáng nay và thứ năm tuần trước, ngày lễ truyền tin, ḿnh đặc biệt nghĩ đến bạn và Thiébault. Đôi khi ḿnh hoảng sợ mang trong ḿnh t́nh yêu đối với bạn bè trước mặt Thiên Chúa. Và ḿnh nhận ra cần làm cho t́nh yêu ấy trở nên vẹn sạch : omnia munda mundis.

  Như thế, ta có thể phó dâng bạn bè cho Thiên Chúa, dâng lên Người t́nh yêu của Người dành cho họ. Và việc ấy mang lại ích lợi. Bạn thân mến, ngày nào cũng vậy, tối nay hơn bao giờ hết, ḿnh tin chỉ có hạnh phúc trong đạo (tôn giáo), và nhất là trong việc thực hành đạo. Cũng như đúc tin, sự thông minh lớn lên trong việc hành đạo ! Như đức ái làm rộng mở con tim ! Nhưng cần mang thập giá ḿnh, cần biết gánh thập giá, chứ không kéo lê lết sau lưng. V́ nếu chúng ta không đón nhận thập giá như một sự trợ giúp, như một chỗ dựa, vậy thập giá chồng chất lên chúng ta như trọng lượng mệt nhọc mà ta không thể trút xuống được. Ḿnh sẽ không nói thêm ǵ nữa với bạn tối nay. Đă gần một giờ sáng. Ḿnh đă hy sinh cho bạn mọi Kư ức. Vậy bạn hăy nói cho ḿnh biết bạn có yêu mến ḿnh như ḿnh yêu mến bạn không.

                                    Emmanuel.

             Thật tuyệt vời khi đă viết một lá thư đẹp ! »

E. d’Alzon gửi Luglien de Jouenne d’Esgrigny, cuối tháng 3 năm 1830, trích theo những bức thư d’Alzon, nhà xuất bản. S.V, tâp I, trang.47-48 

 

5. Anh chủng sinh trong lồng : cha d’Alzon ở Montpellier

                   

Cha Emmanuel quyết định vào đại chủng viện Montpellier lúc 22 tuổi. Ngài sẽ học tại nơi này độ chừng 13 tháng, tương đương một năm rưỡi nếu tính theo lịch học đường, từ ngày 15 tháng  3 năm 1832 đến cuối tháng 6 năm 1833. Cha nhận phép cắt tóc ngày 16 tháng 6 nhân ngày lễ Chúa Ba Ngôi năm 1832, tiếp đó ngài lănh nhận bốn chức nhỏ (ordres mineurs) vào ngày lễ Chúa Ba Ngôi năm 1833 ngày thứ bảy mồng một tháng sáu.

 

         Đại chủng viện Montpellier thời ấy là nhà ḍng cũ của Récollets thế kỷ 17. Nhà ḍng này được Đức Cha Jean-Louis Simon Rollet lấy lại năm 1807. Ngài là Vị Giám Mục đầu tiên thuộc kư kết giữa Giáo Hoàng và nhà nước ở Montpellier (évêque concordataire). Nhà ḍng- chủng viện này nằm trên đường Castelnau. Ngày nay chỉ c̣n lại nhà nguyện dùng làm Sở lưu trữ văn thư của tỉnh. Ngôi nhà này có chừng 120 pḥng, phân bố theo hai dăy vây quanh lối ra vào. Ngày nhập chủng viện, Emmanuel chính thức ở pḥng số 937. Ngài thi ba hoặc bốn môn được giảng dạy trong chủng viện: tháng sáu năm 1832, thi về các bí tích; tháng hai năm 1833 thi môn về mầu nhiệm nhập thể và giáo luật; tháng sáu năm 1833  thi môn bí tích hôn phối và bí tích thánh thể.

 

         Những cảm nhận đầu tiên của Emmanuel sau thời kỳ trăng mật kết thúc tan biến nhanh khi ngài tiếp xúc với những thực tế khó chịu của cuộc sống nội trú trong chủng viện: chế độ học tập hay bị gián đoạn theo nội qui, lối sống khép kín trong đó việc đọc sách, thư từ, việc tiếp khách đều nghiêm ngặt, mối quan hệ bạn bè của các chủng sinh mới bị đánh giá hơi cứng nhắc. Dưới ng̣i bút của ngài, có nhiều điểm ghí chú khắt khe hoặc ngộ nghĩnh: chủng viện được đánh giá là “Đan viện trí thức”, việc giảng dạy được biếm họa bằng những bài tập kiểu “ nhắc đi nhắc lại như con vẹt” (pur psittacisme), hương vị cá moruy (cá tuyết) lan tỏa khắp vùng. Đây là một loài cá không có trong bữa ăn thường nhật ở Lavagnac! Đặc biệt, chủng viện hay bị xáo động do những cuộc tranh luận phản đối ngài Lamennais. Đức Giám Mục phản đối Lamennais dữ dội. Ngài cấm đọc báo TƯƠNG LAI (Avenir) v́ có những bài viết của Lamennais.

 

         Tuy nhiên, mọi thành ngữ cay đắng, buồn chán, hoặc ngán ngấy của cha Emmanuel nên hiểu cho đúng: vốn người miền Nam, ngài măi sẽ là người miền Nam, vả lại, ngài sẽ biến chính ngài thành người miền Nam với kinh nghiệm của thời gian và với việc nh́n lại bản thân khi cần thiết. Về sau, ngài sẽ rút ra nhiều kinh nghiệm tốt từ những tháng ngày sống trong chủng viện: tính chuyên cần, niềm ham thích đời sống tập thể, ḷng nhiệt thành về Hiệp Hội thiêng liêng do ngài lập nên, học giỏi một số môn, thực hiện dự định trở thành linh mục. Trong số 36 chủng sinh năm 1831-1832, chỉ có 18 người sẽ nhận chức linh mục. Cha Emmanuel tiếp tục gắn bó với địa phận Nimes. Ngày 1 tháng 6 năm 1833, 24 chủng sinh nhận các chức nhỏ (ordres mineurs). Chúng ta hăy lắng nghe cảm nhận đầu tiên của cha Emmanuel khi ngài vào chủng viện:

 

“       ...Bạn thân mến, vậy là ḿnh đă nhập chủng viện! Ḿnh hài ḷng, hài ḷng lắm và ḿnh tin người hạnh phúc có thể cảm nhận điều ǵ đó. Đúng là ḿnh đă trải qua một nỗi buồn sâu nặng. Đó là lúc ḿnh rời Lavagnac. Ḿnh lặng lẽ ra đi. Người mẹ tội nghiệp của ḿnh đă tỏ ra rất can đảm chấp nhận hy sinh. Mẹ ḿnh đă bảo cứ âm thầm ra đi, đừng nói ǵ với mẹ. Thực vậy, ḿnh đă không nói ǵ. Dù làm chủ được bản thân, song con người ḿnh xao động khôn lường. Giờ đây, mọi sự đă b́nh tâm trở lại và ḿnh trở nên vui vẻ, ḿnh vui hơn chính niềm vui cần có. V́ một ngày rưỡi đă trôi qua, ḿnh nhận ra điều cần phải có...Ngày mai hoặc ngày mốt, hoặc sau này, ḿnh mặc áo chủng sinh, và ḿnh rất muốn bạn nhắc lại câu bạn từng nói với ḿnh về hậu quả của nó để làm băng giá tâm hồn.

          Ḿnh miêu tả căn pḥng nhé. Trong lối đi lại rất dài từ Bắc chí Nam. Khi đến từ hướng Nam, bạn vào phía bên trái. Cửa chính nằm bên phải bức tường, dọc theo bức tường có một chiếc vali lớn, hai chiếc bàn nhỏ và một số ngăn sách dựa vào búc tường chắn xiên xẻo có nguy cơ đè lên ḿnh do những quyển sách trên đó. Cửa sổ đối diện cửa chính. Bạn rẽ: bạn sẽ thấy một tấm ván, một cái vali lớn, giường ngủ của ḿnh, nhưng bạn vẫn đang ở ngoài cửa.

         Không có ǵ quấy nhiễu ḿnh cả. Chỉ có điều ḿnh thấy việc học quá gián đoạn. Các chủng sinh không bao giờ có ba tiếng đồng hồ dành riêng một lúc. Ḿnh cảm thấy lịch học như vậy quá mang tính học đường. Đời sống thường ngày không đến nỗi tệ. Theo khả năng thẩm định nhờ tham gia những cuộc tọa đàm về thần học, ḿnh thấy các chủng sinh không giỏi lại hay tranh căi những chuyện lung tung đến nỗi mất lư trí. Thật phí quá nhiều thời gian căi nhau những chuyện không đâu, trong khi lại quên đi những vấn đề thiết yếu. Ḿnh bắt đầu viết lá thư này tối hôm qua lúc chuẩn bị đi ngủ. Ḿnh đă không thể viết xong v́ tiếng chuông báo hiệu phải tắt đèn. Ḿnh phải thức dậy năm giờ sáng. Dầu vậy ḿnh vẫn thấy ngủ quá nhiều. Lúc 9 giờ,trong khi ḿnh phải lên dường ngủ, c̣n bạn th́ bắt đầu nhảy múa. Nghĩ cũng buồn cười thật. Cho đến lúc này, ḿnh không có lí do phải buồn chán v́ ḿnh thấy thời gian quá ngắn ngủi. Nhưng có lẽ ḿnh sẽ t́m được những thời giờ thích hợp. Dường như ḿnh không có một lúc để nghĩ về quá khứ. Vĩnh biệt bạn dấu yêu, vĩnh biệt trái tim tôi, như Đức Giám Mục đă nói với ḿnh hôm kia. Bạn hăy giữ ǵn sức khỏe, hăy vui lên, và nếu bạn cảm thấy thích đến thăm chúng ḿnh, nhớ nên đến vào tháng bảy. Trong kỳ hè, ḿnh có ư định đi nghỉ ở ḍng chartreuse. Chúng ḿnh sẽ đi đón nhau, sẽ hẹn gặp nhau ở Du Lac. Chương tŕnh như vậy không đến nỗi tồi đấy chứ. Cuối cùng, bạn hăy tin một điều, đó là nếu bao giờ bạn chán không thích học nhảy nữa, nên biết rằng, bạn không có cách thư giản  tuyệt hơn ở Chủng Viện đâu.”

 

    Emmanuel, từ chủng viện Montpellier ngày 16 tháng 3 năm 1832, nhà xuất bản. S.V, tập I, trang.289-292

                                              Thư gửi Luglien de Jouenne d’Esgriny (1806-1888)

 

6. Niềm đắm say Rôma.

                      

Ngày 20 tháng 11 năm 1833, cha Emmanuel đi trên tàu Henri IV giữa Marseille và Civatavecchia. Gia đ́nh nhờ cha Gabriel đi cùng để giúp đỡ  ngài khi cần thiết. Cha Gabriel là cha xứ thánh Ursule ở Pézénas lúc bấy giờ. Ngài là một linh mục có học thức, nhân cách, nhiệt t́nh hăng hái. Ngài rất mến mộ Lamennais. Chuyến đi này c̣n có anh chủng sinh Eleuthère Reboul. Thế là trọn bộ ba. Những đoạn đường từ Gênes và Pise tạo thêm niềm vui thú trong chuyến đi : ngày 26 tháng 11 cha Emmanuel viết thư cho em gái Augustine. Đây là lá thư đầu tay của ngài ở Rôma. Ngài đă kiên nhẫn chờ đợi trong bùn lầy v́ việc kiểm tra hộ chiếu và ngài đă «chờ rất lâu » ở trạm hải quan. Ngày đầu tiên của ngài khởi đầu như thế trong Thành Đô Vĩnh Cữu (tháng 11 năm 1833- tháng 5 năm 1835). Ngài sẽ trở lại thành đô này tám lần (tháng 5 và tháng 6 năm 1855, tháng 5 và tháng 6 năm 1861, tháng 5 và tháng 6 năm 1862, tháng 4 và tháng 5 năm 1863, từ tháng 11 năm 1869 đến tháng 7 năm 1870, hai lần năm 1877 (tháng 1 và tháng 2, tháng 4 và tháng 6), tháng 2 và tháng 4 năm 1878. Năm 1833, ngài nhanh chóng t́m được chỗ trọ tại nhà ḍng của các tu sĩ Minimes. Nhà ḍng này gắn liền với nhà thờ Sant’ Andrea delle Fratte, gần Quảng Trường Espagne. Sau khi đă đăng kư học thần học tại trường Rôma (Collège romain), theo lời khuyên của cha Ventura, cựu tổng quyền của ḍng Théatins ( ? ), cha d’Alzon thích ở nhà học một ḿnh trong pḥng hơn, như thời ngài c̣n ở Lavagnac. Ngài hay đi lại với nhiều người uy tín trong giáo hội như Đức Hồng Y Micara linh mục ḍng Đa Minh, cha ḍng Đa Minh Olivieri, cha ḍng Cát Men Mazzetti. Tất cả đều là những thần học gia yêu thích tư tưởng của Lamennais. Trước khi đến gặp những nhân vật này, ngài đọc và tóm tắt trước những ư tưởng triết học, thần học, chính trị tôn giáo hóc búa trong sách. Ngài cũng lập quan hệ với trưởng khoa trường anh ngữ. Người này là tổng giám mục và Hồng Y tương lai Wiseman. Người anh em họ của Wiseman, cha Charles Mac- Carthy dạy tiếng anh cho cha Emmanuel d’Alzon, trước khi ngài đi theo con đường ngoại giao.

 

         Ṿng tṛn những mối quan hệ của cha Emmanuel trải theo những người Pháp và những người nước ngoài đang sống ở Rôma. Ông d’Auriol làm việc ngân hàng, Paul Delaroche con rể của họa sĩ nổi tiếng Horace Vernet sau này nối nghiệp ông ở Villa Medicis, ông Fournas, họa sĩ Xavier Sigalon, ông Rubichon nhà kinh tế gốc Grenoble, họa sĩ người đức Peter von Cornelius, cha sở tương lai Dreux-Brézého, anh em Bernis. Nhưng cha Emmanuel cũng biết hạn chế trong quan hệ, v́ ngài nhận ra rằng để có thể học hành, không nên đi lại quá nhiều. Ngài đặc biệt nắm bắt thông tin trực tiếp vụ kết án  ông Lamennais, trong  ḷng Giáo Hội ở Rôma năm 1834 : Ngài đau khổ v́ bầu khí tan thương về chính trị, tôn giáo trong đó nền ngoại giao của Giáo Hoàng dù không tằn tiện, nhưng đôi khi v́ cái mặt nạ của tư tưởng thần học. Bởi vậy, ngài tự đưa ra cho bản thân ngài một lẽ sống : « luôn luôn hành động v́ Rôma, không bao giờ hành động phản lại Rôma, nhưng đôi lúc hành động không Rôma ». Chúng ta hăy cùng với ngài, với đôi mắt của ngài, với tư cách là những người hành hương, những người ngưỡng mộ đầy hưng phấn cùng nhau khám phá những nét đẹp của thành đô Rôma :

 

     « … Sáng nay ngày 26 tháng 11 năm 1833, anh trở lại nhà thờ thánh Phêrô. Anh vẫn không thích mặt tiền, nhưng anh đă rất thoải mái ngắm nghía với vẻ khâm phục tất cả nội thất của nhà thờ. Bên trong thánh đường thật tuyệt vời. Càng bước vào trong ḷng, không gian cung ḷng thánh đường càng trải dài, mở rộng ra. Không thể diễn tả hết nét đẹp diệu kỳ của mọi thứ trong ngôi nhà này. Các bức tượng, những bức tranh, những ngôi mộ của các vị Giáo Hoàng. Tất cả đều đáng ngưỡng mộ. Một khi đă vào trong cung thánh đường này, ḿnh sẽ ngất ngây v́ vẻ đẹp trang hoàng như thế. Buổi tối cùng ngày, tụi anh lại trở lại ghé thăm lần nữa. Càng xem, càng yêu thích vô cùng. Nhưng nói thật với em, anh không thích mặt tiền chút nào, anh cũng không thích tấm màn che trước ṭa giải tội thánh Phêrô…Rôma là một thành đô làm say đắm ḷng người. Đảm bảo với em, anh không khoác loác tí nào. Suốt ngày anh chỉ biết chạy theo ngắm nghía, thưởng thức nét đẹp nơi đây. Đúng là một việc diệu kỳ. Những công tŕnh lớn hầu như cũng mang những nét kiều diễm chung như những ngôi nhà. Tụi anh đi qua một vài đường phố  khá b́nh dị : bỗng chốc, mọi người dừng lại trông ngắm thác nước Trevi rất đẹp chảy dài ra con sông nhỏ. Em có thể tin như thế, bởi v́ anh chỉ chiêm ngắm khi đă trông thấy. Ông Gabriel cho rằng anh mang ḍng máu cá. Anh cứ để mặc ông ta nói…Anh sẽ kể tiếp cho em nghe về thánh đường Sainte-Marie Majeure. Sáng nay, anh đă …

 

 Trích thư gửi Augustine d’Alzon, ngày 26 tháng 11 năm 1833, nhà xuất bản. S.V., tập I, trang 450-451

 

Anh bắt đầu đi lại dễ dàng thăm nhiều nơi ở Rôma. Rất tuyệt vời. Nói cho cùng, anh nghĩ phải mất hơn một năm mới tham quan hết thành đô Rôma. Sainte-Marie Majeure, Saint Jean de Latran, Saint Paul ở ngoài bức tường thành (hors les murs ?), le Colisée  và vô số công tŕnh mà anh chỉ mới thoáng qua. Nếu muốn thướng thức đầy đủ cách chi li, anh phải quan sát lần nữa. Qua đó, em có thể tưởng tưởng tất cả những ǵ đẹp nhất nơi đây. Tụi anh thường đi mua sắm ngày thứ năm, bởi v́ phải chạy tứ tung suốt ngày. Tụi anh tham quan từ từ những công tŕnh gần nhất…

 

    Trích thư gửi Augustine d’Alzon, ngày 14 tháng 12 năm 1833, o.c, trang. 461

 

Tối nay, ngày 24 tháng 2 năm 1834, ḿnh đă đến Colisée ngắm trăng lên. Ḿnh ngồi trên những bậc tầng cấp h́nh thập giá nhằm bảo vệ Colisée…

   

    Trích thư gửi d’Esgriny, o.c., trang 511

 

 

Tối nay (ngày 31 tháng 3 năm 1834), ḿnh đă đi thăm cây đèn nổi tiếng (girandole ?). Ở Paris, có thể ḿnh đă xem pháo hoa đẹp chưa từng có, nếu nói chi li như thế, nhưng chùm đèn này, ḿnh chưa bao giờ trông thấy. Hôm qua, ḿnh đă thấy ṿm chót vót chói lọi của nhà thờ thánh Phêrô. Bạn chưa bao giờ thấy cái ǵ có thể sánh ví được với nó…

 

         Trích thư gửi d’Esgriny, o.c., trang.539

 

Hôm qua (ngày 4 tháng 6 năm 1834), con đă tận hưởng một trong những vở kịch tuyệt vời nhất mà con chưa bao giờ xem… Chúng con đi xem cây Sồi miền Tasse trên đồi cao chót vót Janicule. (Janicule là một trong bảy đồi ở Rôma nằm bên cánh tả sông Tibre nước Ư). Mặt trời đang lặn dần sau lưng chúng con và chiếu những tia sáng vàng óng lên trên cái ṿm bát úp chót vót nhà thờ thánh Phêrô. Cái ṿm bát úp chót vót này xuất hiện cách hoàn toàn tách biệt khỏi phần c̣n lại của thành phố. Thành phố Rôma đối diện chúng con và vẫn c̣n chói lọi với những ánh sáng sau cùng của ban ngày. Xa hơn nữa, những ngọn núi Sabine và Albano bắt đầu bị hơi nước bao phủ. Thật quyến rũ. Sau khi đă chứng kiến những cảnh tượng ấn tượng như thế, chúng con mới có thể hiểu thành đô Rôma. Thành đô này rất tráng lệ bởi những ṭa nhà xuống cấp và những công tŕnh mới. Có thể nhận ra những ǵ tồn đọng lại của cung điện hoàng đế Néron để phân biệt với những ṿm bát úp của Vatican…Con mong cha thứ lỗi v́ lẽ ra con phải kể thêm những chi tiết về các ṿm bát úp ấy, về những vườn cam, về những ḍng suối, về những lâu đài, về ḍng sông cổ kính Tibre luôn có những cơn sóng màu vàng, về những cây thông tượng trưng ánh mặt trời rất tuyệt đẹp ở chân trời. Mong cha trồng một ít thông nơi mảnh đất bỏ hoang…

 

     Trích thư gửi cha Henri d’Alzon, o.c., trang.580

 

Con chỉ chú ư đến mọi người khi nh́n qua cửa sổ. Con thấy phố Tivoli, nơi trước đây nhà thơ Horace đă từng sống, phố Monte-Porzio, nơi có nhà chính trị thời xưa sinh sống, phố Tusculum của Cicéron, phố Albano, cái nôi của đế chế rôma, những dấu tích đọng lại của một số đền đài. Gần sát chỗ con, con thấy nhà thờ Sainte-Croix de Jérusalem, tại nhà thờ này người ta bảo tồn phần lớn nhất của cây thánh giá. Chính cây thập giá này đă khiến cho những trào lưu tư tưởng triết học vô thần mất dần tác động. Đó là l’épicurisme d’Horace, le stoicisme de Caton, le platonisme de Cicéron. Cây thập giá này cũng làm giảm đi sự đàn áp của đế chế rôma, đồng thời đặt ra những luật mới và một vị thần mới… »

 

       Trích thư gửi cha Henri d’Alzon, o.c., trang 758

 

7. Niềm hạnh phúc trở thành linh mục.

 

         Nhờ t́m hiểu thông tin, chúng ta biết nhiều giai đoạn khác nhau trên con đường tiến đến chức linh mục của cha Emmanuel d’Alzon, từ Montpellier đến Rôma. Những lá thư của ngài vừa cho chúng ta biết việc ngài chuẩn bị để hướng về chức linh mục, vừa nói lên sự quí trọng thiên chức này nơi ngài, vừa diễn tả ḷng nhiệt thành và niềm vui của ngài khi được mời gọi lănh nhận chức linh mục. Trong con người của ngài chứa sự ḥa lẫn nhiều cảm xúc, t́nh cảm và sự tin tưởng v́ lí tưởng sống của ngài được thúc đẩy mănh liệt theo nhiều sự kiện. Trước ngày lănh nhận các chức thánh (ordres majeurs), thứ 6 ngày 12 tháng 12 năm 1834, ngài phải kư vào biên bản đồng ư với bức thông điệp Singulari Nos của Đức Giáo Hoàng về việc kết án những tư tưởng của Lamennais. Ngài phản ứng rất mau lẹ : «Đức Hồng Y Odescalchi đă trấn an con là Đức Giáo Hoàng rất hài ḷng về thái độ vâng nghe mau lẹ của con. Thật hơi buồn khi lấy ḷng của Đức Giáo Hoàng theo cách ấy ».

 

         Lịch lănh nhận những chức lớn của  cha d’Alzon (tiền phó tế ngày 14 tháng 12, chức phó tế ngày 20 tháng 12, chức linh mục ngày 26 tháng 12 cùng năm 1834) có thể gây ngạc nhiên đối với chủng sinh ngày nay bởi chủng sinh thời nay phải tuân theo những khoảng thời gian nhất định ! Việc thi hành kỳ thực tập khi làm phó tế, hoặc năm làm phó tế có thể thay đổi tùy theo từng lục địa. Tuy nhiên việc này đ̣i hỏi phải có hiệu quả trước khi lănh nhận chức linh mục. Việc ôn lại kinh nghiệm hoạt động tông đồ trong nhóm cũng thuộc một phần quan trọng trong quá tŕnh dẫn nhập vào việc truyền chức thánh, nhưng ta không t́m thấy ǵ về điều này trong chặng đường của cha d’Alzon. Ta phải thừa nhận rằng những chức năng của ngài trước đây quá đủ để bù lại điểm khiếm khuyết này của ngài !

 

         Điểm trọng yếu hơn là đích điểm mà cha Emmanuel d’Alzon khi ngài hướng đến chức linh mục trong bôi cảnh phải t́m con đường sống trong Giáo hội. Chúng ta cảm thấy ngài không t́m cách để vào trong một lối sống có sẵn, cũng không phải để gầy dựng cơ nghiệp. Ngài chưa biết sẽ làm việc ǵ để phục vụ Giáo Hội khi ngài giải thích rơ ràng với mẹ của ngài những ư định riêng giữa vô vàn thắc mắc : « Con tin rằng bàn tay Thiên Chúa sẽ thực thi công việc, c̣n con người chỉ góp công…Con phó thác mọi sự cho Đấng Quan Pḥng…Trên hết mọi sự, con tin chắc không phải khi thi hành ư muốn của riêng con là con thi hành ư muốn của Thiên Chúa. Nếu chỉ làm những việc con muốn, vậy c̣n biết bao việc con chưa chu toàn ».

 

         Những tư cảm nhận sâu thẳm nơi con người của ngài : tính sẵn sàng và tinh thần phục vụ. Những tố chất ấy sẽ cho phép ngài dần dần khám phá đâu là con đường và việc ngài có thể làm trong Giáo Hội địa phương. Trong những ngày mừng lễ sinh nhật, ngài thích nhấn mạnh ngày ngài thưa tiếng « xin vâng với Giáo Hội ». Ngày ấy sẽ hiện diện măi măi trong cuộc đời ngài.

 

«Thánh lễ đầu tay của con đến hôm nay đă sang ngày thứ tám. Sở dĩ con chưa viết thư cho mẹ là v́ con luôn chờ thư mẹ mỗi ngày. Con có thể viết ǵ cho mẹ về tất cả những cảm nhận của con trong tám ngày qua nhỉ ? Vâng mẹ ạ, cần dâng thánh lễ th́ mới hiểu được thánh lễ là ǵ. Con vẫn chưa thể hiểu được ǵ. Từ tám ngày nay, Chúa nhân lành đối xử với con như với một đứa trẻ được nuông chiều. Con hạnh phúc mẹ ạ. Con hạnh phúc hơn sức tưởng tưởng. Con hạnh phúc hơn niềm hạnh phúc của con người trên thế gian. Tuy nhiên, đúng là con người ở hạ giới này chỉ giám nghĩ tới một mức độ hạnh phúc, c̣n con, con sẽ không có quyền đ̣i hỏi Đấng Quan Pḥng ǵ nữa trong phần c̣n lại của cuộc đời con. Con đă nhận phần thưởng trước rồi. Mấy ngày nay, con dâng lễ tại bàn thờ thánh Phêrô, nơi ngôi mộ của thánh Phêrô và thánh Phao lồ. Hiện tại, con dâng lễ một ḿnh với một giáo sĩ. Con không cần phải vội vàng. Mẹ sẽ không tin nổi điều tuyệt vời trong tất cả những việc con đang làm. Thế nhưng, chỉ măi đến hôm nay, con mới đủ vững tin để vững vàng đọc những lời ban phép ḿnh thánh Chúa (lời truyền phép). Dù thuộc làu làu những lời ấy, con vẫn thấy ḿnh như c̣n đang ở trong mây. Con không biết ḿnh đang ở đâu nữa. Con mong sẽ không làm mẹ quá đau buồn khi kể cho mẹ nghe tất cả những điều đó. Song con muốn nói chuyện khác với mẹ. Trong lá thư cuối cùng mẹ gửi cho con, mẹ tâm sự những e ngại của mẹ về con. Mẹ nói mẹ không an tâm lắm đối với linh mục tự do. Mẹ hiểu như thế nào khi nói về linh mục tự do ? Con không hiểu rơ lắm về điều này. Có phải linh mục tự do khi được Giám Mục cho phép không làm cha xứ, không làm cha phó ? Trong trường hợp này, cha M. Vernière sẽ nói cho mẹ hay rằng những linh mục giỏi nhất mà ngài đă đào tạo đều không ưa thích làm cha xứ, không thích giữ chức cha phó.

 

         Cha M. Vernière muốn con trở thành nhà truyền giáo. Khi ghé qua Saint-Eusèbe, con đă tham khảo ư kiến của một số cha ḍng tên, họ nghĩ con nên đi rao giảng th́ tốt hơn. Đức Hồng Y Micara, khi con hỏi ư kiến của ngài, cho rằng con không nên hành động cách cập rập của người Pháp, mà nên tiếp tục học hành, bởi v́ ngài tin con sẽ là một giáo sư giỏi cho Chủng Viện. Không ai hướng con theo làm cha xứ hoặc cha phó. Tuy nhiên, con có ư định làm linh mục phó trong một năm với mục đích tích lũy kinh nghiệm mục vụ. Con nghĩ, điều cản trở mẹ thấy rơ địa vị của người linh mục chính là v́ hệ thống Giáo Hội phân làm hai phần, một phần thuộc về giáo sĩ ḍng, một phần thuộc về giáo sĩ triều : giáo sĩ triều trong Giáo Hội giống những thành phần thẩm phán trong Nhà Nước. C̣n giáo sĩ ḍng giống như binh đoàn của giáo hội (armée ecclésiastique). Vậy nhưng, ở Pháp, binh đoàn này không c̣n nữa. Số ít ỏi c̣n lại hầu như chẳng có nghĩa ǵ. Vậy những người nhận ra ơn gọi làm linh mục, nhưng đúng ra là ơn gọi linh mục tranh đấu (militaire), ở trong một địa vị đặc biệt, nếu con có thể nói như vậy… »

    Trích thư gửi bà d’Alzon, Rôma ngày 3 tháng 1 năm 1835, theo nhà xuất bản. S.V., tập I, trang.767-768

 

 

8. Những bước đầu tiên trong chức vụ linh mục

                    

         Chắc hẳn những năm 1835-1842 là thời kỳ chúng ta có ít thông tin nhất về cuộc sống cụ thể và cuộc sống thường ngày của cha d’Alzon v́ không có đủ tài liệu. Năng lực và tính nhiệt huyết tràn trề, vị linh mục trẻ trung dấn thân trong nhiều lĩnh vực tông đồ do nhu cầu đ̣i hỏi ở Nimes : giáo lư, bảo trở hướng dẫn giới trẻ, thuyết giảng, chỉ đạo trường học, hướng dẫn thiêng liêng, chỉ đạo những công tác xă hội và những công việc phiếm họa đă có hoặc được sáng lập, sáng lập các cộng đoàn tu, tố chức những đêm gặp gỡ mang tính trí thức, tổ chức những cuộc tọa đàm về học vấn. Sẽ rất khó lập ra một danh sách thống kê các hoạt động vô vàn của ngài : một danh sách ngắn ngọn ta thường dễ nhớ không nên hiểu tính cấp bậc nào đó trong những trọng trách của ngài. Chính v́ vậy mới xuất hiện những cách người ta gọi ngài, một số người ngưỡng mộ ngài, một số chỉ trích ngài. Thế hệ sau này đă không thể tóm gọn được để nói về ngài : cha sở d’Alzon ư? Một linh mục nhiệt thành, đảm đang tháo vát là điều không thể phủ nhận, nhưng ngài cũng ham quá nhiều việc và không đi đến cùng. Vị Giám Mục Chaffoy già nua năm 1835 nói với mọi người muốn lắng nghe ngài rằng ngài không biết làm ǵ với vị linh mục mới hơi khó chịu. Vị Giám Mục kế ngôi ĐGM Chaffoy là ĐGM Cart sẽ đưa ra những nhận xét rất mang dấu ấn của giám mục khi ngài cố giảm bớt ḷng nhiệt thành đến mức điên cuồng của vị tổng quản : « Ngài (cha d’Alzon) sẽ thúc giục tôi, c̣n tôi, tôi ḱm hăm lại ».

 

         Tuy nhiên, chúng ta sẽ sai lầm nếu chỉ giữ lại con người cha d’Alzon vời h́nh ảnh nông cạn của một linh mục « mang chủ nghĩa hoạt động (activiste)» trong suốt những năm tháng mà công tác tông đồ thông thường đúng là theo kiểu chung chung hơn là theo một hoạt động chuyên sâu. Ngày 14 tháng 11 năm 1835, cha d’Alzon đến Nimes. Ngài nghĩ đến một cuộc sống khiêm tốn để không c̣n cuộc sống sung túc của gia đ́nh, cha d’Alzon chỉ có một mục đích trong đầu, phục vụ Giáo Phận Nimes. Giáo Phận Nimes đang cần phải xây dựng lại sau cơn băo tố của cách mạng và chỉ c̣n lại những thiệt hại vật chất. Vả lại, năng lực làm mục vụ của ngài nhanh chóng được nh́n nhận : ngài được chọn làm kinh sỹ (chanoine) và chức vị cha tổng quản đáng kính thời ĐGM Chaffoy (1835), ngài chính thức trở thành một trong những vị tổng quản chính của ĐGM Cart (1839). Thời gian biểu của ngài lúc bấy giờ được vạch ra trong những việc phục vụ nặng nề với chức năng quản lí hành chính (administration) và tạo sinh khí cho (animation) giáo phận. Ngài tận dụng những điểm mạnh (atouts) không được khinh thường : các quan hệ và tài sản riêng có được nhờ môi trường của ngài, tính độc lập đối với giới tăng lữ giáo phận Nimes khi ngài hướng theo những chọn lựa chỉ tuân theo Giáo triều Rôma và Đức Giáo Hoàng (choix ultramontains), tư thế tự nhiên của một thủ lĩnh nhờ dáng vóc vốn có, học hành, bản tính làm xếp, nhất là những sáng kiến khiến nhiều truyền thống bất di bất dịch bị xao động.

 Chúng ta hăy để bản ngă đầy chất lửa nói qua bức thư ngài viết cho một người bạn vào tháng 8 năm 1836 :

 

          «Từ khi đến ở nơi đây, tôi không rảnh rỗi chút nào ».

 «…Tôi chỉ muốn nói để anh hay, tôi vẫn măimăi như trước kia, không thay đổi ǵ, có nghĩa là tôi đôi khi càu nhàu, nhưng vẫn luôn thi hành công việc của ḿnh. Người ta có thể mong ước theo học ở một trường đại học Đức và là một Vị Tổng Quản uy thế ở Nimes, làm việc với giới trẻ, và có chừng trăm bà đạo đức (Dames de la Miséricorde), nhưng anh sẽ c̣n đ̣i hỏi tôi thêm nữa và thúc tôi nghĩ đến một khát vọng : à, thưa ngài ! đừng quá nghiêm khắc  thế. Con người đề nghị, c̣n Thiên Chúa mới là Đấng thực hiện (l’homme propose et Dieu dispose). Chỉ có thế thôi. Đôi khi tôi muốn xin đi truyền giáo theo nguyện vọng riêng, v́ nói thật với anh, sở thích của tôi thiên về hành động. Nhưng dường như người ta đă khám phá trong tôi khả năng làm người quản lí hành chính, có nghĩa là cứ tám ngày một lần, công việc của tôi là phải đưa ra ư kiến về những trường hợp cần xem xét trước hội đồng giám mục. Tôi vinh dự thuộc thành phần của hội đồng này. Nào, anh đừng che miệng cười nhạo quá về suy nghĩ của một người 25 tuổi non nớt thiếu kinh nghiệm đang ngồi oai phong giữa năm hoặc sáu ông già vừa lắng nghe, vừa trả lời, vừa chất vấn, vừa bác bỏ ư kiến, và cuối cùng cứ làm mọi việc như thể biết hết mọi vấn đề như bao người khác. Có cái ǵ đó khiến tôi nghĩ thật ngỗ nghĩnh sao tôi làm Tổng Quản sớm đến thế, nhưng anh muốn làm ǵ nào ? Nếu tôi nói với anh, theo sở thích riêng, công việc tốt hơn đối với tôi là giảng dạy và rao giảng, anh sẽ rêu rao với tôi đức vâng lời. Và dù tôi có bực bội về những bài giảng của anh, tôi vẫn muốn một số bài giảng khác so với những bài anh đă giảng ở Saint-Cyr. Tóm lại, anh biết khá rơ con người tôi để hiểu rằng tôi có thể sống bất cứ nơi nào. Người ta đă tiếp đón tôi rất tốt ở Nimes. Tôi sẽ có lỗi nhiều nếu không tỏ ḷng biết ơn sâu sắc đối với những người con tốt lành của Nimes. Tôi không nhớ đă viết thư kể cho anh rằng hầu như ngày nào trong mùa Chay năm ngoái tôi cũng đều giảng cho giáo dân. Anh sẽ không thể tưởng tưởng hết việc ấy đă làm tôi mệt đến mức nào. Những người làm nghề gánh vác, cu-li (portefaix) cởi mũ chào tôi, những người đạo đức đau ḷng khi tôi bị ho. Người ta tặng tôi biết bao là kẹo. Ngay cả những người bán hoa quả, trước đây họ chỉ cho tôi thưởng thức những quả cam dở, bây giờ họ cảm thấy bị đánh động bởi những bài giảng của tôi nên vui vẻ chọn thay cho tôi những quả ngon nhất. Họ c̣n gửi đến tận nhà tặng tôi rất nhiều cam tuyệt ngon. Anh hiểu đó, tôi biết cách xoay xở trong mọi việc. Đảm bảo với anh, dĩ nhiên tôi sẵn sàng hy sinh tất cả mọi dự định đi đó đây với niềm hy vọng ở nơi nào Chúa muốn : linh mục có nghĩa là già nua và Đức Giê Su Ki Tô bảo thánh Phêrô khi về già, người ta sẽ dẫn thánh Phêrô đến nơi chính ngài không muốn tới. Anh biết đó, tôi cũng có thể thuyết giảng cho chính ḿnh. Hy vọng những bài giảng của tôi cùng tài hùng biện trong các bài giảng của anh cuối cùng sẽ khiến tôi ăn năn trở lại. Tôi muốn anh giảng cho tôi nghe, không có nghĩa là tôi không thích anh viết cho tôi. Tôi sẽ không liên lạc thư với anh trong tháng bảy và tháng tám. Tôi sẽ nhắc lại cho anh những ǵ anh đă hứa với tôi… »

  Trích thư gửi Adolphe de Fournas, Nimes ngày 10 tháng 5 năm 1836.

 Bản gốc trong Tài liệu giữ trữ giáo phận Montpeliier.

 

9. D’Alzon, cha tổng quản non trẻ trong vùng tin lành.

                                                                               

         Cha d’Alzon, chịu chức linh mục ở Rôma ngày 26 tháng 12 năm 1834. Ngài trở về phục vụ giáo phận Nimes. Ngày 8 tháng 11 năm 1835, ĐGM de Chaffoy chỉ định ngài làm kinh sỹ và  tổng quản đáng kính của giáo phận Nimes. Ngày mồng 4 tháng 3 năm 1839, cha d’Alzon được nội các của vua Louis Philippe chấp nhận ngài làm tổng quản chính thức và ngày 14 tháng 3, ĐGM Cart giáo phận Nimes từ tháng 11 năm 1837 giao nhiệm vụ tổng quản cho ngài. Cha Emmanuel d’Alzon sẽ chu toàn nhiệm vụ này cho đến ngày 30 tháng 9 năm 1878. Với chức vị tổng quản, ngài được mời gọi đi nhiều nơi thăm giáo phận Gard bởi ngài tháp tùng nhiều Vị Giám Mục kế tiếp nhau trong những chuyến viếng thăm công tác mục vụ. Đó là các ĐGM François Cart (1838-1855), Henri Plantier (1855-1875) và François Besson. Rất tiếc chúng ta không có nhiều thông tin về những chuyến viếng thăm này. Trong bối cảnh này cha d’Alzon viết thư gửi ĐGM Sibour. Ngài là Vị Giám Mục trẻ của giáo phận Digne lúc ấy. Sau này, ngài được bổ nhiệm làm tổng giám mục Paris năm 1848 cho đến năm 1857. Đức Cha Marie-Dominique-Auguste Sibour không c̣n là một người lạ đối với cha d’Alzon. Ngài gốc ở Saint-Paul-Trois-Chateaux (Drome). Như người anh em cùng họ Léon-François (1807-1864), linh mục miền Sibour chịu chức linh mục ở Rôma năm 1818, sau một thời gian phục vụ ở Paris, ngài đảm nhiệm chức tổng quản ở Nimes (1822-1839). Cha Sibour có thiện cảm rất nhanh với cha d’Alzon, một người đầy sức trẻ, cùng đảm trách những công việc rao giảng, đảm trách giới trẻ, trọng trách về người tin lành để họ trở lại giáo hội công giáo giống như ngài. Tháng 9 năm 1839, cha Sibour được bổ nhiệm làm giám mục giáo phận Digne. Ngài nhanh chóng tổ chức lại giáo phận. Ngài đứng ra khuyến khích thiết lập các cuộc họp (conciles) ở trong vùng. Cũng như cha d’Alzon, cha Sibour luôn mong mỏi đi thăm tất cả các giáo xứ của giáo phận ở miền núi. Nơi đây có một điểm chung với giáo phận GARD.

 

         Sự việc về người tin lành ngày càng phổ biến. Họ ngày càng lớn mạnh và lan tỏa trong các vùng Cévennes từ ngày cải cách (Réforme). Đối với công giáo, tin lành đă trở thành tôn giáo theo qui ước (religion concordataire) năm 1801. Sự việc người theo đạo tin lành đặc biệt khiến người công giáo thời ấy muốn t́m cách thuyết phục họ trở lại công giáo. Cuộc đời cha d’Alzon minh chứng quá rơ điều ấy : những lần rao giảng gây tranh căi, những bài viết bảo vệ đức tin công giáo, những công tác học đường và xă hội nhằm giảm bớt tầm ảnh hưởng của tin lành, những tổ chức ở nông thôn cho các em mồ côi, các hiệp hội mang tên Saint François de Sales, đề cao ḷng mộ đạo công giáo với mục đích gạt bỏ những phái cải cách ( chầu thánh thể, tôn sùng Đức Mẹ, kiệu rước). Tất cả mọi phương tiện như viết lách, tiếng nói, tôn thờ, hành động công cộng có vẻ được đề cao lúc bấy giờ nhằm cản trở « mối hiểm nguy tin lành ». Nếu tin cha d’Alzon, ta thấy rằng những người cải cách không có lỗi trong sự đối lập tuyên xưng đức tin : tháng 11 năm 1857, ngài có viết rằng người ta hứa tặng cho mỗi người công giáo một con lợn nếu họ theo tin lành…

 

 Kính gửi Đức Cha Sibour, giám mục giáo phận Digne,

        Nimes ngày 24 tháng 3 năm 1840

         «Trở về sau những chuyến viếng thăm ở các miền Cévennes, con đă nhận thông cáo về chuyến thăm mục vụ của Đức Cha và đă rất hài ḷng đọc thông cáo ấy. Cảm ơn Đức Cha đă báo trước cho chúng con. Trong tâm t́nh cảm ơn ấy, khi phân phát thư mục vụ, con khiêm tốn thỉnh xin Đức Cha xem con như một linh mục trong số các linh mục của Đức Cha. Con hiểu khi làm giám mục, Đức Cha không c̣n thời gian cho bạn bè nữa, nhưng bạn bè lại gặp gỡ ngài trong bút danh. Khi không có thể hưởng sự thân mật nữa, họ thầm đoán và thấu hiểu t́nh thân ấy khi ngài xuất hiện giữa đàn chiên giảng dạy và chia sẽ lời Chúa.

 

         Kính thưa Đức Cha, con mong thời tiết sẽ đỡ lạnh và đỡ mưa trong thời gian Đức Cha đến viếng thăm so với những ngày qua mà chúng con đă phải chịu đựng. Đức Cha giáo phận Nimes khá tốt bụng, thỉnh thoảng ngài cho con mượn xe. Nhưng thú thật con mệt mỏi v́ đường sá kinh khủng quá, kèm theo những trận mưa rào ồ ạt trên vai khiến những người khỏe mạnh hơn ngài cũng phải vất vưởng. C̣n ngài chỉ đau bụng nhẹ và đă khỏi lâu rồi.

 

         Chuyến viếng thăm của Đức Cha giáo phận Nimes đă mang lại nhiều kết quả tốt đẹp về mọi mặt. Chúng con đă nhận thấy đạo tin lành trở nên lộn xộn một cách không ngờ do các trào lưu giáo lư giám lí (méthodisme) gây ra  nên thiếu  chỗ dựa và chỉ cuốn theo ḷng thù ghét lâu nay đối với Giáo Hội. Vậy nhưng, trong nhiều làng quê, ḷng thù ghét ấy đang ngày càng bị xóa nḥa cách minh nhiên đằng sau t́nh cảm quí mến và kính phục Đức Cha giáo phận Nimes. Rất nhiều người tin lành, thậm chí các vị mục sư cũng đều gửi con cái đến để được ngài ban phúc lành. Chính họ làm dấu thánh giá trước mặt Đúc Cha. Họ rất vụng về khi làm dấu thánh giá nên không quá khó để nhận ra họ. Đó là những việc nhỏ nhen, song mang ư nghĩa rất lớn. Sự quí trọng dành cho Đức Cha khi đem sánh với sự vô dụng của các mục sư c̣n lớn lao hơn thế nữa. Thật khó có thể ưu tiên cho họ điều ǵ khác ngoài sự tôn trọng đối với tinh thần của họ. Người ta kể cho con biết về gia đ́nh của một người trong số ấy. Gia đ́nh ấy gồm bốn người, nhưng theo ba hướng khác nhau. Tất cả đều đang sống. Họ đều đồng ư để người khác giảng dạy một học thuyết hoàn toàn khác tín điều của họ. Dù đó không phải là học thuyết của họ, ít ra đó cũng là học thuyết của người vợ, hoặc của người con... ».

  Bản gốc : văn bản bằng tay, trong tài liệu giữ trữ của tổng giám mục Paris, cha Adrien Pépin sao chép lai, ACR, AQ 7.   

                                                   

 10. Ngôi sao của đời sống tu sĩ.

 

         Đôi khi ta hay thắc mắc mưốn biết đâu là những tác động khiến cha d’Alzon chọn lựa đời sống tu sĩ ? 

 

         Ta biết có ba việc sáng lập ḍng tu đă đóng một vai tṛ rất quan trọng đến con đường dấn thân này của ngài. Việc sáng lập ḍng Các Nữ Tu Mẹ Về Trời năm 1839 mà ngài giữ mối quan hệ ngày càng mạnh qua trung gian của mẹ Marie-Eugénie de Jésus, việc sáng lập ḍng Cát Minh ở Nimes do ngài « thỉnh xin » giám mục giáo phận khi ngài cho phép gửi một số nữ tu ḍng Các Men ở Avignon đến Nimes (1843) và việc sáng lập trường Assomption mua lại của cha Alexandre Vermot năm 1843 và ngài hợp tác việc này với cha Goubier, nhờ có sự cộng tác này của cha Goubier, ngài sẽ lập Ḍng-Ba.

 

        Ta rất muốn biết thêm về những động cơ trong chính con người cha d’Alzon đă thúc đẩy ngài, không những thuyết phục được những phản đối của ĐGM, Đức Cha Cart khi ngài do dự v́ không muốn « mất » vị tổng quản, và nhất là ngài sợ rằng việc ấy sẽ gieo ư tưởng muốn trở thành tu sĩ nơi cha d’Alzon. Ta đối diện với vấn đề này như đứng trước lối vào (porche) của ngôi nhà thờ chính ṭa, lối vào trong thế giới thiêng liêng sẽ mở cho ta cách hiểu biết cuộc đời thống nhất của một người. Dưới mắt chúng ta chỉ c̣n lại ṭa nhà vật chất được dựng xây. Ṭa nhà ấy đă chứa đựng một cuộc đời nguyên vẹn, nhưng lại không thể chỉ cho ta những bước đường huyền bí mà hồng ân đă ghi lại trong linh hồn  một con người để sinh ra một thân thể mới này.

 Thế nhưng, chúng ta không phải hoàn toàn thiếu dấu chỉ. Khi đọc kỹ càng chi li từng ḍng một trong thư của cha d’Alzon, ta không thiếu dấu chỉ, không thiếu những tiết lộ, thậm chí kể cả những mơ tưởng được tỏ hiện dưới ng̣i bút của ngài. T  ất cả mạc khải cho ta thấy nỗi khát khao cuộc sống « tu sỹ » trong giáo hội của cha d’Alzon, giúp ta khám phá mong mỏi của ngài được nh́n thấy những lối sống tu tŕ ra đời vừa đánh dấu nét mới, vừa trung thành theo truyền thống, hoặc làm nảy sinh tiếng mời gọi thiết lập ḍng tu nhằm có thể bảo đảm trọn vẹn tính năng động của đời sống chung liên đới đến niềm đam mê làm việc tông đồ v́ Nước Trời.

 

         Cha d’Alzon không đánh giá thấp những giá trị của cuộc sống linh mục, nhưng ngài tin những giá trị của đời sống tu tŕ sẽ năng động hơn, sẽ tự do hơn, trong khi đó những tính năng ấy nơi cuộc đời linh mục triều theo kư ước giữa thể chế cộng ḥa và Giáo Hội Rôma hoặc văn pḥng giám mục không thể đem lại. Trên hết mọi sự, ngài quí chuộng những thái độ thẳng thắn, tự do, và giản dị. Đối với ngài, những yếu tố ấy h́nh thành nên trung tâm điểm của đời sống thiêng liêng vững bền nơi người tu sĩ và tố chất của đời sống chung có thể triển nở thêm trong vũ khí hoạt động tông đồ. Từ Turin, nơi ngài đặt chân đến vào tháng 6 năm 1844 để thăm em rể, công tước Anatole de Puységur, ngài viết thư cho Mẹ Marie-Eugénie de Jésus điều ngài cảm nhận từ lâu đang dần dần trở thành một thực tế : « Ư tưởng cha nuôi dưỡng trước đây lâu nay chỉ c̣n lại trong kư ức nữa mà thôi, song ư tưởng ấy nay lại xuất hiện trong con người cha mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Đó chính là ư tưởng dấn thân thành lập một cộng đoàn tu sĩ ». Thư viết ngày 24 tháng 6 năm 1844, nhă xuất bản. S.V., tập II, trang.162. Xem thêm, o.c. trang 183, 185, 227, 259.

 

          «... Giờ đây cha bàn đến một vấn đề khác. Có thể con đă không c̣n để ư đến vấn đề này nữa từ ngày con tuyên khấn  nếu con cho là đúng đắn. Nhưng con cũng có thể để tâm đến vấn đề ấy ngay lập tức nếu con cảm thấy việc đó tốt. Vấn đề ấy chỉ liên quan đến cha mà thôi. Thời gian gần đây, con rất quan tâm đến những công việc cá nhân theo trật tự mà Đấng Quan Pḥng có thể muốn cha bước theo.

         Khi cha nhận chức thánh cách đây mười năm, cha không biết ǵ về việc này, cha cũng không c̣n nhận thấy rơ ràng trong  tương lai. Ngày nay, dường như ngôi sao ấy lại mọc lên và cha tin đang khám phá ra điều ǵ đó khiến cha phải bước theo. Đôi khi những day dứt giận dữ xuất hiện trong ḷng. Cha sẵn sàng trước mọi thứ. Mặt khác, một số bối cảnh bên ngoài cho cha thấy mọi thứ, để tạo điều kiện dễ dàng cho cha có những phương tiện thực hiện các dự định mà cha tin đó là những dự định của Thiên Chúa. Nên để Thiên Chúa hành động con ạ. Phần cha, dù phải trả bằng giá nào, dường như cha cảm thấy đă sẵn sàng trước mọi thứ… »

 

 Thư gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus ngày 20 tháng 12 năm 1844, nhà xuất bản. S.V., tập II, trang.213   

 

 «…Con cho cha biết tất cả những người có ơn gọi đi tu mà cha thấy thích hợp tu Ḍng theo như con mơ ước. Nhưng, vấn đề là liệu cha có những ǵ thích hợp không ? Một mặt, cách làm việc, cách hành động chứng tỏ cho cha thấy rằng cha không thể làm hài ḷng tất cả mọi người. Mặt khác, cha nhận thấy rất rơ rằng, trong trật tự của sự thánh thiện, không liên quan ǵ giữa cha và những những đấng sáng lập trước kia. Trước khi lănh trách nhiệm đào tạo những người khác, chính họ đă tự giáo dục họ trong gian nan ! Này con, con phải dè chừng rằng công việc của cha có vẻ  tiến triển tốt đẹp hơn công việc những người khác, có thể v́ tính vô tận của nó khiến con có cách nh́n chưa sâu xa so với những công việc mang hệ thống ngắn gọn hơn… »

 

 Thư gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus ngày 23 tháng 1 năm 1845, o.c, trang.221

 

 «…Con yêu quí, thực vậy, rất có thể cha là một người vô tâm. Bằng chứng là đây. Trong thời gian đi công tác, cha đă viết thư bảo quản gia trả lại căn hộ cho gia chủ vào ngày lễ thánh Mi-Ca-En ngày 27 tháng 9. Trong thành phố, người ta đă biết tin này. V́ thế, biết bao con mắt phải rơi lệ như ḍng sông tuôn chảy đến mức khiến cha ngạc nhiên, hay ít ra đến mức có thể h́nh thành nên một thác nước. Con có nghĩ là cha đă để mọi người tin cha thực sự sẽ rời Nimes và tàn nhẫn rời bỏ những giọt nước mắt ấy măi măi hay sao ? Mặc dầu vậy, cha tin ḿnh vẫn c̣n chút lương tâm, c̣n chút lương tâm hơn nhiều người khác. Nhưng cha không muốn minh bạch điều đó. Nếu con không nhận ra chút lương tâm ấy nơi cha, cha không có ǵ phải bàn đến nữa. Cảm ơn con về những nhắc nhở ấy… »

 

  Thư gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus ngày 10 tháng 4 năm 1845, o.c., trang.245-246

 

 

Phần II

 

11. Sự quan tâm đến vấn đề xă hội nơi cha d’Alzon (1840)

12. Một người cố vấn thiêng liêng  giàu kinh nghiệm (1840)

13. D’Alzon giáo viên học đường (1848)

14. Một nhà thuyết giảng đặc biệt (giữa những năm 1846 và 1849)

15. Việc đào tạo những môn đệ đầu tiên : E. Pernet (1849)

16. Một số phận với chặng đường khổng lồ : Victor Cardenne (1849)

17. Sự ra đời chính thức của Ḍng Mẹ Về Trời (1850-1851)

18. Nền tảng đầu tiên ở Paris (1851)

19. Vượt gió ra khơi (1851)

20. Trên làn sóng theo chủ nghĩa độc tôn Rôma (1855)

 

 11. Sự quan tâm đến vấn đề xă hội nơi cha d’Alzon.

 

         Cha E. d’Alzon thuộc tầng lớp ưu tú cổ của xă hội nhờ gốc rễ gia đ́nh. Được gọi là tầng lớp ưu tú cổ của xă hội do chính trị lật đổ sau cuộc cách mạng pháp nhờ sức mạnh tiền tệ và công nghiệp của giới tư sản. Một trong những đồng hương của ngài là một điển h́nh. Đó là François Guizot, một người tin lành theo ngủ nghĩa tự do (libéral). Tất cả hoặc hầu như tất cả mọi người đối lập hai gương mặt của thế kỷ 19 về mặt tư duy. Tuy nhiên, sẽ không chính xác trong kư ức về đấng sáng lập ḍng Mẹ Về Trời khi ta xếp ngài trong hàng ngũ của những người bảo thủ xă hội, dưới cái dớp của sự chống đối chũ nghĩa tự do chính trị nơi ngài : vào ngày ra đời của Đế chế đệ nhị, cha d’Alzon tỏ ra nhảy cảm với những tiếng gọi và những chờ đợi của các tầng lớp quần chúng trong xu hướng vừa mang tính dân chủ vừa mang tính kinh tế của họ. Ozaman là một trong những gương mặt uy tín của công giáo vừa theo chủ nghĩa tự do, vừa theo chủ nghĩa xă hội. Thời kỳ của chế độ Quân Chủ tháng Bảy, Ozaman đă mở ra một trào lưu mang tính sáng lập với mệnh lệnh nổi tiếng « Passons aux Barbares ». Những sự kiện liên tục của cuộc cách mạng năm 1848 đă nhanh chóng tàn quét cái thời êm đềm nơi giao ước của tự do và tin mừng. Sự tàn quét  vùi dập cái thời êm đêm ấy dưới những tàn dư tràn trề máu do những rào chắn (barricades). Tính độc tài của Bonaparte tiếp tục làm mất dần đi những mầm mống hy vọng dưới bao mập mờ của « Parti de l’Ordre », nhưng được giải thoát năm 1848. Trong thời kỳ khai mào đầy khó khăn của xă hội mới đang gặp khủng hỏng để có thể được giải phóng, cha d’Alzon hẳn đă không phải là một gương mặt hành động hay nhân chứng đầy ưu ái. Vốn là người tỉnh lị, ngài e dè với những nhóm người Paris khuấy động đứng đầu về dư luận. Những bài báo thí nghiệm ban đầu của ngài cho tờ báo V́ tự do cho tất cả mọi người vào năm 1848 không thành công. Ở Nimes cũng xuất hiện những t́nh h́nh khiến lo ngại không kém, những t́nh h́nh kỳ quặc của « cái xă hội không nhận ra chính ḿnh » này nữa. Cha d’Alzon tranh đấu trong trường học của ngài với tất cả tính khí của một con người trưởng giả và ngài gây ảnh hưởng lên dân chúng ở Nimes trong tiếp xúc với họ. Bởi ngài cảm thấy cần thiết đến với họ, giảng dạy truyến bá cho họ. Về phần ngài, ta không thiếu những tấm gương cụ thể về sự gắn bó của ngài với dân chúng rất có thể mang tính chất của người cha nếu ta hiểu theo những xu hướng và những  mối quan tâm riêng. Con người của Giáo Hội, cha d’Alzon tận dụng những khả năng tác động lên dân chúng và cũng tận dụng những phương tiện có được, nhưng ngài biết những việc đó có giới hạn cho phép do t́nh trạng, địa vị (statut) và những lạc quan trong cuộc sống. Dù không ưa thích, ngài vẫn đồng ư làm đại biểu bầu cử năm 1861 nhằm tham gia vào chính sách đối lập Rôma của chính phủ, nhưng ngài không ảo tưởng đến kết quả trong cuộc bầu cử này. Đối với ngài, việc trở thành đại biểu tranh cử là một vấn đề danh dự hơn là một vấn đề tham vọng, thích thú. Bằng chứng là năm 1840, cha d’Alzon tŕnh bày trong tổ chức hội thảo Saint Vincent de Paul. Tổ chức hội thảo Saint Vincent de Paul do chính ngài gầy dựng ở Nimes. Nimes là thành phố thứ hai ở Pháp sau thủ đô Paris có tổ chức này nhờ công của cha d’Alzon. Việc này có thể cho phép chúng ta nắm bắt những rắc rối của những vùng xung quanh về cái chúng ta gọi là mối quan tâm đến vấn đề xă hội nơi cha d’Alzon. Chúng ta xem bài viết dưới đây dưới bút danh của ông Jules Monnier, thư  kư trong cuộc hội thảo này :

 

«…Cuộc hội thảo của chúng tôi đến thời gian này đang rất êm xuôi. Nhưng chúng tôi vẫn cần phải cực kỳ cẩn trọng và kín đáo : mỗi khi gặp phải những người tin lành, chúng tôi phải tránh đụng độ với họ. Đó là lí do khiến những kế hoạch ban phát tinh thần của chúng tôi bị chậm trễ : dạy giáo lư cho…taffetassiers ?, cho những người làm nghề bốc vác, đọc lời Chúa trong các trại tù. Thiên Chúa chuẩn bị đường lối cho chúng ta, đức ái biết khéo léo pḥng trước những chướng ngại vật. Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng không quá chậm trễ khởi hành những công việc ấy. Cha d’Alzon, vị tổng quản giáo phận Nimes, sau khi đă dâng lễ cho chúng tôi, truyền đạt  với chúng tôi một số giáo huấn. Tôi nghĩ ngài chủ tịch có thể muốn biết nội dung tóm lược của bài giáo huấn này :

 

         Chúng tôi nhớ lại những t́nh cảm khiêm hạ nơi tấm gương của thánh bảo trợ đầy diễm phúc. Những t́nh cảm khiêm hạ ấy phải thúc đẩy chúng tôi trong những công việc đang được tiến hành. Khi gạt bỏ mọi tính kiêu căng trong con người, tính khiêm hạ giúp chúng tôi hành động chỉ v́ Thiên Chúa mà thôi. Và nhờ tính khiêm hạ, chúng tôi có niềm tin tưởng, không phải trong con người nghèo hèn, yếu đuối của chúng tôi, mà tin tưởng trong công việc do Thầy Chí Thánh đă thổi sinh khí cho chúng tôi. Không bao giờ thất vọng về công việc nhân danh  Thầy Chí Thánh đồng nghĩa với tấm ḷng thành kính của chúng tôi đối với Thiên Chúa toàn năng. Đức ái luôn luôn không bao giờ thất vọng. Hầu như tất cả mọi sáng lập của saint Vincent de Paul lúc đầu chẳng là ǵ. Những sáng lập ấy lúc khởi đầu chẳng có ǵ nương tựa.

 

 Việc lập ra hội các Bà Đạo Đức (Dames de Miséricorde) phát xuất từ việc qui tụ 24 bà sùng đạo : ngày nay, hội này có mặt khắp nơi trên toàn lănh thổ Âu Châu. Từ một ngôi nhà thuê ở cổng Saint-Victor ban đầu chứa 12 trẻ em bị bỏ rơi t́m thấy : thế nhưng ngôi nhà ấy nhanh chóng trở thành bệnh viện, Bicêtre, Saint-Lazare, trên toàn nước Pháp. Chị Legras lần đầu tiên tổ chức gặp gỡ một vài Nữ Tu bác ái với số người rất khiêm tốn : vậy nhưng hôm nay, con số ấy đă vượt qua ngàn người…Công việc của chúng ta cũng sẽ tiến triển như vậy nếu chúng ta luôn luôn biết từ bỏ, biết phó thác mọi sự trong Chúa. Chỉ năm chiễc bánh trong bàn tay Chúa cũng đủ nuôi năm ngàn người. Cũng vậy, với số vốn chỉ có một quan, hai lăm xu ban đầu, số vốn ấy sẽ tăng lên cách khôn lường miễn là tinh thần bác ái, tinh thần của thánh Vincent de Paul ở trong chúng ta.

  Thiên Chúa không bao giờ bỏ rơi những công việc tốt lành. Nó luôn mang tính ki tô giáo, mang tính mộ đạo. Những công việc ấy được Chúa chúc lành khi nó mang tính khiêm nhường và nhiệt tâm phục vụ Thiên Chúa. Khác với những công việc mang tính yêu thích của con người, trong đó tất cả chỉ thuộc về con người, trong đó không có ǵ được thực hiện v́ Thiên Chúa. Trái lại, những công việc tốt lành nói trên hoàn toàn hướng về Thiên Chúa, hạ thấp trước Thiên Chúa, Đấng ban sức mạnh diệu kỳ. V́ thế, đức ái có được những quyền tuyệt vời ! Đức ái phục tùng Thiên Chúa, nếu chúng tôi có thể nói như vậy. Đức ái buộc Thiên Chúa ban ơn cho người làm phúc nhân danh Người như Người đă ban cho những người khác. Đức ái bắt buộc ḷng nhân từ và khiến ḷng nhân từ hành động. Thế là bầu trời mở rộng với những kẻ tội lỗi có ḷng bác ái, với tiếng van nài của những người nghèo khổ mà Người đă từng trợ giúp.

 

         Ngài Luxembourg khi sắp qua đời hứa sẽ đổi mọi thắng lợi của ḿnh để lấy một chén nước nhân danh Đức Giê Su Ki Tô, ông bảo thật : tất cả mọi vinh quang, mọi của cải, mọi sự cao sang trên thế gian là ǵ để được sánh với hạnh phúc vĩnh cữu mà linh hồn bác ái có được ? Chúng ta hăy trao gửi tất cả cho Thiên Chúa, hăy làm phúc bố thí trong tinh thần cầu nguyện, luôn luôn v́ Chúa. Tinh thần cầu nguyện sẽ chúc lành cho chúng ta, sẽ thánh hóa những cuộc viếng thăm người nghèo của chúng ta. Các thiên thần bản mệnh sẽ dẫn dắt chúng ta, sẽ ban cho chúng ta những lời an ủi để yên ủi những người nghèo khổ, sẽ ban cho chúng ta những lời dịu dàng và nhiệt thành để vực dậy linh hồn tan nát, làm cho linh hồn ấy mạnh mẽ trong hồng phúc. Chúng ta sẽ tôn vinh Thiên Chúa, chúng ta sẽ giảm bớt nỗi thống khổ của một số anh em, chúng ta sẽ thánh hóa chính con người chúng ta : đó là vương miện chói sáng nhất. Chúng ta hăy tỏ ra xứng đáng có được vương miện ấy, hăy ước muốn nó, hăy t́m cách có được nó.

 

 Cha d’Alzon kết thúc buổi trao đổi bằng những lời khích lệ mới dành cho toàn thể mọi người có mặt trong buổi tọa đàm. Ngài t́m cách làm cho mọi người nhận ra sứ mệnh của các giáo dân thời đại chúng ta... »

 

 Thư của ông Jules Monnier gửi ngài chủ tịch các cuộc Hội Thảo ở Paris ngày 5 tháng – năm 1840.

 Bản gốc viết bằng tay : tài liệu giữ trữ của Hội, số 7, đường Pré-aux-Clercs, Paris.

 

 

12. Một cố vấn thiêng liêng giàu kinh nghiệm.

 

 

  Trong những bức chân dung tự họa khác nhau do chính cha d’Alzon để lại, chúng ta chỉ có thể ngạc nhiên về một vài nét thường xuất hiện trong tính cách và con người cha. Là một người mang tính trung thực hết mực đến mức khó chịu đối với người khác (rude franchise), trong ngài chứa đựng sự đ̣i buộc sống trong ngay thẳng, cho nên đôi khi ngài đưa ra những nhận định quá vội vàng và khắt khe, ngay cả khi liên quan đến bản thân ḿnh. Cha d’Alzon cũng không tránh khỏi những lời nói cay đắng mang tính bạo lực (invective), càu nhàu (gronderie), những nhắc nhở đôi khi chứa đựng sự châm chọc hoặc chế diễu. Tuy nhiên sau đó, ngài biết xin lỗi khi cảm thấy người anh em bị tổn thương. Những giải pháp hoặc những đánh giá nhận định của  ngài có thể theo phạm trù quen thuộc hoặc mau lẹ (expéditifs) : ngài không ưa chờ lâu, không ưa nhắc lại nhiều lần. Tính kiên nhẫn không phải là điểm mạnh nơi ngài. Những khuyên bảo tự ngài đưa ra hoặc do người khác nhờ ngài chứa đậm ḷng t́nh nguyện, năng lực, thậm chí vượt quá sức : tóm lại, ta thấy nơi ngài một người mang nam tính hơn nữ tính.

 Thế nhưng, cha d’Alzon cũng chứng tỏ cho chung ta thấy ngài là một người thích những mối quan hệ trong việc hướng dẫn thiêng liêng đầy thận trọng và sự tế nhị tuyệt vời về mặt tâm lư cũng như tinh thần đến nỗi ngạc nhiên. Đối với những người thân cận, ngài đối xử tự nhiên với uy thế mạnh mẽ hoặc khó lay chuyển nhờ tên họ của ngài, nhờ nguồn cội gia đ́nh, nhờ bản tính, nhờ văn hóa, và nhất là nhờ dạng thức làm chủ bản thân nơi ngài đă được rèn luyện rất nhiều theo tinh thần tin mừng. Điều đó không hề cản trở ngài nói năng hoặc điều khiển công việc cách nhanh chóng. Đó là trạng từ thường xuất hiện dưới bút danh của ngài. Những người cùng thời với ngài có lẽ đă nghe hơn một lần qua môi miệng của ngài. Chúng ta đừng nghĩ ngài luôn nói những lời dịu ngọt. Cũng có lúc ngài dùng những thành ngữ phổ biến có vẻ khó nghe. Cha d’Alzon không dùng thứ ngôn ngữ khô cứng (langue de bois). Đôi khi cha dùng những thành ngữ mang tính h́nh tuợng. Những thành ngữ như thế dù không mang tính cứng nhắc quân sự, nhưng đánh dấu một h́nh dạng và sức mạnh phổ biến : mặt mày khó coi thế, lạy Chúa ; tôi mắng cho anh ta một trận ; tôi đang cáu giận ; tôi muốn tống cổ nó đi cho khuất mắt, ư cha là nếu Sơ nào không chịu để dẫn dắt nhanh chóng hơn một tí, con nên tống cổ nó đi cho rảnh mắi. (Quelle tête, bon Dieu ; je viens de donner un bon savon ; je bats froids ; j’ai envie de l’envoyer promener ; mon avis est que si telle sœur n’accepte pas d’être menée un peu rondement, il faut vous en débarrasser). Một hôm, ngài so sánh cha Cusse với quả táo thối làm rầu cả giỏ táo ! Những cách dùng như thế hoặc chút vụn vặt trong văn phong mang vẻ sỗ sàng không hề giảm bớt những phẩm chất của tấm ḷng và sự tế nhị xuất hiện tràn ngập trong những lá thư với những người ngài hướng dẫn, với bạn bè của cha d’Alzon. Trong những lúc vui vẻ và khó nhọc của cuộc sống, cha d’Alzon biết chứng tỏ là một người bạn trung thành, biết t́m những lời đánh động tâm hồn, biết đưa ra những lời khuyên thích hợp, biết tạo lực đẩy để vươn lên. Bởi sự tế nhị là nét giống ṇi lưu truyền trong bản tính cũng như trong văn hóa. Sự kết hợp tinh tế và chắt lọc của tính giản dị và tính gần gũi thật sự giúp ngài biết giữ cân đối và khoảng cách cần thiết. Là một người có óc quan sát (observateur), là một người cầm đầu, dẫn dắt : v́ là linh mục, ngài khích lệ ư thức nêu cao tự do và trách nhiệm bởi đó là những giá trị làm cho các linh hồn trưởng thành dưới nhăn quan của Thiên Chúa.

 

 «…Thưa bà, tôi vừa chăm chú hết sức đọc thư của bà. Bà đă ưu ái viết thư cho tôi. Sau khi đă cầu xin ánh sáng Chúa Thánh Thần, cha trả lời vấn đề con nêu ra. Lập trường của con ghê quá, nhưng phải duy tŕ măi cho đến khi nào Đấng Quan Pḥng ban cho con những phương tiện giải quyết. Cha đồng ư thỉnh cầu của con thỉnh thoảng muốn viết thư cho cha. Cha thấy cần đưa ra cho con những nguyên tắc hành động như sau :

1.     Cha tin có ít linh mục thích cha Combalot như cha, dù cha không đề cập ǵ đến những nhược điểm của ngài.

2.     Những dự định con muốn làm sẽ có khả năng làm hại người cha đáng thương ấy, tiếp đến gây tác hại cho cộng đoàn.

3.     Cuối cùng, cha vừa gặp cha giải tội riêng, ngài tin cha hoàn toàn có thể chín chắn trong lương tâm để trao đổi thư từ theo yêu cầu của con. Chính ngài là bề trên cộng đoàn và ngài rất giàu kinh nghiệm : về mặt này, ngài hoàn toàn khác biệt với cha Combalot. Con cho phép cha đưa ra một vài điều kiện trong quan hệ giữa con và cha :

1.     Phải có tự do lớn lao nhất để ngưng mối quan hệ, khi con và cha đều cho là thích hợp. Cha không bao giờ nhận hướng dẫn ai cả, nếu không đưa ra điều kiện này.

2.     Chừng nào quan hệ giữa hai người c̣n tồn tại, chúng ta phải tôn trọng sự thành thật nhất. Tức là khi con không muốn trao đổi với cha vấn đề ǵ đó, con nói cho cha biết rằng con không thích đề cập đến điểm ấy. Cha chỉ cần thế thôi. Cha xin con đừng bao giờ đề nghị ǵ thêm nữa.

3.     Con đừng bao giờ sợ làm tổn thương cha, cũng vậy, con cần tin rằng cha sẽ chỉ khi nào trao đổi, nói chuyện với con trước sự hiện diện của Đức Ki Tô trên thập giá. Cha có thể hay mắc sai lầm, nhưng nếu con đọc thư cha dưới chân Chúa, con sẽ cảm nhận sâu sắc ư cha muốn trao đổi với con.

4.     Khi con đă hiểu những điều cần thiết, con cần  đề pḥng thận trọng để không một ai có thể đọc những lá thư của cha.

 

         Nếu những điều kiện trên phù hợp với con, cha sẵn sàng trao đổi với con nhiều hơn so với trước đây, cách đây một năm khi con viết thư cho cha lần đầu tiên. Sự thay đổi này trong quan hệ với con do một số định kiến nơi cha đă biến mất nhờ lá thư của con. Thú thật, cha hơi sốc v́ tính giản dị vô cùng của con khi ở Châtenay. Cha nhận thấy con không tự do và con hành động trái với nhận định của ḿnh. Lúc ấy, cha cũng hơi ngạc nhiên bởi một người trẻ như con viết thư cho cha về việc chọn lựa cha tổng quản. Cha sung sướng bởi lá thư ấy chỉ là một hành vi vâng lời. Sự  nghi ngại trước đây thật hoàn hảo… ».

 

 Thư gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, ngày 10 tháng 12 năm 1840, nhà xuất bản. S.V., tậpII, trang.57-59

 

 13. D’Alzon giáo viên học đường.

 

         Ta có lí dùng những lời của chính cha d’Alzon khi đánh giá rằng vấn đề học đường đă luôn là « công việc gắn bó với cuộc đời ngài ». Ngài say sưa quan tâm đến vấn đề học đường với người công giáo thời đại ḿnh. Bằng sự tin tưởng, kinh nghiệm, cha d’Alzon sớm phân định những mấu chốt liên quan đến con người, đến Giáo Hội và đến ư nghĩa thiêng liêng của sự tự do được giảng dạy : đào tạo trí luận, đào tạo người ki tô hữu được sáng suốt, thao thức ơn gọi. Ngài tranh đấu cùng những nhân vật có uy thế Montalembert và Lacordaire v́ không chịu chỉ có nhà nước tuyệt đối hóa trong ngành giáo dục do cách mạng pháp và Đế chế Napoléon đề ra. Các trường trung học thuộc nhà vua, thuộc nhà nước tràn ngập triết học mang chủ nghĩa trung lập tự do (libérale ?) không thể làm thỏa ḷng những nguyện vọng của các gia đ́nh công giáo vốn đặt tin tưởng vào Giáo Hội và trường học của Giáo Hội nhằm phát triển một mạng lưới học đường riêng. Ba thời điểm đánh dấu cuộc đấu tranh lâu dài dành tự do giáo dục này ở Pháp là : năm 1833, bộ luật Guizot đối với việc giảng dạy bậc tiểu học, năm 1850, bộ luật Falloux đối với việc giảng dạy bậc trung học (secondaire). Năm 1875, bộ luật Laboulaye đối với việc giảng dạy bậc cao đẳng, đại học (supérieur), trước khi Nền Cộng Ḥa thứ ba sữa đổi. Cha d’Alzon triển khai tư tưởng cũng như việc thực hành sư phạm : ngài đầu tư thời giờ, tiền của, danh tiếng, các Hội Ḍng. Các tu sĩ Augustins ḍng Mẹ Về Trời không phải sinh ra trong ḷng trường học ở Nimes năm 1845 hay sao ? Trong Hiến Chương (Institutions), ngài đề nghị các con của ḿnh việc giảng dạy dưới mọi dạng thức, như là sự quan tâm hàng đầu, sâu rộng và ưu tiên nhất. Trong lĩnh vực giáo dục, cha d’Alzon biết đổi mới : để có những phương pháp dễ tiếp cận hơn, khích lệ hơn, giàu sức sống thiêng liêng hơn, bền lâu hơn đối với giới trẻ bởi giới trẻ tạo nên môi trường và khung cảnh tự nhiên cho ngành giáo dục hoạt động trong suốt cuộc sống của ngài. Trong cái nôi học đường này, sự hợp tác giữa giáo dân và tu sĩ được nối kết. Ta có những gương mặt giáo dân như Germer-Durand và de Monnier là những điển h́nh sống động. Mạo hiểm này bắt đầu tiến hành ngoài ư nghĩ của ngài vào tháng bảy năm 1843 khi cha Goubier cùng với cha d’Alzon mua ngôi trường Vermot do họ không đủ khả năng hoạt động nữa. Năm 1848, từ Nimes, cùng với Montalambert, cha d’Alzon tung ra kế hoạch hành hoạt động của Ban đấu tranh v́ tự do giảng dạy. Ngài đến tận Paris thỉnh nghị các bộ ngành để có quyền giảng dạy thực sự. Từ đó, ngài lập ra tạp chí giảng dạy ki tô hữu. Ngài đến ở trong trường chính thức vào tháng 9 năm 1845. Ngài đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà nguyện vào tháng 5 năm 1849. Tại nhà nguyện này, dịp lễ Noen năm 1850, cùng với bốn người anh em tu sĩ khác, ngài tuyên khấn công khai (vœux publics). Năm 1859, cũng tại nhà nguyện này, ngài tiếp đón và khích lệ những người sáng lập trường văn chương (les Félibres) nhằm bảo tồn ngôn ngữ miền Provence (la langue d’oc) (miền nam nước Pháp). Tài sản của ngài chắc hẳn được chôn giấu trong mồ mả, nhưng cuộc sống của ngài cũng t́m thấy nơi đây sự hiệp nhất và đường hướng lănh đạo.

 

 « …Bạn thân mến,

 Dù được chữa trị hết sức tại nhà Đức Cha de Stanislas, ḿnh vẫn c̣n hơi đau. V́ vậy ḿnh phải đi ngủ sớm và thức dậy trễ. Với chế độ ấy, cộng thêm việc chạy bộ trong ngày nữa, ḿnh không c̣n nhiều thời gian để cho bạn tin tức. Thế nhưng, ḿnh muốn chứng minh cho bạn rằng ḿnh biết chăm lo công việc. Đây là bài huấn giáo về tôn giáo ḿnh soạn thảo ngày 26 tháng 12 và đă được chỉnh sửa. Đa số học sinh … Ḿnh nghĩ sẽ giảng cùng một thể. (J’ai cru ne devoir faire qu’une section). Numa Baragnon đă không làm bài. Một học sinh không chịu kư. Ḿnh không nhận ra chữ của cậu ấy…Ở đây, ḿnh bị giữ lại lâu hơn một chút so với dự tính v́ không đủ chỗ, khi ḿnh muốn đi. Tối thứ bảy ḿnh mới có thể có mặt tại Paris. Có thể bạn sẽ nhận được thư ḿnh trước khi ḿnh đến đó. Ḿnh không trông mong có những thông tin quan trọng về căn nhà nói chung, nhưng hy vọng ḿnh sẽ có một vài chi tiết liên quan đến cách tiến triển của mọi việc. Phần ḿnh, ḿnh không thể nó ǵ với bạn, ngoài việc ḿnh đă t́m được giáo viên giỏi ở Toulouse. Nếu bạn cần liên lạc với giáo viên ấy, bạn cứ liên lạc với cha Pradel, ngài quản trị việc lần chuỗi mân côi tại nhà thờ chính ṭa Toulouse. Tuy nhiên, theo ḿnh, nếu có thể,  tốt hơn là nên chờ ḿnh lên Paris đă. Ḿnh cũng xin bạn bảo các giáo viên và các giám thị nên tránh những giải pháp đánh đập học sinh. Bạn không lường nổi ḿnh buồn đến mức nào khi chứng kiến cảnh phụ huynh phàn nàn về những phương cách trừng phạt học sinh như thế. Ḿnh sẽ viết thư trong thời hạn sớm nhất cho Ḍng Ba. Hôm nay, ḿnh hoàn toàn không đủ thời giờ. Ḿnh chỉ có thể xin bạn sát cánh cùng những người của chúng ta. Xin bạn chuyển đến họ t́nh cảm sống động của ḿnh.

 Bạn thân mến, bạn biết từ lâu, ḿnh dành cho bạn một phần rất đặc biệt.

 Bạn nhớ đưa tin cho cha Goubier. Khi có thông tin ǵ ở Paris, ḿnh sẽ viết báo cho cha Goubier ngay. Bạn đă có thể trao đổi với ngài Nicot chưa?”

 

      Thư gửi Eugène Germer-Durand, Bordeaux ngày 12 tháng 1 năm 1848, theo nxb.S.V., tập III, trang.314-315. Bạn thân của cha d’Alzon

 

 

 14. Một nhà rao giảng đặc biệt.

 

         Nếu nói đến sự rèn luyện của một người tu sĩ để chỉ đặc tính việc thực hành của cha d’Alzon, chúng ta phải nhất thiết nghĩ ngay đến việc rao giảng đều đặn của ngài. Người ta chẳng phải đă đặt biệt danh cho ngài là “ người rao giảng cuồng say” (prédicomane). Chính ngài một hôm đă thú thật điều này: “rao giảng đă luôn luôn khiến tôi phải nỗ lực hơn viết lách”. Nhưng ngài không bao giờ từ chối rao giảng hoặc viết lách. Thậm chí, ta có thể nói rằng trước khi nổi danh trong giáo phận Nimes, cha d’Alzon đă là một người có tiếng nói nơi đây: tiếng nói của ngài đă vang vọng trong mọi nhà thờ, mọi nhà nguyện dưới mọi h́nh thức: giảng lễ chúa nhật hoặc giảng lễ theo ư xin (circonstance), giảng mùa chay và mùa vọng, tháng Đức Mẹ, phụng vụ giờ kinh, khích lệ hành hương, giảng tĩnh tâm, dạy về đạo cho trẻ em và học sinh phổ thông, giảng dạy Ḍng-Ba hoặc một hiệp hội nào đó... Việc ǵ ngài cũng làm.

 

         Cha xứ ở Ars thấy bài giảng quá ngắn nếu không quá 45 phút! Có lẽ giáo dân thời bấy giờ không tràn ngập làn sóng các phương tiện thông tin như ngày nay nên có khả năng lắng nghe tốt hơn chúng ta. Chúng ta ngày nay không nghe nổi một bài giảng dài hơn bảy hoặc tám phút theo qui định. Vả lại, chỉ cần sang Châu Phi để chứng kiến những sự khác biệt phổ biến về mặt này vẫn đang c̣n đúng quy tắc ngày nay. Chắc chúng ta tiếc nuối không có bằng chứng ghi lại việc giảng dạy của cha d’Alzon. Kư thuật ghi âm không có trong thế kỷ 19. Điện thoại là h́nh thức liên lạc từ xa đầu tiên do Alexandre Graham Bell phát minh giữa những năm 1876. Kỷ thuật ghi âm của tổ tiên chúng ta chỉ xuất hiện ở thế kỷ 20. Thế nhưng, bài rao giảng của cha d’Alzon vẫn vang vọng măi đến chúng ta: bài rao giảng sống động, phổ biến, tuyệt vời, phong phú và giàu ư nghĩa. Thật kỳ lạ, nguồn tốt nhất để lại âm hưởng ấy về cha d’Alzon lại là kinh sỹ Galeran. Ngài là cựu học sinh trường Assomption ở Nimes. Ngài để lại cho chúng ta một minh chứng về tài hùng biện trong tập kư họa về những bài giảng dạy của Đấng sáng lập Ḍng. Chức vụ rao giảng đáp ứng yêu cầu thiêng liêng của chức linh mục: giới thiệu đức tin, bảo vệ đức tin khi cần và khi rơi vào t́nh h́nh tranh căi, tăng thêm và làm sáng tỏ vấn đề thời sự dưới ánh sáng Thánh Kinh, luôn thi hành theo lời thánh Phao lồ: “ thật khốn khổ cho tôi, nếu tôi không loan báo Tin Mừng”.

 Chúng ta hăy minh chứng điều trên với bài lưu niệm của cha Galaran vào khoảng những năm 1846-1849: “ Tối thứ bảy, sau kinh cầu các thánh, trong ngôi nhà nguyện cổ xưa ở đường Servie, cha ( d’Alzon) bắt đầu giảng dạy như thế này:

 

Thưa anh chị em, anh chị em đă bao giờ thấy cha Matton, cha sở Saint Baudille qua đời lặng lẽ không ai biết ? Cha Motton thân h́nh rất xấu xí: mũi, hay hơn nữa, bộ mặt tṛn trĩnh, nhỏ xíu  đầy đặn, màu cà chua, hai con mắt đen bé tí ḿnh h́nh xoắn ốc. Đầu đội chiếc mũ calotte bẵng gia che kín một nửa mái tóc trắng không trau chuốt lắm bao trùm tất cả. Đó là bức chân dung chính xác. Quí anh chị em nghĩ như thế nào? Nói thật với anh chị em, tôi đă nhiều lần thấy vị linh mục này cầu nguyện, đặc biệt khi ngài dâng lời tạ ơn. Tôi qú gần ngài hết mức cho phép và ngoáy cổ nh́n xiên để chiêm ngưỡng vẻ đẹp thân h́nh và vẻ thánh thiện của ngài. Tôi đă chứng kiến một sự biến h́nh thật sự. Lúc ấy, tôi nhớ đến một vài gương mặt không chê đến đâu được về mặt nghệ thuật, về sự tinh tế trong từng nét vẽ. Những gương mặt ấy không tạo ấn tượng ǵ trong tôi. Tôi không thấy đẹp đẽ chút nào. Tại sao thế? Nét đẹp có từ đâu vậy? Nét đẹp nhằm để làm ǵ? Chúng ta hăy có những khái niệm chính xác bền lâu. Kinh Thánh có một từ đem lại câu trả lời cho chúng ta về những câu hỏi này: Con người bên trong của chúng ta ngày càng đổ mới. Is qui intus est renovatur de die in diem 2 Co. IV, 16. (Notre homme intérieur se renouvelle de jour en jour). Nét đẹp đích thực là sự phản chiếu của linh hồn. Linh hồn càng hoàn thiện, sự phản ảnh bên ngoài càng đẹp. Khi sống lại, thân xác chúng ta sẽ biến đổi do sự biến h́nh trực tiếp của linh hồn…

 Từ đó, cha (d’Alzon) triển khai sâu rộng  bài giảng. Đó là một trong những bài giảng đặc sắc nhất và hay nhất mà tôi đă được nghe ».

 

 Theo cha Henri-Dieudonné Galaran, Croquis về cha d’Alzon, Paris, nxb. Bonne Presse, 1924, trang.16-17

 

15. Đào tạo một trong những môn đệ đầu tiên : Etienne Pernet.

 

         Việc đào tạo các tu sĩ tiên khởi của Ḍng Mẹ Về Trời diễn ra trong nôi của trường học ở Nimes. Chúng ta biết tên những đồng môn của cha d’Alzon bắt đầu giai đoạn đào tạo trong nhà tập dịp Noen năm 1845 dù không được giám mục Cart giáo phận Nimes cho phép. Những người tiên khởi đó chính là : René-Eugnène Cusse, gốc ở Nimes (1822-1866). Chặng đường của ngài rất quanh co. Cha Eugène Henri (1815-1874), gốc ở Nimes, linh mục giáo phận. Về sau ngài trở lại giáo phận đảm trách giáo xứ Remoulins. Cha Charles Laurent (1821-1895), quê quán ở Uzès, vào tập viện khi đă là linh mục. Năm 1852, ngài trở lại Ḍng cho đến chết. Cha François Surrel (1806-1857), linh mục giáo phận Nimes. Ngài là điển h́nh cho số những ơn gọi tạm bợ này. Qua đời khi c̣n là cha xứ Saint-Ambroix. Sau cùng, một vị đă có chức vị khác. Đó là cha Paul-Elphège Tissot. Người gốc Lyon (1801-1895). Ngài sẽ chỉ dấn thân vào ḍng năm 1852.

 

         Ta hoàn toàn có quyền thắc mắc về chương tŕnh đào tạo tu sĩ nói riêng trong giai đoạn ở tập viện lúc bấy giờ. Nhưng chúng ta chỉ có được những bức thư của cha sáng lập ḍng, và tùy theo t́nh h́nh, chúng ta có một số quan hệ do những ứng viên theo đuổi ơn gọi tu sĩ để lại. Cha giáo tập của vị sáng lập ḍng không ai khác ngoài Chúa Thánh Thần. Thế nhưng, ngài biết chia sẽ với các anh em cùng chí hướng lí tưởng sống, đức tin, và nhiều hoạt động tông đồ khác. Đúng vậy, những ứng viên đầu tiên bị hạn chế rất nhiều trong các chức vụ khác nhau ở trường học. Bởi vậy, họ không có thời gian thư giăn chút nào để hoàn thiện việc đào tạo, ngoài thời gian rèn luyện dành riêng cho tu sĩ. Cha d’Alzon đào sâu những khả năng giảng dạy của họ. Ngài t́m cách tạo mối quan hệ riêng với từng người trong sự tin tưởng, sự rộng mở, và đôi khi ngài thôi thúc khi cần thiết. Chúng ta không thiếu bằng chừng về việc này. Ngài cũng thích khích lệ tính nhiệt tâm của anh em khi dẫn họ đi hành hương ở Rochefort-du-Gard hoặc bằng cách mời anh em đi tĩnh tâm vài ngày ở Chartreuse de Valbonne.

 

         Bắt đầu từ năm 1850, ngài cùng các anh em lập những chương đầu tiên về Hiến Chương của Ḍng Mẹ Về Trời (Constitutions). Sự cộng tác trong công việc này hầu như được thực hiện từng câu chữ v́ ngài không muốn áp đặt ǵ bởi ngài đă từng trải. Nhờ vậy, chúng ta có bản hiến chương viết xong năm 1855, nhờ bản sao của thầy Galabert (về sau là linh mục) cất giữ. Con đường thử nghiệm về đời sống chung hoặc kinh nghiệm đồng hành với nhau là bước khởi đầu đào tạo nên ḍng Mẹ Về Trời. Con đường thử nghiệm ấy trải qua ngay giữa ngọn lửa của bao bận rộn nơi học đường.  Dù có những hạn chế và đă phải nếm mùi thất bại, song không phải nhờ « việc đào tạo vừa học vừa làm việc » này mà chúng ta có được sự bền chắc của những trụ cột đầu tiên, trong đó có cha E. Pernet hay sao ?

 

          «Bạn quí mến, ḿnh có thể bảo đảm là bạn thật sai lầm xem bạn như một người lạ giữa chúng tôi. Các chủ  nhà quí mến bạn. Các tu sĩ  xem bạn như người anh em. C̣n ḿnh, đảm bảo với bạn, ḿnh đón nhận bạn như người con ḿnh yêu hết ḷng. Bạn hăy nhận thấy sự khiêm tốn thái quá nơi bạn đang cản trở bạn nhận ra t́nh cảm quí mến mọi người dành cho bạn. Ḿnh tin những t́nh cảm ấy sẽ phát triển hơn nữa. Bởi Thiên Chúa là căn nguyên, là mối dây và là cứu cánh cho sự liên kết của chúng ta, ḿnh xác tín như vậy, Ngài sẽ chỉ làm tăng điều tốt đẹp giữa t́nh cảm và sự tử tế nơi chúng ta. V́ vậy, con yêu dấu, cha không trách cứ ǵ con, nếu có th́ đó chỉ là những trách móc nhẹ nhàng nhất của ḷng người bởi v́ con có vẻ không quí mến chúng tôi như chúng tôi quí mến con. Nhưng không sao, con sẽ quí mến chúng tôi, khi chúng ta hiểu nhau nhiều hơn, và khi sự rụt rè đang cản trở con triển nở sẽ tan biến đi. Con biết lời của thánh Gio-an : T́nh yêu hoàn hảo không c̣n sợ hăi. (Charitas perfecta foras mittit timorem (l’amour parfait chasse la crainte). Con hăy nhanh dành cho chúng tôi t́nh yêu hoàn hảo. Cha đảm bảo chúng tôi sẽ dành lại cho con t́nh yêu ấy. Cũng như con, cha buồn v́ không thể trở lại Nimes như ư muốn. Sức khỏe của cha c̣n lâu mới hồi phục. Cha mới lại ốm nặng. Cha buộc phải đề pḥng. Cuối cùng, cần hy vọng, Thiên Chúa sẽ liên kết chúng ta. Trong khi chờ đợi, mọi chuyện mang ư nghĩa thử thách và rèn luyện với chúng ta. Thật không may ! Tất cả chúng ta phải trở nên thánh, những người noi gương Thiên Chúa khắp mọi nơi như những người con yêu dấu : Imitatores Dei ut filii carissimi. Vậy, sự vắng mặt, sự đoàn tụ, sự chia cắt, sự trở về sẽ là phương tiện để chúng ta nên thánh. Ngay khi nhận thư cha, xin con vui ḷng gửi thư cho cha theo địa chỉ ở Vigan. Cha nhờ Cardenne trả lời những phàn nàn của con khi cần thiết. Cha luôn ở bên con trong Chúa bằng con tim nhiệt huyết đầy yêu thương nhất ».

 

     Thư ngày 11 tháng 9 năm 1849, Lavagnac, theo nxb. S.V., tập III, trang.486-487

 

 16. Một số phận với chặng đường khổng lồ : Victor Cardenne

 

         Một trong những người đầu tiên gia nhập Ḍng-Ba Mẹ Về Trời thuộc thành phần giáo dân là Jean-François Cardenne. Jean-François Cardenne được biết đến nhiều hơn trong Ḍng Mẹ Về Trời bằng tên Victor khi trở thành tu sĩ. Không ǵ lạ lẫm với bất cứ ai về cuộc đời sinh viên bận bịu của ngài ở Paris đă khiến cho ngài phải xa lánh một thời gian những công việc liên quan đến việc thi hành và sự quan tâm đến đời sống tu sĩ. Tuy nhiên, Jean-François Cardenne biết đến Ḍng Mẹ Về Trời nhờ tiếp xúc với cha xứ Saint-Etienne du Mont, gần Panthéon. Đó là cha Joseph Perdrau (1820- ?). Cha Joseph Perdrau từ năm 1836 có người em rể làm nghề bác sỹ tên là Henri Gouraud (1807-1874) bởi v́ Henri Gouraud lấy em gái của cha Joseph tên là Fanny. Từ đó, cha Joseph giới thiệu J-F Cardenne tiếp xúc với ḍng Mẹ Về Trời ở Auteuil. Nơi đây, Cardenne làm quen với Mẹ Marie-Eugénie de Jésus. Mẹ Marie-Eugénie de Jésus nhanh chóng nhận định nơi người thanh niên trẻ trung này là một ứng viên tuyệt vời cho trường học của cha d’Alzon.

 

         Cha d’Alzon gặp J-F Cardenne ở Paris vào tháng 8 năm 1845. Sau đó ngài viết thư cho ông Eugène Germer-Durand về J-F Cardenne như sau : « Một phần thời giờ sáng nay, ḿnh đă gặp gỡ và nói chuyện với một thanh niên c̣n trẻ. Ḿnh hoàn toàn đánh giá cao anh ta và quyết định dứt khoát nhận anh ta. Anh ấy là một người rất nhiện huyết. Anh ta từng muốn dạy luật, nhưng sau khi đậu thạc sĩ (thèse) khá thành công, anh ta lại từ bỏ ư định ấy. Anh tuân theo một lối sống đều đặn theo lời khuyên của ḿnh ».

 

         Từ đó, cuộc sống của Cardenne liên kết sâu sắc với cuộc đời của những số phận trong ngôi trường ở Nimes. Tháng 9 năm 1845, Cardenne chính thức trở thành giáo viên sử của trường này. Tại đây, Cardenne được đánh giá rất cao : « Giáo sư Cardenne là một người hiếm có, tất cả những ǵ tôi nhận thấy nơi giáo sư đem lại cho tôi biết bao tấm gương. Giáo sư luôn thăng tiến từng ngày trong sự thánh thiện ». Cha d’Alzon đă nhiều lần viết như thế về giáo sư Cardenne. Thuộc thành viên Ḍng-Ba, Victor Cardenne được nhận làm thầy tu của Ḍng vào tháng 7 năm 1846 trong niềm vui của mọi người. Cha d’Alzon chỉ lo ngại vấn đề sức khỏe của giáo sư Cardenne bởi v́ gió mạnh ở miền Nam không chữa khỏi bệnh lao của giáo sư. Ngày 24 tháng 12 năm 1850, thầy Victor dấn thân theo Ḍng Mẹ Về Trời bằng việc tuyên khấn những lời khấn hứa công khai hàng năm. Cuộc đời trần thế của thầy rất ngắn ngủi. Tháng 12 năm 1851, thầy qua đời ở Fontainebleau trong ṿng tay của mẹ.

 

         Chúng ta sẽ không bao giờ biết những nét về thể h́nh của thầy Cardenne trong thời gian ban đầu : không có tấm h́nh nào, không có h́nh vẽ nào trong cuốn kư ức dày 300 trang do Jules Monnier viết về thầy. Chúng ta chỉ cần đưa ra bức chân dung đạo đức đầy sức thuyết phục : «Ăn năn trở lại như thánh Augustino, rất thông minh nhờ thiên bẩm, thầy Cardenne có chút tương đồng với tính nhiệt huyết của cha giáo trưởng chúng ta (patriarche) v́ sự ăn năn trở lại của những người tội lỗi. Thầy sử dụng hết nguồn nhiệt thành và lí trí. Thầy là người đầu tiên mở cánh cửa của Ḍng Mẹ Về Trời nơi hạ giới để đến với Ḍng Mẹ Về Trời nơi thượng giới ».

 

 «…Mọi người trong nhà đang hơi chao đảo v́ bệnh tật của một người lạ- một người kéo xe ba gác. Anh ta đă ngất xỉu trong chiếc cối xay gió của bố ḿnh cách nhà ḿnh khoảng 10 phút. Người trong nhà cho rằng anh ta mắc bệnh dịch tả truyền nhiễm nên không muốn ḿnh đến đó xem sao. Mọi người c̣n đưa ra lí do là trong nhà c̣n hai linh mục có thể đến giải tội cho anh ta. Những quan sát về nét quyến rũ thân mật và đánh động ḷng người của văn thơ latinh là những từ tạo trong ḿnh nỗi khiếp sợ, không phải v́ chúng ta, mà là v́ học sinh. Cardenne thường nói như vậy. Hôm khác, ḿnh dẫn Cardenne đến Valmagne. Thầy ta nghĩ mái ṿm quá thấp. Phải sau mười lăm phút ḿnh mới có thể thuyết phục được thầy ta măi ṿm không thấp. Một hôm khác nữa, mới say mê đọc những bài giảng của cha ḍng tên Bourdaloue, thầy Cardenne đinh ninh nói vời ḿnh rằng Bourdaloue quá dở. Ḿnh công nhận rằng Bourdaloue yếu kém ấy lại có vẻ khá giỏi đối với ḿnh. Cần có cái nh́n xa hơn. Không nên quá lưu ư đến những sai sót trong cách diễn đạt của ngài. Ngài không thể diễn đạt hay hơn thế nữa. Thời gian đă trôi đi khá lâu, chúng ta vẫn không có tin tức của Monnier. Ḿnh không biết ông Tissot đă viết thư cho ai. Ḿnh chỉ biết chắc ông ấy không viết cho Cardenne, cũng không viết cho ḿnh. Lá thư cuối cùng của ông ấy là đảm bảo ; v́ ḿnh e rằng ông ấy phải tiếp vợ nên mới mất liên lạc như vậy.

 

         Bạn thân mến, bạn biết đấy, trong kinh nguyện của ḿnh, từ Ḍng Mẹ Về Trời chứa đựng tất cả những ǵ ḿnh yêu quí trong Ḍng này. Nhưng bạn có thể tin rằng, nếu ḿnh có sự quí mến cách đặc biệt đối với một số người trong Ḍng, bạn không phải người ḿnh bỏ quên.

 

         Vĩnh biệt và tạm biệt.  Lúc 9 giờ sáng ngày mồng 11 hoặc tối ngày 10, ḿnh sẽ có mặt ở Nimes, c̣n bạn ? ».

 

   Thư gửi Louis-Eugène Germer-Durand, lavagnac ngày 5 tháng 10 năm 1849, theo nxb., tập III, trang.501.

 

17.  Sự ra đời chính thức của Ḍng Mẹ Về Trời.

 

         Những nguồn gốc lịch sử về sự ra đời của Ḍng nam Mẹ Về Trời chính là đêm Noen năm 1845 trong thời đại quân chủ tháng 7 và lúc bấy giờ cũng là thời kỳ cha d’Alzon đấu tranh dành tự do giảng dạy trong học đường. Đêm Noen 1845 là ngày gộp lại cách hoàn hảo việc sáng lập theo ba chiều kích : trường học, Hội Ḍng va Ḍng-Ba. Vả lại, đó là ngày được giữ lại không chỉ bởi những người thích tính chính xác về mặt niên đại, cho dầu việc đó không phải là ưu tiên hàng đầu, mà nó được lưu giữ rơ ràng trong văn bản sáng lập ḍng (texte fondateur) và trong những bản tham khảo sau này do chính Hội Ḍng đưa ra để tŕnh bày, giới thiệu nguồn gốc của Ḍng : điểm xuất phát của một cuộc đời tu sĩ có tổ chức dưới dạng thức tập viện do cha d’Alzon để lại cho chúng ta biết trong bức thư ngài gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, viết vào sáng ngày 26 tháng 12 năm 1845. Trong nhiều lần đến Rôma để xin Rôma chính thức công nhận sự ra đời của Ḍng Mẹ Về Trời, cũng như trong văn bản xin chứng nhận của các giám mục rất cần có để kèm theo, đấng sáng lập Ḍng Mẹ Về Trời luôn giữ ngày đêm Noen 1845 này. Sau cùng, nếu có người quan sát ṭ ṃ nào đó cần hỏi văn bản Annuario Pontificio chính thức, chỉ có thể nhận thấy ngày này là hoàn hảo nhất. Vậy « niên đại có vẻ khó nghe » ấy trong nghi lễ nhớ của Ḍng Mẹ Về Trời là do đâu, lấy năm 1850 thay v́ năm 1845 cho những cuộc hội ngộ quan trọng như lịch sử trăm năm (1950) và lịch sử một trăm năm mươi năm (2000) ? Câu trả lời vừa đơn giản, vừa nói lên tính đơn giản : di dịch năm năm cần thiết ấy cho đến khi Đức Cha Cart chấp thuận sáng kiến này của cha tổng quản (tức cha d’Alzon) của ngài. Đức Cha để cha d’Alzon thực hiện sáng kiến mà không hề cho phép. Chúng ta hăy cùng nhau ngưỡng mộ sự kiên nhẫn nơi đức tin của một người đă từng bị cho là thiếu kiên nhẫn, không bền bỉ và qua nhanh vội. Những người thích con số tṛn sẵn sàng bỏ qua các kháng cự nơi những con số cứng nhắc và kết quả cuối cùng khó nhớ. Cho nên sự chọn lựa con số tṛn cho phép dễ dàng liên tưởng đến thắng lợi đạt được hơn.  Năm 1945, thế giới vừa thoát khỏi bi kịch của năm năm đại chiến. Cũng thế, con người cần quên đi quăng thời gian đầy thử thách ấy nhằm xây dựng những tháng ngày tốt đẹp nhất. Năm 1850 cũng như năm 1950 đều mang vẻ hào quang khác với năm 1845 và 1945 khi ḍng Mẹ Về Trời chỉ mới được công nhận phần nửa (essuyer un demi-refus), mặt khác, trong ṿng một thế kỷ, Hội Ḍng có không ít những người mất tích và tù nhân. Chúng ta hăy vui hưởng thắng lợi cùng cha d’Alzon, song đừng quên những năm tháng đấu tranh của ngài.

 

  « …Con quí mến,

 Dù chỉ có một phút, cha muốn nói đôi lời với con. Bỗng dưng, Đức Cha cho phép Hippolyte, Cardenne, Pernet, Brun và cha tuyên khấn trong thời hạn một năm ngay đêm nay. Chúc tụng Thiên Chúa ! Cha rất tiếc không thể báo trước cho con kịp thời. Con có thể hiệp thông cầu nguyện với anh em và cha. Cha đă lo liệu được 10.000 quan cho chị Gaude, phần c̣n lại, cha sẽ lo sau. Cha sẽ nhờ chị Stafford viết thư bằng tiếng Anh.  M. de Chartrouse chỉ muốn nhận cô Dubois vào tháng tư hoặc tháng năm. Vĩnh biệt, con gái của cha. Khi không vướng mắc rối rắm nữa, cha sẽ viết thư cho con. Mong Chúa Giê Su Hài Đồng là tất cả đối với con ! Cha sẽ phó dâng con cho Ngài khi cha phó dâng chính ḿnh cha cho Ngài ».

 

Thư trước lễ Noen 1850 gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, Nimes, nxb. S.V., tập III, trang.640

 

 « …Trong đêm Noen, anh em và cha đă khấn lại và lần tuyên khấn này là vĩnh viễn. Sáng nay, mọi người đều nhận áo cánh choàng bởi v́ họ đă không đến đúng giờ. Lễ nhận áo ḍng đă để lại ấn tượng hạnh phúc nhất cả thầy lẫn tṛ. Thiên Chúa muốn ấn tượng ấy tồn tại lâu và phát sinh hoa trái ! Cha hy vọng vậy, v́ nghi lễ đă diễn ra rất đơn giản, rất nghiêm trang và rất tự nhiên. Đồng thời, những người tận hiến cuộc sống cho Chúa hôm nay tuôn tràn niềm vui khiến những người chứng kiến không thể hoài nghi ǵ về những khả năng sẵn săng phó thác và về niềm tin nơi hạnh phúc khi bắt chước họ.

 Tạm biệt, con gái của cha. Cha hy vọng sẽ viết thư cho con trước thềm năm mới. Tuy nhiên, cha muốn chúc con và tất cả các con cái của con  trước khi năm mới đến sức khỏe dồi dào. Nguyện xin Thiên Chúa cho họ trở nên những nữ tu thực sự, trần đày nhiệt tâm để đạt đến sự toàn thiện của riêng họ và v́ sự toàn thiện, v́ ơn cứu rỗi của các linh hồn. Mọi sự thuộc về con trong Chúa chúng ta ».

 

 Thư số 110, Nimes ngày 26 tháng 11 năm 1851, gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, theo  nxb. P.T., tập I, trang.123

 

18.  Nền tảng đầu tiên ở Paris.

 

Ư định lập cộng đoàn ḍng Mẹ Về Trời ở thủ đô có trước từ lâu so với việc thành lập (1851). Cha d’Alzon không thiếu hiểu biết cũng không thiếu điều kiện để thực hiện ư định đó. Ngài c̣n nhận ra đâu là những mấu chốt để rộng mở và phát triển gia đ́nh tu sĩ của ḿnh. Vả lại, theo hướng ấy, Mẹ Marie-Eugénie de Jésus thúc giục ngài bởi Mẹ Marie-Eugénie rất hạnh phúc việc lập ḍng Mẹ Về Trời tại Paris. Đức Cha Affre cũng đă tỏ ư nguyện mong cha d’Alzon điều hành tại trường Stanislas. Nhưng cha tổng quản giáo phận Nimes (tức cha d’Alzon) đă không chấp nhận v́ ngài thích đáp lại các nhu cầu đang triển nở trong giáo phận Nimes. Việc thay Tổng Giám Mục Affre theo xu hướng gallicane này bằng Đức Cha Sibour năm 1848. Đức Cha Sibour là một người quen biết cha d’Alzon. Điều này tạo điều kiện dễ dàng một phần trong việc quyết định lập cộng đoàn ở Paris. Laurent, Tissot, Cardenne là bộ ba tu sĩ ḍng Mẹ Về Trời đầu tiên của cộng đoàn mới thành lập tại Paris. Cộng đoàn mang xu hướng giảng dạy và bước vào việc giảng dạy năm học 1851. Việc chọn lựa khu định cư diễn ra không thuận lợi do nguồn lực và do thiếu học sinh. Năm 1853, trường học nội trú này (pensionnat) chuyển đến miền Tây- Bắc thủ đô Paris, ở Clichy-la-Garenne. Lúc bấy giờ, đó là một khu ít được biết đến, nhưng khu phố ấy lại c̣n là nơi đánh dấu kỷ niệm về cha Vincent de Paul từng ghé qua vào thế kỷ 17. Từ năm 1853 đến năm 1860, cha d’Alzon tỏ ra là « chiếc đồng hồ treo tường của cộng đoàn » (l’horloger de la communauté). Dưới sự chỉ đạo của bề trên và đồng thời là hiệu trưởng trường nội trú này, cha Charles Laurent, cha d’Alzon đối diện nhiều băo tố nội bộ : vừa mới đặt chân đến, chương tŕnh mới đưa ra, ngay khi ngài rời trường, mọi chuyện bị rối bời, theo lời của chính cha d’Alzon. Chính cha d’Alzon cũng trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tại trường học ở Nimes trong những năm 1856-1857. Dầu vậy, ngài vẫn thích để tập viện trong ḷng ngôi trường yên b́nh này hơn việc thiết lập một nơi đào tạo nhỏ bé mang tính độc lập trong ḍng tu ở Auteuil, đường Eymes. Cha Picard, một linh mục non trẻ đă từng làm bề trên nơi đây sau những vũ khí rôma đầu tiên (premières armes romaines).

 

         Năm 1860, may mắn t́m được một giải pháp mới : thầy Vincent de Paul Bailly, lúc bấy giờ là tập sinh, phải đi thăm bố sắp qua đời. Thầy phát hiện trong phố François Ier một mảnh đất dang dở để xây dựng nhà cửa (déchiqueture de tairrain à bâtir). Mảnh đất này được đề xuất bán cho cha d’Alzon vào tháng 11 năm 1860. Đức Hồng Y Morlot tán thành việc chọn lựa mảnh đất này của Hội Ḍng vào tháng 12 năm đó. Năm 1861 tạm thời xây một ngôi nhà nhỏ rất khiêm tốn (bicoque). Ngày 23 tháng 2 năm 1862 làm phép nhà nguyện. Các cha ḍng dâng thánh lần đầu tiên. Đó chính là những bước khởi đầu rất khiêm tốn của nhà nguyện Đức Bà Cứu Chuộc (Notre-Dame de Salut) và được kêu gọi trong nhiều việc. Việc rao giảng, việc giải tội, việc hướng dẫn thiêng liêng sẽ biến cha Pernet đầy khiêm tốn thành đấng sáng lập mới của ḍng Mẹ Về Trời năm 1865. Cha Picard và Vincent de Paul Bailly sẽ nắm bắt những mấu chốt khác sau năm 1870 trong bối cảnh phát triển dồn dập những việc phổ biến nơi quần chúng xung quanh ba trục chính : hành hương, báo chí, hội họp.

 

         « ...(Thầy) M. Hippolyte viết thư cho cha hôm qua để cho cha biết ngôi nhà. Theo những ǵ M. Hippolyte nói trong thư, ngôi nhà ấy có vẻ thích hợp. Nhưng v́ đó là một quyết định sau cùng và hệ trọng, cha phải suy nghĩ ít nhất một đêm. Cha đă kêu gọi anh em cầu nguyện và cha mới dâng thánh lễ. Cha đă qui tụ ban cố vấn gồm bảy người. Sau lần bỏ phiếu cuối cùng, mọi người đều thống nhất đi trước trong việc này. Chúng ta sẽ đi trước nhân danh Chúa, thánh Nữ Đồng Trinh. Vấn đề là chỉ cần nghiên cứu chi tiết về những chuyện ấy. Việc đó, con biết cha tin tưởng vào ư kiến của con.

 Đây là điểm cần lưu ư. Cha muốn thuê ngôi nhà ấy theo tên của cha Charles Laurent, linh mục giáo phận Nimes, cử nhân văn chương. Trong khi chờ ngài đến, con có thể kư giấy tờ thay ngài được không ? Việc đó sẽ là một bảo đảm cho chủ nhà. Con có thể giúp cha việc ấy không ? C̣n cha, tên của cha không nên xuất hiện trên giấy tờ v́ lí do gia đ́nh. Cha e gia đ́nh sẽ la mắng cha. (Gia đ́nh cha d’Alzon rất lo lắng cho cha d’Alzon do ngài đang mắc nợ đối với trường ở Nimes. Cha muốn ngôi nhà ấy mang tên gọi saint Charles và mở cửa ngày 4 tháng 11. Cha thấy sẽ có những bất tiện trong giai đoạn đầu  nếu lấy cùng tên như các con tại Paris. Ư kiến lấy tên saint Charles vừa mới xuất hiện trong tâm trí cha khi cha đang truyền phép thánh thể. Theo con có cần thiết báo trước cho cha M. Caire de Saint Philippe du Roule ? Cha nghĩ dù sao chúng ta cũng thuộc giáo xứ của ngài. Con có muốn nói ǵ về việc này với cha Sibour không ? Cha có nên viết thư ngay cho ṭa tổng giám mục không ? Cha nghĩ bảy giáo viên là đủ. Con muốn biết danh tánh của các giáo viên không ? Đó là Laurent, hiệu trưởng ; Cardenne, quản lư hành chính ; Légier, giám sát ; Tissot, giáo viên lớp 6 (sixième) ; Blanchet, giáo viên lớp bảy (septième). C̣n phải t́m kiếm giáo viên lớp tám và lớp chín. Việc ấy không khó đâu. Con có nghĩ nên mở lớp học trước ngày mồng 4 tháng 11 ? Cha nghĩ nêu khai trường vào dịp đó sẽ khiến gặp nhiều khó khăn. Cha rất muốn giữ Laurent và Cardenne cho đến ngày mồng 1 tháng 10. Một tháng cũng đủ để thu xếp, nhất là nếu con có ḷng nhờ tu sửa một ít trong nhà.

 

         Cha không thích các lớp học hướng ra đường. Ư của cha là nên mở các lớp trên lầu một th́ tốt hơn. Hippolyte cho cha biết về một gian pḥng hướng ra đường. Ta có thể sửa gian pḥng đó làm pḥng gặp gỡ trao đổi chuyện riêng ? Có lẽ nên sắp xếp căn pḥng ấy nhanh hơn một chút nữa. Mọi việc nên đơn giản. Tóm lại, cha không thấy tại sạo lại có sự khác biệt này. Theo cha, những đồ lắp dường có thể mua sau cũng được. Nhưng con là người có nhiều kinh nghiệm hơn về việc này. Người ta đang mong thư cha. Tóm lại, con hăy thuê và sửa đổi căn nhà ấy theo hiêủ biết của con về những ǵ cha nói trong thư. Cha chỉ nói với con về việc của ḍng. Con tha thứ điều đó cho cha, phải không nào ?

 Cha gửi kèm theo cho con tờ giấy nói rơ những điều kiện, con xem có thích hợp với con không. Họ sẽ đổi giá nhà, v.v ».

 

Thư gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, Nimes ngày 4 tháng 7 năm 1851, nxb. P.T., tập I., trang.53-54

 

 19. Ra khơi : sứ mệnh và những cái nh́n mang tính toàn cầu trong Ḍng Mẹ Về Trời.

 

         Nimes, mang biệt danh thành đô Rôma của nước Pháp, đă không hạn chế chân trời truyền giáo của đấng sáng lập ḍng Mẹ Về Trời, cũng như những bận tâm vun đắp trí thức của ngài. Bức thư rất đáng để ư tới viết năm 1851 cho một nữ tu đang có sứ mệnh truyền giáo ở Anh Quốc đă nói lên những mục tiêu rất rơ của cha d’Alzon theo hai xu hướng : vốn được đào tạo một phần ở Rôma, cha d’Alzon đă không quên khí thế ra khơi mà xu hướng một Giáo Hội hoàn vũ phó thác cho ngài về mặt ư tưởng cũng như về mặt thực hành. Cho dù ngài đă sống sự kiện bi đát của Lamennais trong ḷng Rôma, cho dù ngài đă khổ đau v́ trong thủ đô địa lư của thế giới công giáo lại có những người răn dạy đạo đức và những qui tắc dẫn đến sự toàn thiện, nhưng thái độ của họ lại rất khó đi đôi với những ǵ họ rao giảng, giảng dạy, ngài vẫn không đánh mất cái nh́n mang tính hoàn vũ trong Giáo Hội.

 

         Mục tiêu đầu tiên của ngài nhằm tung ra ở Nimes những nền tảng tạo dựng Đại Học tự do, v́ không đủ số người công giáo. Đức cha Baines gợi cho ngài ư tưởng này. Đức cha Baines là vị tổng quản ở Anh Quốc. Ư tưởng này đă sống lại nơi cha d’Alzon trong khi hội đồng tỉnh ḍng đang diễn ra ở Avignon năm 1849. Ngài biết ở trường Các-Men ở Paris bị tra xét. Nhưng ngài muốn tránh khỏi mọi h́nh thức kiểm soát hoặc nắm giữ (main-mise) theo kiểu gallican bởi như thế sẽ không  thể tránh khỏi sự cai quản theo chủ nghĩa Césars nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của làn sóng ultramontain. Thực vậy, cha d’Alzon không phải không biết đến những mục tiêu do quyền thế của đế chế nối kết để bắt buộc Rôma chấp thuận đưa ra thông cáo tạm thời theo giáo luật (bulle de provision canonique) đối với các khoa thần học thuộc Nhà Nước. Những mục tiêu này cũng nhằm ưu đăi những truyền thống gallicanes hầu có tính tự quyền trong chức giám mục (autonomie épiscopale) và có pháp luật theo tập quán (droit coutumier). V́ vậy, khi dự án lập trường Đại học được tiến hành, cha d’Alzon mong nhận thánh Augustino làm bảo trợ. Ngài tuyển giáo sư dạy tín lư. Đó là cha Bensa. Ngài gửi anh em tu sĩ trong ḍng học thần học tại các khoa thần học của Rôma với mục đích giúp anh em quen dần cách suy nghĩ, sự quí mến và đức tin của những người sống chỉ v́ Giáo Hội công giáo và Giáo Hoàng (ultramontaines). V́ vậy, năm 1855, các thầy F. Picard, V. Galabert, R. Jourdan và M.-J. Lévy được gửi đi học.

 Mục tiêu thứ hai của cha d’Alzon chắc chắn do kinh nghiệm truyền giáo của các nữ tu Ḍng Mẹ Về Trời đốt lên trong ḷng : từ năm 1849, các nữ tu Ḍng Mẹ Về Trời đă đến tận những thái cực (antipodes) xa xăm, ở miền nam Phi Châu, ở xứ Cap, và năm 1850 ở Anh Quốc, tại Rich-mond. Hai lần ra đi này của cái nôi tu sĩ ở Pháp là một kinh nghiệm truyền giáo rất gian khổ, nhưng đó lại là chân trời mang tính toàn cầu tuyệt vời nhất dưới con mắt của cha d’Alzon, người vốn muốn để Hội Ḍng của ḿnh trong ṿng quay toàn cầu của quyền bính Rôma, chứ không phải dưới cái ách của quyền bính giám mục ! Ḍng Mẹ Về Trời  v́ c̣n quá hạn chế nên phải trông chờ ngày giờ thích hợp, nhưng đường hướng đă được định sẵn :

 

«Sở dĩ cha hồi âm chậm trễ cho con là v́ lâu nay cha đau yếu luôn. Và v́ không muốn chỉ viết cho con vài ḍng so với lá thư rất dài và rất hay của con, nên cha muốn chờ hồi phục sức khỏe tốt hơn tí đă để nói chuyện hoàn toàn thoải mái với con. Trước hết, cho cha cảm ơn con đă có sự quan tâm đến ngôi nhà của anh em và cha ở Paris. Hiện tại chỉ có một vài người thôi, nhưng cha không lo lắng lắm, bởi v́ ở Nimes, cha và mọi người cũng đă khởi hành một cách tuyệt đối tương tự. C̣n liên quan đến quan điểm của dân Anh, nếu con muốn nói lên một quan điểm theo người Anh, con cứ mạnh dạn nói ra theo suy nghĩ của con. Mỗi dân có cách suy nghĩ riêng đế theo đó mà tŕnh bày sự việc. Cha rất hiểu những khác biệt và những mức độ khác nhau đầy tinh tế đó. Như vậy, con có toàn quyền đưa ra ư kiến và không có bàn tay nào khác mà cha có thể tín thác những việc ấy hơn con để con gửi cho cha những dự định ở Anh Quốc (sujets d’Angleterre), nếu Chúa muốn…

 

Càng suy nghĩ, cha càng tin chắc mỗi dân tộc cần có những người thợ rao giảng tin mừng của nước ḿnh. Cách đây vài hôm, cha nói chuyện với bề trên (prieur) Ḍng Chartre. Ngài là một con người tuyệt vời. Ngài cũng mang những suy nghĩ tuyệt đối giống cha đối với các tu sĩ trong Ḍng của ngài. Vậy, nếu con muốn phục vụ (giúp đỡ) các nam tu sĩ Ḍng Mẹ Về Trời, con phải chọn lựa và gửi sang cho chúng tôi. Trong khi c̣n chờ lập tập viện tại Anh Quốc, việc này sẽ không lâu lắm. Thế nhưng, cha thú thật với con rằng, theo cha, các con nên ước ao có sự giúp đỡ và chỗ giựa của các tu sĩ cùng được đào tạo theo một tinh thần sống như các con. Họ sẽ giúp các con thăng tiến trong tinh thần của qui tắc sống trong Ḍng các con, bởi v́ có thể họ hiểu biết hơn các con, và cũng có thể họ sẽ đón nhận từ các nữ tu một sự tác động tốt. Sẽ luôn luôn cần vạch ra những hạn chế nhằm tránh một số bất tiện, một số lấn chiếm và lạm dụng. Nhưng cha nghĩ việc đó sẽ phải được bàn trước. Cha cũng phải nói thật với con đó là một trong những vấn đề khiến cha bận tâm nhất trong những mối quan hệ tương lai của chúng ta.

 Những khó khăn dù rất nhỏ, nhưng lại là nguyên nhân cho hàng ngàn căi cọ giữa các Cha của các con. Điều đó không làm cha ngạc nhiên chút nào. Đó chính là khía cạnh đáng buồn của bản tính con người. Sự nặng nề luôn tạo cho ta cảm giác buồn hơn nữa. Tóm laị, điều đó cho thấy  rằng không phải những người dạy đạo đức và tạo ra những qui tắc cho sự toàn thiện, nhưng chính nền đạo đức và những qui tắc ấy từ trên cao ban xuống, bởi v́ con người rất khó sống với thái độ tương xứng với những ǵ họ giảng dạy. Thật đáng buồn. Thiên Chúa cho phép điều đó nhằm chỉ dạy cho chúng ta nên biết cậy dựa vào Người mà thôi.

 

         Cha thấy con rất hạnh phúc khi có thể làm được việc ǵ đó cho những người tin lành tội nghiệp nơi các con. Ở đây, không có phương tiện làm như vậy, nhưng Thiên Chúa dường như cũng nhân từ đoái trông đến họ. Những người giàu có sợ hăi và sẵn sàng trở lại với những ư tưởng quyền thế. Dân chúng chạy theo…Nhưng có lẽ đó là một phương tiện, hẳn là khủng khiếp lắm, để có thể đưa họ thoát khỏi tầm ảnh hưởng từ các mục sư và khỏi óc giáo phái. Sau này, các thánh sẽ có thể hành động thoải mái hơn đối với các tầng lớp đáng buồn này. Ôi ! giá mà Thiên Chúa vui ḷng sớm gửi đến cho chúng ta những người hoạt động tông đồ !...

 

         Con hăy cầu nguyện nhiều cho Ḍng Mẹ Về Trời ở Nimes. Cha khao khát lập một ngôi trường Cao đẳng. Thậm chí việc này sẽ sớm được tiến hành. Ban đầu sẽ chỉ có bốn giáo viên, và nếu cần thiết sẽ tăng thêm. Như đă cho con biết, cha bắt đầu dạy một môn thần học trong nhà. Qua việc giảng dạy này, cha muốn tạo nên phần trọng tâm của trường Đại Học công giáo, nhưng luôn là trường Đại Học công giáo Rôma. Chúng ta cần hy vọng sẽ dần dần đạt được mục đích. Trong số học sinh, rất nhiều em tỏ ra có ơn gọi truyền giáo ở những xứ sở xa, và có lẽ đó là một trong những nguyên nhân khiến Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta nhất... ».

 

  Thư gửi Sœur Thérèse-Emmanuel O’Neill, Nimes ngày 13 tháng 9 năm 1851, theo nxb.P.T., tậpI, trang.80-83.             

 

 20. Trên làn sóng chủ trương cho là Đức Giáo Hoàng có quyền độc tôn.

 

         Ta sẽ không hiểu nổi sự hội nhập của cha d’Alzon trong bối cảnh giáo hội thời đại ngài nếu không nhấn mạnh đến tinh thần dấn thân bảo vệ tín điều và lập trường của Giáo quyền Rôma. Đây được xem là mt trào lưu gây ra sự chia rẽ trong Giáo Hội. Cho dù chủ nghĩa tuân theo Giáo Quyền Rôma hiệp nhất trong sự kết hợp với Đức Giáo Hoàng cách đa nghĩa với ba biểu tượng màu trắng (bánh thánh, y phục Giáo Hoàng, Đức Trinh Nữ), việc này vẫn không ít sự khác biệt, phong phú giữa những người theo chủ nghĩa độc tôn Giáo Quyền Rôma mang tính kịch liệt chẳng hạn cha d’Alzon và những người theo chủ nghĩa Giáo Quyền Rôma mang tính trung hoà. Các nhà sử học phân biệt sự nổi lên của trào lưu này bắt đầu từ ĐGH PIO VII  tiêu biểu cho giáo hoàng tử đạo cho đến ĐGH PIO IX tiêu biểu cho vị giáo hoàng sống như một tù nhân (sống khép kín trong Vatican). Họ nhận ra cái nơ (mấu chốt) trong t́nh trạng hỗn độn về vấn đề rôma. Vấn đề ấy đang dần dần biến các Nhà Nước giáo hoàng thành lớp gia buồn rầu v́ sự thống nhất nước Ư. Họ miêu tả cái đỉnh điểm của mấu chốt vấn đề ấy trong công đồng Vaticano I. Đỉnh điểm đó là việc công bố sự vô ngộ và quyền tối cao của Đức Giáo Hoàng. Chính điều này đă đánh một đ̣n nặng vào chủ nghĩa gallican (Giáo Pháp : gallicanisme). Quyết định này cũng làm nổi bật những sắc màu và những cánh đồng ngôn ngữ, diễn đạt khác nhau : tranh căi trong học đường, phụng vụ giờ kinh, các môn học trong chủng viện, những h́nh thức tôn sùng, và những khía cạnh được đề cập đến trong đời sống thiêng liêng. Cuối cùng, các nhà sử học cũng t́m ra được những mấu chốt thật sự : đỉnh điểm đạo công giáo quyền thế, lên án kẻ thù (ennemis) tràn lan trong ḷng Giáo Hội công giáo (những người theo xu hướng tự do, những người theo giáo Pháp (gallican), những người lạc giáo, những người chia li khỏi giáo hội). Giáo Hội công giáo cũng có những kẻ thù từ bên ngoài (những người chống đối giới giáo sĩ, những người theo chủ nghĩa duy lư, các hội viên hội Tam điểm). Những điểm đối lập với chủ nghĩa tự do (tự do ở đây muốn chỉ những người không tuân theo lập trường (có thể là cả tín điều) của Giáo Hội công giáo) cách không nhân nhượng của Giáo hội công giáo  mang tính độc tôn nầy làm phát triển những tâm tưởng và thái độ theo cảm giác. Chính v́ vậy, Giáo Hội công giáo như là h́nh ảnh của một pháo đài bị vây hăm. Có nhiều nhà tư tưởng mang ảnh hưởng của tính độc tôn trong Giáo hội Rôma : từ trào lưu chống đối cách mạng của Bonald và Maistre, đến trào lưu tiến bộ hơn của Lamennais, người ngợi ca quyền bính giáo hoàng, đến sự hăng say đầy cao hứng của nhà báo Louis Veuillot làm cháy bỏng các trụ sở linh mục. Tất cả nhằm góp phần làm suy biến những ư định mới chớm tối thiểu nhất về độc quyền hoặc về sự khẳng định truyền thống quốc gia thành những cuộc căi lộn bùng nổ trong học đường. Những ngôn từ mang tính mệnh lệnh là : tập trung hóa, la-tinh hóa, rôma hóa, tuyệt đối hóa quyền bính giáo hoàng. Nhưng Giáo Hội phải trả giá rất nặng trong bản Syllabus để thiết chặt hoặc được gắn bó về mặt tín lư, bởi v́ Giáo Hội bị dồn ép đi ngược ḍng thời gian. Cha d’Alzon bị tiêm nhiễm rất mạnh. Chúng ta có rất nhiều dấu chỉ rành rành : Ngài đến Rôma không dưới chín lần, nhiều lần gặp gỡ chung và riêng diện đối diện với Đức Giáo Hoàng, ngài bền bỉ t́m hiểu ư kiến và đặc quyền do giáo hoàng Rôma ủy thác. Nhưng rất có thể chúng ta sai lầm cho rằng việc t́m hiểu ấy của ngài chỉ mang tính nông cạn bởi v́ nó đụng chạm đến ba cực chủ yếu trong tư tưởng linh thao của ngài : yêu mến Đức Ki Tô, Mẹ Maria và Giáo Hội, từ đó xuất phát những điểm nhấn mạnh về sự tôn kính rất điển h́nh về phép thánh thể, về Giáo hội và về Đức Maria.

 

 « …Kính thưa Đức Cha,

 Tối hôm qua, con đă có cuộc yết kiến rất lâu với Đức Thánh Cha. Con mong Đức Cha hài ḷng khi con kể cho Đức Cha biết việc này. Con xin Đức Cha một đặc ân, xin Đức Cha gửi lá thư này của con đến giáo phận Nimes. Con không được khỏe lắm và v́ vậy con không thể viết lần nữa về những ǵ đă diễn ra.

 

         Con vào yết kiến lúc 9 giờ tối. Đức Thánh Cha có sẵn trên bàn làm việc lá thư kiến nghị liên quan đến các Tu Sĩ Ḍng Mẹ Về Trời mà con nhờ Đức Cha Ségur chuyển đến hôm qua. Con viết một thư kiến nghị khác thay thế bức thư ban đầu. Khi đọc lá thư ấy, Đức Thánh Cha thấy tên của Đức Cha trong số những Giám Mục đă viết thư ủng hộ các Nữ Tu này (Dames) : « Đức Thánh Cha nói với con rằng giám mục giáo phận Montauban là một vị giám mục tốt lành ». Con liền măn phép thưa Đức Thánh Cha rằng Đức Cha là vị giám mục giáo hội Pháp mà con đánh giá cao nhất : « Đúng, Đức Thánh Cha nói, khi tới đây, cha đă ngưỡng mộ tính nghiêm trang và thận trong của Đức cha. Cha rất hài ḷng về ngài, Đức Thánh Cha nói ». Con đă phải tŕnh  với Đức Thánh Cha một lúc về vấn đề xác thánh mà tổng giám mục Toulouse chưa biết làm sao : « Ah, tổng giám mục Toulouse hả, cha không thích bằng giám mục Montauban, Ngài nói thế ». Giám Mục giáo phận Nimes mong muốn Đức Cha viết thư gửi Đức Cha Mioland, Đức Thánh Cha không muốn. C̣n lại, con đă nói đến vấn đề ấy với Đức Cha Fioramonti. Ngài thấy rằng thực sự họ (Giám mục Nimes và Đức Cha Mioland) không hợp nhau chút nào.

 

 Sau khi những việc yết kiến vụn vặt ấy được giải quyết xong, con xin phép Đức Thánh Cha tŕnh về t́nh h́nh Nước Pháp. « Được thôi, con hăy nói hết xem nào, Đức Thánh Cha tiếp lời ». Con bắt đầu nói về những việc mà Đức Cha và con biết đến :

1.     Rằng những người trong giáo hội gallicans bắt đầu nổi dậy.

2.     Rằng chính phủ khích lệ họ.

3.     Uy thế của sứ thần ṭa thánh ở Pháp do sáng kiến của Đức Cha Fornari đang mất dần từng ngày.

 Ngài hoàn toàn đồng ư với con… ».

 

 Thư gửi Đức Cha Doney, giám mục giáo phận Montauban, Rôma ngày 31 tháng 5 năm 1855, theo nxb. P.T., tâpi I, trang.550-554  

 

 

 

Phần III

 

21. Cha d’Alzon ở Lamalou, thử thách về sức khỏe (1856)

22. Hăy thờ cha kính mẹ (1856)

23. Galabert, người kế thừa- đấng sáng lập (1857)

24. Những lời khuyên gửi đến một vị bề trên non trẻ (1858)

25. Sự quan tâm của người cha đối với các con gái (nữ tu) (1859)

26. Cha d’Alzon, người kế thừa ruộng đất lịch lăm (1860)

27. Những vết thương của cuộc đời  (1860)

28. Mạo hiểm công cuộc truyền giáo ở ÚC (1860)

29. Một « ngôi nhà nhỏ » ở Paris (1860)

30. Người con được yêu mến đặc biệt, V. de P. Bailly (1861)

 

 

 21. Cha d’Alzon ở Lamalou, thử thách về sức khỏe

 

         Trạm nước khoáng nóng ở Lamalou-les-Bains được xây dựng dọc theo hữu ngạn (bờ bên phải) Bitoulet, trong thung lũng nhỏ đầy sỏi đá của vùng Cévennes thuộc miền nam nước Pháp (Hérault). Trạm nước khoáng nóng này gợi lên cho chúng ta về cha d’Alzon khi ngài đến nơi đây nghỉ ngơi trị bệnh liệt nửa người và sung huyết năo trong ṿng mười ba ngày. Căn bệnh này đe dọa sức khỏe ngài từ ngày 19 tháng 5 năm 1854. Sau cha Athanase Sage, mọi người có lí khi cho rằng thời gian ấy đánh dấu một bước ngoặt thiêng liêng thực sự  trong cuộc đời cha Emmanuel d’Alzon, cho đến khi ngài mắc phải những bệnh tật này, cha d’Alzon hầu như tràn ngập trong hàng ngàn đau đớn do đảm trách quá tích cực công việc tông đồ.

 

         Chắc chắn, Lamalou không phải là trung tâm nước khoáng nóng đầu tiên, cũng không phải là trung tâm nước khoáng nóng duy nhất mà cha d’Alzon biết đến : Ngài đă đến và sẽ c̣n đến nguồn nước Eaux-Bonnes (ở Pyrénées-Atlantiques, 1847), nguồn nước Vichy (ở Allier, 1854), nguồn nước Bagnères-de-Bigorre (ở Hautes-Pyrrénées, 1868, 1874), nhưng Lamalou vẫn là nơi đánh dấu mạnh mẽ đời sống thiêng liêng của cha d’Alzon. Ngài đă viết những tài liệu quan trọng : Tra vấn lương tâm cho các Sơ Adoratrices, Suy niệm về Chúa Ki Tô Chịu đóng đinh hay c̣n gọi là Người Bạn mỗi ngày, cuối cùng là sách Hướng Dẫn (Directoire). Trước hết ngài viết sách này cho các Nữ Tu Ḍng Mẹ Về Trời, vê sau sách này được sửa đổi, bổ sung đem vào áp dụng cho các Tu Sĩ Ḍng Mẹ Về Trời. Cha d’Alzon cũng viết rất nhiều thư ở Lamalou ghi nhận sự triển nở về mặt thiêng liêng của ngài. Buộc phải trị bệnh, song ngài đă học rất nhiều kinh nghiệm quí báu từ thử thách sức khỏe này. Có lần ngài đă viết rằng Thiên Chúa chỉ lấy đi sức khỏe của chúng ta để dễ dàng buộc chúng ta cầu nguyện hơn nữa. Trong hành lư của ngài tại pḥng trọ ở Bains, có quyển sách Bắt chước Đức Ki Tô và quyển Tân Ước. Ngài đọc và suy niệm không ngừng. Năm 1858, ngài giao phó cho một người bạn, Bác Sĩ Jean-Léon Privat (1810-1897) ư định cho xây nhà nguyện bên cạnh trung tâm chăm sóc sức khỏe với mục đích thay nơi thờ kính đă quá chật hẹp. Nhà thờ giáo xứ tại đây chỉ được xây năm 1893. Jean-Léon là bác sĩ thăm ḍ của vùng từ năm 1849 đến 1881. Hai mươi năm sau, dự án xây dụng nhà nguyện khởi công khi xây dựng các trung tâm bệnh viện của bác sỹ Privat. Công tŕnh này bắt đầu bằng nhà nguyện Notre-Dame de Pitié (Đức Bà thương xót), xây bằng đá từ Beaucaire. Lúc ấy cha d’Alzon muốn dâng bàn thờ thánh Giu Se của nhà nguyện cho Đức Bà xót thương. Bác sỹ Privat viết : « sau nhiều năm xa cách, người bạn quí mến của tôi trở lại Lamalou năm 1879. Ngài thấy nhà nguyện đă được xây dựng trên mảnh đất đề cập đến trước đây. Ngài ngước mắt lên trời, rơi từng giọt lệ qua hàng mi và ngài nắm tay tôi đầy t́nh thương mến vừa khéo léo trao cho tôi chút tiền đóng góp ».

 

         Ngôi làng nhỏ vùng Hérault này trở thành trung tâm nước khoáng nóng, lúc bấy giờ chỉ có khoảng 750 nhân khẩu năm 1880. Nhưng tiếng tăm của vùng được biết đến nhanh chóng trong thế giới y học. Chính tại nơi này, ngày 21 tháng 6 năm 1857, cha d’Alzon viết bài suy niệm về Đức Ki Tô Chịu đóng đinh cho các Sơ Adoratrices du Saint-Sacrement. Bài suy niệm này được đặt tiêu đề khác là Người bạn mỗi ngày (Ami de tous les jours). Bài suy niệm này đă đem lại nhiều cảm xúc và niềm an ủi cho các bệnh nhân và những người bất hạnh, đồng thời cũng củng cố vô số tấm ḷng.

 

 Gửi Clémentine Lamalou, khoảng ngày 23 tháng 5 năm 1856.

 

 « Con yêu quí,

Giá con biết được niềm tự tin của con bởi thư con đánh động ḷng cha vô kể ! V́ vậy, con hăy biết cha nhận thư con với tâm t́nh nào. Hôm qua, cha nhận được thư con đúng giờ ăn trưa. Cha vội vàng mở xem tin của con về Juliette. Khi đă đọc xong, cha bỏ thư vào túi và ăn trưa. Sau đó cha chạy bộ một ḿnh. Cha đă đi bộ gần ba giờ đồng hồ. Cha muốn leo lên ngọn núi, và cha chỉ ở dưới thấp. Cha nhờ những người bán thịt chỉ  con đường ngắn nhất. Họ chỉ cho cha một lối đi kiểu thung lũng, cây cối được tỉa rất gọn gàng giữa rừng gỗ trên đồi núi thẳng băng. Cha trèo núi thật sự. Cha không thể leo nổi hai mươi bước nếu không nghỉ một lúc. Áo choàng thâm rách nát. Đi được nửa đường, cha nh́n xuống dưới : cha thấy đi xuống c̣n khó hơn trèo lên. Vậy nhưng, cha khát khô họng và không c̣n sức để leo lên cao hơn. Cha ngồi phía sau cây sồi xanh tươi và đọc thư con.

 Đây là con đường cha thường dừng chân. Đây là con đường khiến cha phải nhăn mày cáu mặt khi phải leo lên cao. Nhưng chính con đường này tạo cảm hứng suy nghĩ trong cha. Và cha không thể nói với con t́nh thương bao la nhường nào về những do dự của con trong quá khứ. Cha bắt đầu …offrir les pierres qui roulaient sous mes pas. Mặt trời nóng bức thiêu đốt cha, v́ sự bền chí của con. Giá mà con biết được tất cả mọi giải pháp tốt đẹp về con. Cha tự hứa tạo cho con sức mạnh sống khi con không c̣n cảm thấy hưng phấn nữa ! Cha hơi mệt v́ lo lắng cho Juliette và hai người bạn thánh thiện Hélène của chúng ta. Và nhờ có bạn đồng hành tốt, cuộc thư dạo kết thúc nhờ sự trợ giúp của Thiên Chúa và thánh Mi-Ca-En, nơi cha ghé thăm ngôi nhà ẩn tu.

 Cha viết lá thư này để khích lệ con viết thư cho cha. Hy vọng lá thư này đem lại cho con nhiều sức mạnh tinh thần cũng như thư của con mang lại cho cha sức mạnh thể lư. Tạm biệt con. Tất cả thuộc về con trong Chúa chúng ta. E. d’Alzon ».

 

Thư gửi chị Clémentine Chassanis, tháng 5 năm 1856, theo tuyển tập thư d’Alzon, nxb. P.T., tập II, trang.84

 

22. Hăy thờ cha kính mẹ.

 

         Chỉ thị này của Tin Mừng (Mt 19,19) lấy lại trong bản giới răn

Môi-sen (xh 20, 12) đă t́m được sức tái hiện mạnh mẽ về mặt cá nhân cũng như mặt cộng đoàn trong cuộc đời cha d’Alzon. Cha d’Alzon luôn luôn gần gũi những người thân cận trong những giờ phút khó khăn nhất của cuộc đời : ngài đến thành Turin năm 1848 thăm người em rể Anatole de Puységur ốm đau. Ngài từng tự trách ḿnh đă không thể tiếp tục đến mộ đứa cháu thứ hai để cầu nguyện cho cháu Marthe de Puységur. Cháu Marthe qua đời do tai nạn ở Lavagnac năm 1845. Hai em gái của ngài là Augustine và Marie-Françoise lần lượt ra đi vào tháng 7 năm 1860 và tháng 4 năm 1869 tạo nên trong ngài đầy cảm xúc : « Cha đến cầu xin sự thinh lặng tại chốn này, nơi đây vốn chứa đầy kỷ niệm của em gái Augustine. Cha sẽ không ngừng cầu xin trong pḥng của em ḿnh dù căn pḥng ấy sẽ không thuộc về cha, trong nhà nguyện, cha sẽ ngồi vào những chỗ em thường ngồi ». Cha d’Alzon c̣n viết : « Cha đă dẫn đưa người em gái Marie thân yêu đến nơi yên nghỉ cuối cùng, và giờ đây, mỗi lúc, cha cứ tin gặp lại em trong pḥng, trong nhà nguyện, trong hành lang, trên đường. Cha biết xác em ở nơi đâu, cha hy vọng linh hồn em đang ở trên trời ». Đối với bố mẹ tuổi già sức yếu, cha Emmanuel d’Alzon là một gương mẫu hay để tâm đến các ngài. Cha trở về thăm các ngài ở Lavagnac, và chăm sóc họ những tháng ngày trong tuổi già. Cha coi sóc bà d’Alzon cho đến hơi thở cuối cùng, khi mẹ ngài bị thương nặng do té cầu thang trong ngôi nhà ở Montpellier. Một người chăm sóc bệnh nhân được biết đến với biệt danh Pauline de Lavagnac. Ngày nay, tên thật của người này được rơ : Pauline Sagnier. Chị chăm sóc bà d’Alzon cho đến cuối đời, thọ chín mươi tuổi. Bà qua đời năm 1864. Đúng là những bắt buộc trong đời sống linh mục và tu tŕ đ̣i hỏi các tu sĩ  sự từ bỏ, tính chuyển động, giữ khoảng cách với môi trường gia đ́nh, song đối với họ, bổn phận đạo làm con trong gia đ́nh không giảm đi. Đó chính là những bổn phận tham gia vào các h́nh thức dẫn dắt gia đ́nh tùy theo khả năng, phương tiện của ḿnh. Kinh nguyện trong đời sống tu tŕ có thể cho phép ḥa giải những thúc bách của cuộc sống hoạt động tông đồ và đồng thời những gánh nặng nảy sinh từ bối cảnh môi trường tự nhiên nào đó sau khi đă thống nhất với nhau. Bằng chứng cụ thể là sự đáp ứng đầy nhân tính của cha d’Alzon với thầy Etienne Pernet năm 1856 khi thầy nhờ ngài giúp đỡ mẹ thầy vừa ghóa bụa, vừa có tuổi, vừa đau yếu và vừa thiếu thốn nhiều. Vị đồng sáng lập ḍng Nữ Tu Sĩ Hèn Mọn Mẹ Về Trời (Petites Sœurs de l’Assomption) năm 1865 sinh ra trong một gia đ́nh khiêm tốn và lao động cần cù, rơi vào cảnh khốn đốn và hoàn cảnh khủng khiếp như vậy dường như ảnh hưởng đến bước đi trên con đường ơn gọi tu tŕ của E. Pernet. Phải làm ǵ trong trường hợp như thế để thỏa ḷng sự bắt buộc lương tâm và không trốn tránh những bổn phận của người con trưởng trong gia đ́nh, và đồng thời hoàn toàn có thể bảo đảm sự chọn lựa con đường sống của riêng ḿnh ? Đó là vấn đề trong thư hồi âm của cha d’Alzon :

 

 « …Con quí mến,

Trước hết cha xin lỗi v́ không thể hồi âm sớm hơn cho con. Lí do là v́ cha phải đi tắm nước khoáng nóng trị bệnh. Cha không thể khuyên ǵ con ngoài điều này : con hăy thống nhất kỹ  với em trai để cùng nhau đóng góp giúp đỡ mẹ. Các con hăy để mẹ trở lại vùng Franche-Comté. Cha nói thật với con mẹ con sẽ không thể sống lâu ngoài xứ sở quê hương. Con không thể hy sinh ơn gọi của ḿnh, và cha tin chắc Thiên Chúa sẽ luôn chúc lành cho mái nhà v́ việc chúng ta sẽ làm cho mẹ con. Với số tiền 150 quan, em trai con có thể làm việc ǵ đó. Con sẽ sử dụng số tiền của ḿnh để làm công việc của con bằng cách sử dụng tiền của chúng ta. C̣n lại, con có thể tham khảo ư kiến Mẹ bề trên (Mẹ Marie-Eugénie).

 V́ viết cho con rồi, nên cha sẽ không viết thư cho cha Laurent nữa. Nhờ con nói vói ngài điều này. Khi cha hy vọng sẽ đến Paris vào mùa xuân, cha t́m chỗ trọ cho Đức Giám Mục giáo phận Nimes ở Auteuil. Ngài đến làm lễ rửa tội cho hoàng đế (baptême impérial). Cha mong sẽ có thể t́m được nơi trọ cho ngài ở đó. Cha nhờ cha Laurent trao đổi với Mẹ Bề Trên để cho ngài nghỉ qua đâu đó. Cha tuyệt đối ước ao Đức Cha sẽ trọ tại nhà chúng ta lần này, ở Auteuil hoặc ở Clichy. Mong mọi người sẽ sắp xếp việc ấy tùy theo khả năng có được, nhưng giá như các con biết được hiệu quả do việc tiếp đón ấy đem lại ở Nimes, các con sẽ hiểu tại sao cha ao ước như vậy lắm.

 

         Người ta bảo đảm với cha là phương pháp trị liệu bằng nước khoáng nóng sẽ đem lại cho cha sức khỏe bền lâu, và cha không hề nghi ngờ ǵ về điều đó. Tạm biệtt, anh bạn yêu quí. Tất cả thuộc về con và về anh em chúng ta.

              E. d’Alzon.

 

         Con hăy hồi âm sớm nhất có thể được về vấn đề liên quan đến chỗ trọ cho Đức Cha. Cha Laurent sẽ làm một kiệt tác khi viết thư ngay cho Đức Cha sau khi đă thống nhất với Mẹ Bề Trên để biết con phải đi đến Auteuil không, nếu như ngài tiếp đón Đức Cha ở Clichy. Nếu Đức Cha đi đến Auteuil, cha muốn giáo sư Gourju hân hạnh tiếp diện Ngài. Cha đặt hy vọng vào t́nh bạn của giáo sư đối với cha và cha khẩn xin việc này. »

 

Thư cha d’Alzon gửi thầy Etienne Pernet, Lamalou ngày 2 tháng 6 năm 1856, nxb P.T, tập II, trang.91-9

 

 23. Người kế thừa-đấng sáng lập của cha d’Alzon : cha Victorin Galabert.

 

         Không có trang sách nào về thế hệ đầu tiên của Ḍng Mẹ Về Trời mà lại không xuất hiện gương mặt của một trong những người con thiêng liêng của cha d’Alzon. Đó là cha Victorin Galabert (1830-1885). Ngài gốc vùng Hérault, ở Montbazin, sinh viên ngành y. Ngài đậu tiến sỹ năm 1854 với luận án học đường mang tiêu đề Bài thử nghiệm về lịch sử đậu mùa. Một bài giảng của cha d’Alzon trong ḍng Mẹ Về Trời ở Nimes, nơi chàng sinh viên trẻ giảng dạy, đă khiến anh sinh viên ấy trở lại giống như thánh Augustino và mở hướng cho anh sinh viên xuất sắc này t́m lại ḷng nhiệt huyết trong đời sống đạo bởi gia đ́nh anh sống đạo lơ là từ lâu. Dù gia đ́nh không đồng ư, anh vẫn chọn lựa đời sống tu tŕ và nhận áo ḍng Mẹ Về Trời ngày 8 tháng 12 năm 1854. Cha d’Alzon cho ngài theo học thần học ở Rôma (1855-1858). Sau một thời gian giảng dạy ở Nimes, cha Galabert được cha d’Alzon chọn để gây dựng gia đ́nh tu sỹ của ḍng ở Đông Phương sau khi cha d’Alzon tiếp nhận những chỉ định mập mờ hoặc những khát vọng của Đức Giáo Hoàng Pio IX ở Rôma.

 

         Trong đầu của Đức Cha Brunoni, Ḍng Mẹ Về Trời chỉ có thể cụ thể t́m được chỗ đứng ở Philippopoli tại Thrace theo chiến thuật lư tưởng của Giáo Hoàng thiết lập ở Vatican và được nhiều Hội Ḍng Tu sử dụng (Résurrectionnites, Capucins, Lazaristes). Nhiều người ṃn mỏi trông chờ khả năng thành lập một cộng đoàn Bun-ga-ri thống nhất. Mùa xuân năm 1863, cha d’Alzon sang Bungari, ở đây đă có cha Galabert, để khảo sát thực tế và những dự định. Thực ra, mọi người đặt hy vọng vào cha sáng lập ḍng để xóa nợ của phái đoàn làm công tác tông đồ (délégation apostolique) ! Cha sáng lập ḍng, tức cha d’Alzon, nhanh chóng nhận ra tuyệt đối không thể lập chủng viện cho giới giáo sĩ theo nghi thức phụng vụ tiếng Slave Bun-ga-ri. Cha Galabert, người đậu hai bằng tiến sỹ (double docteur), ngồi vào ghế của học sinh, những trẻ em khiêm tốn, nghèo khó, được nhận vào trường Saint-André de Philippopoli, mở của ngày 3 tháng 1 năm 1864. Vị tu sĩ khiêm tốn và mộ đạo, phú bẩm và kiên nhẫn học tiếng Bun-ga-ri và phân định tuyển chọn các ơn gọi đầu tiên trong nước này. Và từ năm 1865, ngài trở thành cố vấn của Đức Cha Raphael Popov (1830-1876). Là bạn đồng hành của Đức Giám Mục trong cuộc sống thường ngày, vị tu sĩ này đi lại khắp nơi với ngài trong nước, viết nguệch ngoạc vào sổ nhật kư trên tàu biển mọi thông tin về nhiều nét riêng biệt của đất nước Bun-ga-ri nông nghiệp sống dưới ách đô hộ của Thổ Nhĩ Kỳ. Chính việc ấy cho phép con người sống cách một thế kỷ giữ được kư ức và những h́nh ảnh về quá khứ. Ngài thúc giục đấng sáng lập gửi nữ tu sang để phụ giúp : Đó là nguồn gốc phát sinh ḍng Nữ Tận Hiến Mẹ Về Trời năm 1865. Khi giao phó trường Saint- André cho cha Alexandre Chilier, cha Galabert thiết lập cố định trung tâm truyền giáo của ḍng ở Andrinople (1867). Cha Alexandre Chilier sau này sẽ sáng lập trường Saint-Augustin (1884). Là ḥn đá bị chôn vùi trong nền tảng, là người tiền phong mang tinh thần đại kết, cha Galabert mang tâm hồn đông phương của dân mà ngài dạy yêu thương và phục vụ cho đến khi không c̣n sức hoạt động nữa. Người con kế thừa của cha d’Alzon hoàn toàn xứng đáng được gọi là đấng sáng lập (épithète de fondateur).

 

«Vậy là con trở thành linh mục, con của cha. Hôm qua, khi con nhận phép xức dầu chức linh mục, cha dâng lễ cầu nguyện cho con. Cha cảm ơn con về thánh lễ ngày mai con dâng cho cha. Nguyện xin Chúa ban cho con ḷng nhiệt thành truyền giáo ! Con hiểu rằng t́nh yêu này là sản nghiệp, là nền tảng, là tinh thần của ḍng Mẹ Về Trời. Cha không biết sẽ sử dụng con vào việc ǵ. Có thể cha sẽ yêu cầu con ở lại Rôma thêm một năm nữa. Và trong trường hợp này, đến lượt con, con sẽ phải đảm nhận những trách nhiệm bề trên, giả sử trong trường hợp cha giao phó cho con một vài sinh viên. Con cần phải áp dụng chức vụ ấy cách đều đặn, với tinh thần cầu nguyện, với sức mạnh, với ḷng độ lượng, để trở thành gương mẫu cho các tu sĩ trẻ. Con sẽ phải thật khiêm hạ, nhẹ nhàng và kiên nhẫn  thi hành chức vụ ấy. Con không nên sơ suất nhiều, phải thêm việc giữ ǵn vệ sinh trong nhà, và như thế mọi việc sẽ ổn thôi.

 

         Cha không muốn con trở về từ Rôma nếu không có trong tay bằng tiến sỹ giáo luật. Cha rất tiếc là cha Picard đă không đủ sức để thi các môn thần học, nhưng ngài phải chăm sóc sức khỏe. Con nói với cha Barre rằng cha cảm ơn ngài rất nhiều về kỷ niệm của ngài. Cha thật ḷng cầu nguyện cho ngài. Ở Montpellier, nhiều người đảm bảo với cha là cha Barre đang được chờ đón để thay thế cha Soulas trong nhiều việc bổ ích. Cha không tin nổi thông tin này. Cha Soulas là một linh mục tốt. Ngài đă để Hội Ḍng của ngài bị những ảnh hưởng mà cha Barre có lẽ không chấp nhận.

 

         Cha ở Lamalou khoảng một tháng. Cha muốn cho con biết một số tin tức, nhưng không thể được. Thiên Chúa muốn Ḍng Mẹ Về Trời ở Nimes đáng thương của chúng ta bị lung lay. Đă từng nghĩ Ḍng sẽ có thể phục vụ lợi ích cho Thiên Chúa, nhưng vậy đó, tất cả dường như đă chấm dứt. Nhưng mặt khác, nhiều hy vọng đến với chúng ta từ nhiều nơi khác. Cha không nhận các trường phổ thông, các tiểu chủng viện. Nên tin rằng, nếu chúng ta phó thác tuyệt đối vào Thiên Chúa, Ngài sẽ biết rút ra được điều tốt từ điều xấu.

 Khi nào Đức Thánh Cha trở lại Rôma ? Tạm biệt con. Cha c̣n trăm ngh́n công việc với cha Picard. Con hăy tin cha luôn gần bên con bằng trái tim.

            E. d’Alzon.

 

         Mong cha Picard không quên những khoan hồng đối với chúng ta và những thành viên Ḍng-Ba. Nếu sức khỏe buộc ngài trở về, con hăy để ngài ra đi. Chúng ta sẽ phải cần đến ngài vào năm tới. Con hăy viết thư cho cha biết tin tức ở Rôma. Báo chí không tải hết thông tin hoặc thông tin đến rất trễ ».

 

 Thư cha d’Alzon gửi cha Victorin Galabert, Lamalou, ngày 7 tháng 6 năm 1857, theo nxb. P.T., tập II, trang.246-247

 

 24. Những lời khuyên cho vị bề trên non trẻ.

 

         Việc làm của bề trên hay c̣n gọi là « tính ưu thế » (supériorité) theo thành ngữ của cha d’Alzon, chắc chắn là một vấn đề chủ yếu trong cuộc sống và trong việc làm sống động nơi cộng đoàn của Hội Ḍng. Đời sống tu sĩ được cấu trúc theo cấp bậc làm nền tảng trung tâm hoặc đỉnh điểm, vận hành cách cục bộ trong nhiều tế bào mang tính dân chủ (cellules démocratiques) theo thói quen, nếu ta hiểu điều đó như tṛ chơi tự do trong một xă hội có tổ chức và t́nh nguyện của những người hữu trách, nhưng đồng thời lệ thuộc vào tấm gương tham khảo chung, đó là Qui tắc (Luật ḍng). Trước khi đưa vào Hiến Chương những điểm chính yếu về chức bề trên (supériorat), cha d’Alzon đă từng trải nghiệm trong hai phẩm chất của khung cảnh Giáo hội trong giáo phận Nimes và của một người với tư cách là đấng sáng lập các Hội ḍng.

 

         Ḍng Mẹ Về Trời chỉ h́nh thành một cộng đoàn trong cái nôi của trường học ở Nimes măi đến năm 1851. Đó cũng là năm đưa ra quyết định thành lập cộng đoàn ở Paris tại Fraubourg trên đường Saint-Honoré (1851-1853). Nhưng không lâu sau đó được chuyển đến Clichy-la-Garenne (Hauts-de-Seine). Nếu tính kinh nghiệm làm nông nghiệp (colonie agricole) và mở tập viện cho các Thầy ở Mireman, Nimes (1853-1857), tiếp đến là kinh nghiệm về tập viện độc lập ở Auteuil trong nhà ḍng và lănh thổ của các Nữ Tu Mẹ Về Trời tại Paris (1857-1858). Cuối cùng là kinh nghiệm về việc thành lập một cộng đoàn sinh viên lẻ tẻ ở Rôma. Rethel xuất hiện vào vị trí thứ năm trong các h́nh thức cộng đoàn của ḍng Mẹ Về Trời thuở ban đầu. Mỗi lúc, cha d’Alzon cố gắng t́m ra người có niềm tin, có khả năng điều khiển một tập thể trong các hàng ngũ của « công việc nhỏ bé ». Việc này liên quan đến hoạt động tông đồ. Ngài có những người như Henri Brun ở Mireman, Hippolyte Saugrain ở trường học Nimes, François-Picard ở Rôma và Charles Laurent ở Paris.

 

         Cũng thú vị nhận thấy trải qua nhiều thế hệ, chức vụ bề trên đă thay đổi nhiều h́nh dạng. Điều này cho thấy trong các văn bản pháp lí của Ḍng ( Hiến Chương, Thư Lưu Hành nội bộ, Các Kỳ Họp). Để đủ sức thuyết phục, chỉ cần so sánh những văn bản nói đến bề trên cộng đoàn địa phương, từ thuở ban sơ cho đến Luật Ḍng ngày nay hoặc trong quyển sách hiện dùng do Nhà Chung (Curie généralice) giới thiệu : bề trên địa phương, những gợi ư thực tiễn để điều hành cộng đoàn, Rôma, 1990.

 Những văn bản đẹp nhất xuất phát từ cuộc sống và nó chỉ tạo nguồn linh hứng từ nhiều kinh nghiệm chín muồi nhờ cọ xát nhiều t́nh huống riêng trong đó mọi người luôn nhận thấy các vấn đề nổi cộm. Chúng ta hăy lắng nghe cha d’Alzon tín thác chức vụ bề trên cho cha Picard năm 1858, một linh mục c̣n trẻ :

 

Bạn thân mến, Lamalou ngày 10 tháng 9 năm 1858

« Như vậy con chính thức là bề trên ở Rethel. Cha để con tự do sử dụng cha Pernet hoặc cha Brun. Tuy nhiên, cha khuyên con nên chọn cha Brun bởi v́ sức khỏe của ngài sẽ giảm bớt mệt nhọc cho con. Cha Brun tin sẽ đảm nhận một lớp, nếu ngài đến đó và sẽ giúp đỡ con về mặt nội qui. Con hăy chăm sóc đặc biệt đến sức khỏe của cha Cusse. Nếu con không được dâng lễ, con hăy cho cha biết. Cha sẽ tạo điều kiện để con dâng lễ. Nhớ cho cha tin tức về việc ấy.

 

         Con hăy từ tốn làm mọi việc. Cha tin tính cách con người vùng Champagne hơi nặng nề và lạnh lùng. Tính thành thật đối với cha là hệ thống tuyệt vời nhất. Con hăy t́m cách để cha Brun không quá mưu mô. Con hăy thẳng tiến (aller à la bonne) và hăy tiến hành công việc cách đơn giản. Đừng bộc lộ niềm vui hơn người hoặc cho ḿnh khéo léo hơn người khác. Con nên nhớ rằng chính sách quản lí (administration) dù kém hiệu quả hơn, nhưng bảo tồn được t́nh thương, ngh́n lần thích hơn chính sách quản lí tuyệt vời, song lại gây sự ghét bỏ.

 

         C̣n nữa, con hăy nhớ rằng tinh thần ḍng Mẹ Về Trời là ḷng yêu mến Chúa, yêu mến Đức Mẹ Đồng Trinh, mẹ Người, và yêu mến Giáo Hội, hiền thê của Người. Đó là điều con phải luôn có trước mắt: Chúa chúng ta, Thánh Nữ Đồng Trinh, Giáo Hội. Nếu con chỉ hành động trong mục đích ấy, con sẽ sớm được mọi người cảm nhận và sẽ quí mến con đúng mức.

 Nếu con buồn chán, động cơ trong sạch sẽ là niềm an ủi tối cao đối với con. Nếu người ta chỉ định con làm linh mục giải tội cho các Sơ ở Sédan, con hăy nhận lời. Con hăy tin tưởng xúc tiến công việc với Đức Hồng Y. Hăy kết bạn với cha Hannesse. Nhưng cha tin ngài có một vài mánh khóe, con cần tránh xa điều đó. Tại ṭa tổng giám mục, con chỉ cần làm quen với cha Hannesse và Đức Hồng Y. Con phải lịch sự và tôn trọng mọi người, nhưng đừng chạy theo ai.

 Tạm biệt con. Nguyện xin Thiên Chúa và Thánh Nữ Đồng Trinh che chở con! Cha chúc lành cho con trong sâu thẳm tấm ḷng”.

             E. d’Alzon

 Thư cha E. D’Alzon gửi cha François Picard, tháng 9 năm 1858, theo những bức thư d’Alzon, nxb. P.T., tập II, trang.512

 

 25. Sự quan tâm của người cha đối với con cái (nữ tu)

 

         Thư cha d’Alzon và Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, ngay từ lần gặp gỡ ban đầu ở Chatenay (Isère) vào tháng 10 năm 1838, tại quê hương cha Combalot, h́nh thành nên niềm khao khát chung để thiết lập cộng đoàn Nữ Tu Ḍng Mẹ Về Trời ở Nimes với mục đích chiêm niệm (adoration) và giáo dục. Dự tính này chỉ có thể khởi động vào thời Đức Cha Cart. ĐGM Cart khá ghét bỏ sự xuất hiện thêm các ḍng tu trong lănh thổ giáo phận. Việc này chỉ thực sự trở thành hiện thực sau khi ĐGM Cart qua đời ngày 13 tháng 8 năm 1855.

 

         Ngày 24 tháng 10, Sơ Marie-Eugénie de Jésus đến Nimes cùng với ba nữ tu với mục đích thành lập cộng đoàn ở đây: Sơ Marie-Walburge, được cử làm bề trên, Sơ Marie-Elisabeth gốc Nimes và Marie-Gérard Ernalstein, là Sơ cần vụ. Chỗ ở đầu tiên không được chuẩn bị trước: Các Nữ Tu đến nhà bà nam tước Lisleroy, bà ngoại của Sơ Marie-Elisabeth, trên đường Lombards số 29, gần nhà thờ Saint-Charles, trước khi các Sơ đến ngụ tại một ngôi nhà nhỏ rất khiêm tốn, đường Roussy vào tháng 11, ngôi nhà này không xa trường của Ḍng Mẹ Về Trời và gần ḍng nữ Các-Men. Sau đó, bốn nữ tu được sai đến: Sơ Marie de la Croix Aubert, Sơ Marie-Aloysia Lawson, Sơ Marie-Laurence Finn, tập sinh, và Sơ Marie Pélagie Desperroix, Sơ cần vụ. Ngày 9 tháng 11, cha d’Alzon dâng thánh lễ đầu tiên tại đây.

 

         Việc sắp đặt tạm thời này không thể tồn tại lâu dài. Thư cha d’Alzon những năm (1856-1858) cho phép chúng ta theo dơi những giai đoạn trong công cuộc xây dựng và bố trí ḍng tu theo luật ḍng. Ḍng tu này mang tên Tu Viện Nimes: việc mua đất trên đường Bouillargues, sơ đồ của kiến trúc sư Révoil dự tính xây dựng pḥng ở cho các nữ tu, xây dựng ḍng tu, xây dựng trường nội trú, vườn giải trí, hàng rào. Công tŕnh này được cha d’Alzon quan tâm rất nhiều, nhưng cũng không thiếu những công tŕnh tương tự ở nơi khác. Trường học ở Nimes cùng theo một kiểu mẫu và làm nảy sinh nhiều nhánh thiêng liêng được gắn vào nền tảng của các Nữ Tu Mẹ Về Trời: Hiệp hội các Nữ Tu tôn thờ Phép Thánh Thể, Ḍng-Ba nữ Mẹ Về Trời. Bước đầu của trường nội trú khá khiêm tốn: 12 học sinh vào tháng 10 năm 1858, nhưng công tŕnh giáo dục sẽ đạt thành quả lớn khi luật pháp nền Cộng ḥa cuối cùng phải chấm dứt việc cấm công tác giáo dục đối với các Ḍng Tu sau bộ luật 1901. Hội Ḍng các Nữ Tu Mẹ Về Trời tan ră vào tháng 12 năm 1906. Cộng đoàn địa phương chống cự đến ngày 23 tháng 8 năm 1911 khi lực lượng cảnh sát đuổi. Nhà tu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe cho người có tuổi (Centre Villemin). Nơi này t́m lại ơn gọi đầu tiên vào năm 1911 với việc thành lập trường trung học d’Alzon, phát triển rộng Học Viện d’Alzon dưới sự quản lí của các Nữ Tu Tận Hiến (Oblates).

 

“ Các con yêu quí,

Nếu các con tin rằng cha sẽ để ngày lễ Mẹ Về Trời trôi qua mà không có lời chúc mừng, các c̣n hoàn toàn sai lầm đó. Trước hết, cha rất quan tâm đến thánh lễ này. Tối nay, các tu sĩ đi tĩnh tâm về và các con sẽ nhận được hàng đống lời chúc mừng tốt đẹp. V́ vậy, các con hăy cầu nguyện cho đến  ngày  22 ( giơ tay lên trời cho đến ngày 22). Ngày 22, cha sẽ đi Sedan. Cha sẽ giảng tĩnh tâm ba ngày cho Sơ của các con ở đây. Nơi đây, v́ lợi ích của các con, cha thánh hóa mọi thành viên trong gia đ́nh tu các con. Cuối cùng, rất có thể, thay v́ đi qua Toulouse, cha sẽ phải ghé qua Nimes để đi đến Lamalou. V́ c̣n nhiều việc quan trọng ở đó, mong các con vui ḷng cho cha biết, tốt hơn cha nên ghé qua nơi nào.

 

         Cho phép cha đề nghị các con trao đổi thông tin cho nhau về việc cha sẽ nhờ các con. Các con vui ḷng chuyển lời của cha đến Mẹ chúng ta ( Mẹ Marie-Eugénie de Jésus). Nói là cha chúc Mẹ kiên nhẫn nhiều để t́m hiểu con người cha. Các con nói với chị cả đáng kính của chúng ta rằng cha nghĩ nhiều đến chị và cha thấy chị đă làm một việc rất tốt khi lập cộng đoàn bên bờ Vistre. Ở Auteuil, mọi người luyến tiếc v́ thiếu vắng chị. Chuyến ghé thăm đă giúp cha đánh giá cao kho tàng mà chúng ta đă có được. Chuyển lời đến Sơ Marie-Julienne. Nói với Sơ, cha đă trao đổi hai lần với người cháu rất đẹp trai của Sơ về việc Sơ muốn nhờ cháu chuyển đến cha. Nói với Sơ là cháu hứa với cha sẽ suy nghĩ về việc ấy. Nhờ các con chuyển lời tới Sơ Marie de la Croix rằng Sơ Marie-Cécile muốn Sơ nuôi chim sơn ca ở Nimes. Nói với Sơ Aréthuse rằng mọi người rất cần nước để tưới cỏ trên Paris. Chuyển lời tới Sơ M.-Théodore ở Paris, không ai dùng loại chocolat mà Sơ làm biếu cha. Nói với Sơ M.-Claver rằng cha c̣n nghĩ Sơ là người thánh thiện nhất trong cộng đoàn. C̣n Sơ M.-Angélique, cha thật sự bối rối, nhưng chúng ta sẽ t́m được giải pháp ǵ đó từ nay cho đến khi cha trở lại.

 

Và giờ đây, tạm biệt các con. Không phải cha đi tĩnh tâm lúc này, mà cha đi vào thế giới của cha. Cha cần thấy việc phải làm để hoán cải tâm hồn, để thánh hóa, để quở trách (bản thân), để khích lệ cộng đoàn nhỏ bé của chúng ta. Tất cả thuộc về các con trong Chúa chúng ta.”.

 

 Thư gửi cộng đoàn Nữ Tu Ḍng mẹ về Trời ở Nimes, Clichy ngày 15 tháng 8 năm 1859, theo nxb.D.D., tập III, 1991, trang.131-132.

 

 

 26. Cha d’Alzon, người kế thừa ruộng đất đối xử lịch sự

 

         Chúng ta thường quen giới thiệu tư tưởng thiêng liêng của cha d’Alzon hơn là đề cập đến con người d’Alzon dưới những nét liên quan đến ông chủ ruộng đất. Và thế nhưng, đó chính là h́nh ảnh ngài thể hiện về chính ḿnh trong  bức thư viết cho mẹ ngài, bà tử tước d’Alzon vào tháng 8 năm 1860. Khoảng hai tháng sau, mẹ ngài qua đời.

 

         Ḍng họ d’Alzon toàn là những chủ tư hữu ruộng đất ở Vigan cũng như ở Lavagnac: tài sản ruộng đất trong các tầng lớp giai cấp thời xưa của xă hội vẫn là biểu trưng cho sự ẩn chứa tài sản và uy thế, ngay cả khi bị những giá trị xă hội khác truất phế, như thương mại, nhà băng và công nghiệp thường ḥa lẫn với nhau. Chúng ta biết tài sản của ḍng họ d’Alzon nhờ Bà d’Alzon, sinh ra ở Faventine. Thực ra bà đă kế thừa gia sản do cha mẹ nuôi để lại. Bố mẹ nuôi của bà là con cháu của một ông quân thầu thuế. Vả lại, khi mẹ ngài qua đời tháng 10 năm 1860, chỉ ít lâu sau khi em gái của cha ĺa trần vào tháng 7 cùng năm ấy, hai người nối dơi tông đường trực tiếp c̣n sống là Emmanuel và em gái của ngài Marie-Françoise chính thức kế thừa gia sản: cha d’Alzon từ năm 1835 nhận những số tiền lớn của gia đ́nh cho nhiều công việc ở Nimes. Ngài ghi vào sổ rất cẩn thận số tiền ấy và xem như đó là phần lănh nhận trước từ của kế thừa sau này. Ngài để Marie de Puységur kế thừa lănh thổ Lavagnac, c̣n ngài th́ nhận ngôi nhà do gia đ́nh để lại khi c̣n ở Vigan và những trang trại kế bên. Lănh thổ ở Montmau tại xă Saint-Pons de Mauchiens cũng thuộc về cha d’Alzon. Sau này ngài bán lại cho cháu trai Jean de Puységur.

 

         Lá thư của ngài v́ vậy mang nặng những ghi nhận và toan tính về tài chính trong đó sự lạc quan chung nơi ngài không bao giờ mang ơn ai, cho dù suốt cuộc đời ngài chịu khổ v́ vấn đề tiền bạc. Việc nghiên cứu kiểu tài chính về chủ đề này nhờ các số liệu thống kê trong những trao đổi của cha với Mẹ Marie-Eugénie de Jésus. Dù xuất thân từ tầng lớp quí phái mới xuất hiện, con người lịch lăm này dè dặt trong quan điểm riêng đối với những h́nh dạng kinh tế mới mẻ mà gia đ́nh Milleret đang đắm ḿnh hoặc đă đắm ch́m trong đó do giai cấp tư sản lộng hành. Cả hai người chỉ đề cập đến vấn đề tiền bạc trong những quan hệ cần thiết hoặc kiểm tra  khi liên quan đến những dự định hoạt động tông đồ. Sở thích và chọn lựa cá nhân của các ngài được nhào nặn theo luật tin mừng chỉ v́ các giá trị đích thực của Nước Trời. Tuy thế, cha d’Alzon tỏ ra là con người có đầu óc thực tế về nông nghiệp trong mối quan hệ với người mẹ sinh thành nhân chuyến trở về thăm nhà ở miền quê Lavagnac :

 

« Mẹ kính yêu,

 Con đă đến bến rất b́nh an. V́ không có việc ǵ quan trọng phải làm lúc này, sáng mai con sẽ lên đường đi đến Lamalou. Sáng nay, khi vào nhà nguyện, con trông thấy bó hoa bạch rất đẹp. Con bèn hỏi có chuyện ǵ thế. Người ta bảo bó hoa ấy do bác làm vườn chưng từ hôm qua nhân ngày lễ thánh Augustino.

 

         Mùa thu hoạch lúa ḿ, hạt yến mạch, lúa mạch đen, mang lại 9434 quan tṛn. Chi phí khai thác nông nghiệp đă trích ra 10334 quan, riêng việc đập lúa (đạp lúa) mất 2234 quan, chưa tính những thiệt hại (ègues ???) trong năm và những hư hại về cây cối, cỏ linh lăng v́ không c̣n ai chịu trách nhiệm bảo quản. Nơi các gia chủ ruộng đất chính ở Mèze, người ta đă sử dụng máy móc nên chi phí giảm đi một nửa. Nếu mẹ muốn ngỏ ư về chuyện này : công việc đập hạt với …(ègues) phải mất 2,25 quan cho một hectolit ( hectolit là đơn vị đo lường). Trong khi đó, sử dụng máy chỉ mất chưa tới 15 xu cho một hectolit. Con thấy sự khác nhau qúa chênh lệch. Từ 45 đến 15, hoặc từ 3 đến 1, nói cách khác chênh lệch một phần ba.

 

         Poujol và ông thợ cạo ống khói xúi giục để người ta đừng mua hạt bị cháy sém (semence de roussillon) v́ họ thấy hạt giống thu hoạch ở đây khá tốt. Họ đă cho con xem hạt giống mới thu hoạch. Với khả năng hiểu biết của con, con thấy hạt giống ấy rất tuyệt và không kết hạt. Chúng ta cần mua giống lúa ḿ không râu. Con có việc này phải cho mẹ biết. Năm nay, 44 sèteries de la Conseillère sẽ được chế biến rượu, nhiều hơn so với 160 sèteries mà ta đă trồng lúa ḿ, lúa mạch đen, hạt yến mạch. Rượu sẽ bán được 100 quan. Ruộng nho thu hoạch được 120 muids sẽ bán với giá 12 000 quan. Vụ trồng trọt và vụ thu hoạch nho sẽ đem về cho mẹ trên 1800 quan, phải bỏ ra 1200 quan, nhưng c̣n tồn lại 10200 quan. 160 séteries lúa ḿ, lúa mạch đen, v.v. đem lại lợi thu cho mẹ 9434 quan. Con bàn rơ các chi tiết này để mẹ được cha đồng ư những việc sau :

1.     mong cha nhất trí bỏ...ègues? v́ phải chi tiêu vào việc ấy ít nhất là 2000 quan một cách vô dụng.

2.     mong cha mua một chiếc máy với sản phẩm đem bán từ trại ngựa giống. Năm đầu tiên, sẽ có một nguồn kính tế khá lớn ; những năm khác, kinh tế sẽ rất tuyệt vời. Ngài Vidal ở Mozère đảm nhiệm việc máy móc và bảo đảm máy móc luôn.

3.     mong cha cho trồng nho, bởi v́ với luật lệ cho phép và với những khả năng hiện có, cho nên giá lúa ḿ rất thấp. Cừu có thể ăn những ǵ mà các …ègues ? ăn và cũng có thể cung cấp nhiều phân chuồng rất tốt, song cũng vô ích thôi. Con không hiểu tại sao lại nói với mẹ về những suy nghĩ ấy, đúng hơn cha là người phải suy nghĩ về những vấn đề này. Bởi vậy, hiển nhiên là con viết những suy nghĩ ấy cho cả bố lẫn mẹ. Con chưa thể gặp Rodier. Anh ta để lại cho con mấy chữ bảo là phải bắt buộc đến Clermont. Ngày mai con đi. Alexandre sẽ đến Montpellier tối thứ sáu hoặc sáng thứ bảy.

 Tạm biệt mẹ thân yêu. Con hôn mẹ với nụ hôn dịu dàng và cả cha nữa. Con trai của mẹ nay đă năm mươi tuổi.

                       Emmanuel ».

 

  Thư cha d’Alzon gửi bà Jeanne-Clémence d’Alzon, lavagnac, ngày 29 tháng 8 năm 1860, theo nxb. D.D., tập III, p. 282-283

        

 27. Những vết thương của cuộc đời.

 

         Năm 1860 là năm tràn đầy thử thách đối với cha d’Alzon. Sự chết xảy đến làm tan nát gia đ́nh : em gái Augustine ra đi nhanh chóng vào tháng bảy, rồi tháng mười mẹ của cha d’Alzon, tức bà d’Alzon qua đời cách đau đớn. Hai tang thương này c̣n được thêm vào một tang thương nữa là cái chết của cháu gái Martha năm 1845 và em rể của cha tên là Anatole de Puységur cũng ra đi năm 1851. Hàng ngũ trong gia đ́nh trở nên thưa thớt. Bà d’Alzon bị mù ḷa. Khi Augustine qua đời, bà không c̣n con gái thân thương dẫn dắt nữa khi ở Montpillier. Lúc ấy, bà sống trong một mái nhà tên là Maison Roche, rue des Trésoriers de la Bourse. Vào tháng chín, bà không may vấp ngă trên cầu thang, chắc hẳn bà bị găy xương đùi. V́ vậy bà đau nặng và y học lúc bấy giờ không thể chữa khỏi, mà chỉ có thể giảm đau chút ít bằng một vài viên thuốc phiện. Cha Emmanuel rất đau đớn khi phải trông nom mẹ trong giai đoạn hấp hối suốt ba tháng trời : ngài cảm thấy thực sự biệt lập với t́nh trạng khó đi lại của cha ngài ở Lavangac. Cha ngài đă tám mươi tuổi và hầu như không c̣n nói năng được ǵ nữa. Alix de Puységur ở trong ḍng Các-Men Paris cũng vắng mặt  v́ trùng vào giai đoạn nhà ḍng đóng của. Nỗi đau này của cha  d’Alzon càng thêm mạnh mẽ hơn khi ngài bị cấm không được phép rao giảng, không được phép giải tội trong giáo phận Montpellier v́ những ư kiến và sự thái quá trong tính nhiệt thành đối với Giáo Hội Giáo Hoàng La Mă mà Đức Cha Thibault (1835-186) trách cứ ngài.

 

         Từ năm 1859, thế giới công giáo hướng mắt về Rôma và về những Nhà Nước thuộc giáo hoàng. Kư kết chính trị, quân sự của Napoléon III với Piémont đă khiến toàn bán đảo nước Ư rơi vào trận cuồng phong của Risorgimento. Cavour mong muốn chiến tranh chống lại ÁO-HUNG-GA-RI bởi đây là sự loại bỏ mang tính quyết định trên bản đồ bên kia núi AlPƠ. Trong các nhà nước trung phần, nhiều rối ren được lên men nhằm mục đích xúi giục dân chúng không vâng nghe Đức Giáo Hoàng, Ngài vốn chỉ có thể chống lại một binh đoàn đều đặn với vài đám quân t́nh nguyện ít nhiều được rèn luyện. Đó là binh lính Zouavơ thuộc giáo hoàng. Hơn nữa ở miền nam, trong vương quốc Deux-Siciles Garibaldi, người cộng ḥa chờ đợi đến giờ để liên minh công việc hiệp nhất theo cách của ḿnh. Cha d’Alzon không phải là người bất động và tay khoanh tṛn. Theo bút danh của ngài, nhờ lời của ngài, nhờ hành động của ngài, và nhờ dấn thân cách trọn vẹn, ngài hoàn toàn đi vào cánh đồng tranh căi mang tính công chúng. Cháu trai Jean của ngài bị tù ở Castelfidardo vừa được thả. Sự tranh đấu của cha d’Alzon được linh hứng bởi những niềm tin và những khái niệm về Giáo hội được nhiều người công giáo chia sẻ, tán thành lúc bấy giờ. Chính trong bối cảnh rối ren ấy, ngài bàn thảo với Đức Cha Quinn về việc gửi các tu sĩ sang nước ÚC và ngài chịu đựng mọi thử thách tang thương liên tục trong gia đ́nh nhờ đức tin, đến nỗi ngài viết rằng : « cha nghĩ có thể chịu đựng chút khổ đau trong gia đ́nh vào chính lúc Giáo Hội đang đớn đau rất nhiều là một niềm an ủi lớn đối với cha ».

 

« Con quí mến,

Cha cảm ơn con về lá thư rất hay con viết cho cha. Xin con cho cha nói sơ qua với con t́nh h́nh cha lúc này. Cha khổ đau khi chứng kiến mẹ ḿnh ốm liệt giường khiến cha mong mẹ chóng khỏi. Từ khi nói chuyện với mẹ, cha biết mẹ thấu hiểu cha. Cha ít khi ở bên mẹ, cha cảm thấy cái chết ít ra đă chiếm lấn một nửa con người của mẹ. Rất có thể, cha thích ở một ḿnh hơn, cha đă từng cảm thấy như vậy khi em gái Augustine qua đời và cha càng cảm nhận điều đó mạnh hơn nữa mỗi ngày. Điều đó thật ích kỷ, nhưng cha muốn nói với con sự thật đang ngự trong ḷng. Cha rất hạnh phúc với các linh hồn do chính đức tin chỉ cho cha thấy trong một thế giới tốt đẹp hơn hoặc đang sẵn sàng đi vào thế giới ấy. Cha chưa bao giờ thấu hiểu tốt hơn niềm hạnh phúc trở thành linh mục và trở thành tu sĩ bằng việc cầu nguyện cho người nghèo khổ và những linh hồn quí giá ấy. Và c̣n nữa, cha cũng chưa bao giờ thấu hiểu tốt hơn niềm vinh dự được chịu khổ đau trong gia đ́nh lúc đại gia đ́nh ki tô hữu khổ đau nhiều lắm. Thật là cái gí đó tốt lành khi t́nh yêu của Giáo Hội không phải chỉ là một từ rỗng tuếch. Người mà cha t́m thấy niềm an ủi tuyệt vời nhất về cái chết của mẹ ḿnh chính là Giáo Hội. Sau khi viết xong thư cho con và cho một số người khác,  giá mà con biết được điều cha cảm nhận khi cha vào trong pḥng để xin lỗi mẹ ḿnh bởi  mọi khổ đau cha đă gây cho mẹ và lúc cha ôm hôn bàn tay người mẹ đă chăm sóc cha sâu nặng nhường nào ! Chắc hẳn có sự đắng cay, nhưng cuối cùng, chúng ta không giống như những người thiếu niềm hy vọng.

 

         Lời cuối cùng của mẹ dành cho cha là : « Con nên biết đến mọi hy sinh ». Tại sao con không muốn lời trăn trối ấy không quí giá đối với cha như bao trăn trối khác ? Sau mẹ, không người nào an ủi cha tốt hơn con, con của cha, nhưng trong bối cảnh hiện tại, cha có cần được an ủi không ? Cha buộc phải đến vài ngày ở Lavangac để giải quyết một số việc liên quan đến gia đ́nh. C̣n nữa, cha phải đi giảng cho hai kỳ tĩnh tâm. Kỳ tĩnh tâm đầu tiên sẽ bắt đầu độ ngày 14 tháng 11. Hôm qua, cha Hippolyte đă có hai bài giảng nói tầm quan trọng của sự hiện diện của cha ở Nimes. Theo cha, tốt hơn cha nên cố gắng thực hiện chương tŕnh đề ra để lên Paris độ ngày 15 tháng Giêng.

 

         Sơ Marie-Catherine đă viết thư cho cha cách đây vài hôm. Một lá thư chứa đầy thất vọng. Nhưng từ ngày mẹ của cha qua đời, Sơ Marie-Catherine cũng đă viết cho cha và dường như đă vượt qua khó khăn.

 Tạm biệt con gái yêu quí của cha. Con thấy đó, cha tỏ hết ḷng với con.

                E. d’Alzon. »

Thư cha d’Alzon gửi Mẹ Marie-Eugénie de Jésus, Nimes ngày 18 tháng 10 năm 1860, theo nxb. D.D. ; tập.III, trang.325-326

 

 28. Mạo hiểm công cuộc truyền giáo ở nước ÚC

 

         Khi kư kết thỏa thuận hay hợp đồng đi truyền giáo với Đức Cha Quinn ngày 19 tháng 10 năm 1860, cha d’Alzon cho phép bước thử nghiệm đầu tiên về cuộc sống truyền giáo xa xôi đối với Ḍng Mẹ Về Trời. Cho đến lúc ấy, Hội Ḍng chỉ biết đến đời sống trong học đường hoặc trong các trường học nội trú, dẫu rằng mục đích truyền giáo thuộc thành phần những khả năng tông đồ được ghi rơ trong HIẾN CHƯƠNG năm 1855. Mặt khác, ta biết rằng cha d’Alzon cũng đă nghĩ đến việc thử nghiệm trong việc lập ḍng các Nữ Tu Ḍng Mẹ Về Trời ở xứ Cap bị thất bại (1850-1852) : cũng nên biết rằng ngài là một người có địa vị thuận lợi, ngài biết quyền giám mục rất tỉ mỉ dựa vào luật định nên nói chung không hề ưu tiên đối với những h́nh thức lan rộng của đời sống tu tŕ.

 

         Không theo chính xác một con đường, việc sáng lập ḍng Mẹ Về Trời  ở nước ÚC (1860-1875) sẽ không thể tiếp tục tồn tại : Đức Cha James Quinn, vị giám mục trẻ người Ai Len giáo phận Brisbane, không giữ lời cam kết sẽ tạo điều kiện thuận lợi ngay khi gầy lập cộng đoàn  đàng hoàng. Đức Cha Quinn chỉ có tham vọng và chỉ quan tâm đối với việc quản lí hành chính tông đồ bằng cách sử dụng các tu sĩ khi họ phụ thuộc vào quyền thế của ngài. V́ vậy, nảy sinh sự khác biệt giữa ngài và cha René / Eugène Cusse. Cha René / Eugène Cusse bị công bố là tu sĩ chạy trốn v́ nhập vào giáo phận Brisbane, sau đó ngài bị loại khỏi Hội Ḍng vào năm 1862. Sau  đó, ngài qua đời tại Newcastle năm 1866. Hiểu lầm ngày càng trở nên trầm trọng v́ thông tin lúc bấy giờ quá chậm trễ và cũng v́ cha d’Alzon quyết đoán hơi vội vàng.

 

         Tuy nhiên, chúng ta sẽ sai lầm khi tin rằng việc thử nghiệm lập ḍng ở ÚC hoàn toàn thất bại : các cha Brun và Tissot, thầy Polycarpe Hudry đă chứng tỏ là những tu sĩ biết cộng tác với nhau trong công việc truyền giáo, cần cù và mạnh mẽ, cho dù nói đúng hơn, các ngài chỉ nghĩ đến những công việc tông đồ trực tiếp bên cạnh quần chúng gốc bản xứ hơn là nghĩ đến việc trợ giúp thiêng liêng cho các ḍng dơi cháu con thực dân ai-len. Năm 1875, cha Tissot là người cuối cùng phải rời ḥn đảo- của lục địa này, tương xứng với quyết định của ḍng năm 1873. Ít ra, chúng ta có thể nói rằng Ḍng Mẹ Về Trời đă không đánh mất sự tôn trọng, không đánh mất danh giá, và rằng cha d’Alzon đă minh chứng ḷng trung thành, thành thật với Giám Mục cho dù thái độ của Ngài không đáp lại điều ǵ cả. Kể từ năm 1862, cái nh́n của vị sáng lập ḍng hướng về Đông Phương và sự dấn  thân tông đồ này vào những mấu chốt hoàn toàn khác khi ở ÚC, sẽ huy động Hội Ḍng ít ra trong khoảng một nửa thế kỷ. Chắc hẳn khó khăn thử thách nơi đây cũng không kém, nhưng cùng với năm tháng, tùy theo t́nh h́nh và thúc bách, dần dần những h́nh dạng ḥa nhập và đầu tư được mở ra và cắm neo cho việc lập ḍng với bước khởi đầu không hứa hẹn lắm cho việc định h́nh của tương lai : các chức vụ truyền giáo, các công việc về học đường và xă hội, công việc tông đồ về mặt trí thức. Chúng ta hăy vào trong lịch sử truyền giáo của Ḍng Mẹ Về Trời bằng ngưỡng cửa khai mào trong việc mảo hiểm truyền giáo lập ̣ng ở ÚC CHÂU :  

 

« Nimes ngày 29 tháng 9 năm 1860,

 

         Kính thưa Đức Cha,

 

         Trước tiên, xin cho phép con cảm ơn Đức Cha đă hồi âm cho con. Con đă vô cùng trông mong thư của Đức Cha. Sau khi được Đức Cha báo trước qua cha Laurent, con thú nhận rằng Đức Cha không đủ  tiền đảm bảo việc đi lại cho các tu sĩ của chúng con. Hai đề nghị mở đầu lá thư của Đức Cha và việc Đức Cha luôn nhắc lại lí do thiếu tiền là những điểm chủ yếu trong lá thư của Đức Cha. Vài ḍng Đức Cha ghi trong thư hôm qua, con thấy dường như Đức Cha chỉ muốn chuẩn bị cho ư định là Đức Cha không có ǵ để trả chi phí đi lại cho dù chỉ là một nhà truyền giáo. Nhưng, khi cha Picard đảm bảo cho con là do hiểu lầm, ngay cả trước khi chưa nhận ǵ của Đức Cha, con đă cho phép cha Cusse ra đi để tỏ sự tuân phục Đức Cha. Đức Cha thấy đó, con không có ư định xấu nào cả.

 

         Bởi v́ Đức Cha không có tiền chi tiêu, nên thật hợp lư chỉ có cha Cusse và cha Brun đến phục vụ Đức Cha. Và cũng hợp lư rằng nếu Đức Cha chỉ có thể tiếp nhận một người, Đức Cha hăy tiếp nhận một người. Con mong người đó chính là cha Brun. Tuy nhiên, con để Đức Cha tự do chọn người Đức Cha muốn. Một khi hai tu sĩ này đến Brisbane và sẽ quan sát t́nh h́nh, môi trường, công việc, nếu họ cho rằng chúng con có thể hữu  ích cho Đức Cha, và nếu Đức Cha thấy cần thiết cấp giấy phép cho chúng con lập Ḍng Augustins Mẹ Về Trời trong giáo phận này, chúng con sẽ vui mừng gửi đến Đức Cha nhiều tu sĩ khác. Con sẽ  tiến xa hơn nữa. V́ những sự kiện nào đó, nếu cha Cusse và cha Brun không thích hợp lắm trong sứ mệnh và công việc của Đức Cha, và tuy vậy, Đức Cha vẫn muốn có sự hiện diện của chúng con, xin Đức Cha gửi về cho chúng con hai tu sĩ ấy, chúng con sẽ gửi đến cho Đức Cha những người thợ tông đồ khác. Thưa Đức Cha, dường như trong các điều kiện con nêu ra, Đức cha có thể nhận thấy mọi  niềm khát khao của chúng con được làm thỏa ḷng Đức Cha, và con chứng tỏ cho Đức Cha là con thành thật trong sự hiểu lầm giữa Đức Cha và con.

 Con là người rất khiêm nhường kính trọng Đức Cha và chỉ là người tôi tớ vâng nghe Đức Cha.

                E. d’Alzon ».

 Thư cha E. d’Alzon gửi Đức Cha Quinn, Giám Mục của Brisbane, theo Những bức thư của cha d’Alzon, tập III, nxb.D.D., 1991, trang.313-314

 

 29. Một « ngôi nhà nhỏ » ở Paris.

 

         Niên đại về việc mua mảnh đất trên đường François Ier ở Paris năm 1860 có thể hoàn toàn được theo dơi nhờ lá thư giữa cha d’Alzon và thầy Vincent de Paul Bailly. Mảnh đất khoảng 1050 mét vuông : nhờ trung gian của ông Adolphe Baudon, gia chủ số 2 cùng đường này, việc tiến hành mua đất được kư ngày 12 tháng 12, sau khi bán đấu giá, nhưng lúc ấy việc bán đấu giá không biết đến sự tăng giá lên nữa. Ông chủ tịch Hội Saint Vincent de Paul không cạnh tranh theo như nhiều người đă tin hay đă cả tin từ rất lâu, đó là một cái tên có sẵn đơn thuần, nhưng lại là một người mua thực sự bằng tài sản của chính ḿnh với mục đích giúp cha d’Alzon, bởi cha d’Alzon luôn thiếu tiền. Cha d’Alzon dự tính sẽ có thể bán nhà, đất ở Clichy hầu có thể ứng trước một số tiền, đồng thời không phải mắc thêm nợ nần. Mọi chuyện sẽ bắt đầu được tiến hành đều đặn nhằm Hội Ḍng có thể trú ngụ buổi đầu trong khiêm tốn. Mùa thu năm 1861, xây nhà nguyện nhỏ và cũng có một số gian pḥng để sinh sống tại mảnh đất này. Ngày 25 tháng 2 năm 1862, thánh lễ đầu tiên do cha Picard cử hành và vào tháng 5 năm ấy, nơi đây chính thức có người ở. Năm 1866, công tŕnh được mở rộng. Một lối đi lại nối liền năm pḥng nhỏ. Năm 1874, xây dựng ngôi nhà phía sau mang tên nhà Picard, hay c̣n gọi là nhà tu lớn gồm bốn tầng, v́ đang phải chờ công tŕnh xây dựng nhà nguyện lớn Đức- Bà Cứu Độ. Công tŕnh này được thi công vào những năm 1896-1899.

 

         Nhưng công tŕnh kiến trúc chỉ là việc bao phủ vật chất từ chất men tông đồ mạnh mẽ : năm 1865, cha Pernet dấn thân trong việc thành lập ḍng Các Nữ Tu Hèn Mọn Mẹ Về Trời (Petites Sœurs de l’Assomption). Chiến tranh năm 1870 và công xă năm 1871 có vẻ không thiếu giai đoạn tŕ trệ : những sáng kiến có qui mô lớn như việc sáng lập Hiệp hội Đức Bà Cứu Độ (Notre-Dame de Salut) năm 1872, tổ chức hành hương năm 1872-1873, nhiều cuộc Hội Nghị và Báo Chí năm 1873. Đó là những công việc luôn có công lao chắc chắn của người tu sĩ cầm đầu tràn đầy năng lực thiêng liêng, đó là cha Picard. Vị tu sĩ thứ hai tràn trề tâm huyết, đó là cha Vincent de Paul Bailly. Báo động đầu tiên vào tháng 11 năm 1880, việc hoàn thành và mở ống khóa nhà nguyện nhỏ nhanh chóng bị lẵng quên : những năm kế tiếp đánh dấu cao điểm với một tinh thần sống động và đa dạng đầy ngạc nhiên. Nhà đào tạo, tập viện (1874), công tŕnh báo chí, chuẩn bị những cuộc Hội Nghị về thánh thể, cái nôi của ḍng Nữ Tu màu gia cam (Sœurs Orantes 1896), đường François Ier trở nên tâm điểm của Hội Ḍng. Cha Picard điều khiển nơi đây rất chặt chẽ, cùng với sự trợ lực của lớp anh em tu sĩ trẻ được đào tạo như ngài. Những tháng ngày buồn xảy đến năm 1900 : Vụ kiện nhóm Mười hai, quyết định phải phân tán, phải ra đi (exode). Măi đến năm 1945, đường François Ier lại trở thành trung tâm đời sống cộng đoàn. Chúng ta hăy cùng nhau theo những bước khởi đầu trong khiêm tốn tại « ngôi nhà nhỏ » quá thân quen này :

 

« Nimes, thứ hai, tối ngày 17 tháng 12 năm 1860

Anh bạn thân mến,

         Trước hết, hăy để cha nói rằng con là một trong những người đặc biệt nhất mà cha biết đến. C̣n nữa, cha không chấp nhận sự thú tội của con. Đúng hơn, cha sẽ cho con một h́nh ảnh về mọi chi tiết để con vào trong đó và cha cũng rất quan tâm đến nó. Nhưng con hăy thỉnh xin h́nh ảnh đó với Mẹ Bề Trên (Mẹ Marie-Eugénie) mà không cần thiết viết thư và đọc những điều khó hiểu. Đôi mắt trẻ trung của con phải hữu ích cho việc ǵ đó.

 

 Để xây dựng, chúng ta cần có tiền. Một đàng, cha không có nổi một xu, đàng khác, cha không muốn mượn tiền, ngoại trừ Tín Dụng ruộng đất. Vậy phải chờ có thể bán một phần ở Clichy. Tóm lại, cha không muốn biến việc xây dựng thành kẻ giàu có. Cha muốn xây dựng công tŕnh của người nghèo, của người rất nghèo, miễn là sạch sẽ. Về mặt này, cha đă tham khảo ư kiến ngài Baudon nhiều lần, và thậm chí, cha không hiểu tại sao chúng ta không yết kiến thêm nữa.

 

         Lúc này cha tuyệt đối không thể lên Paris. Khi nào cha Laurent đi Bordeaux, cha sẽ cho con hay. Cha O’Donnell sẽ đi cùng cha Picard. Nếu họ nói những điều dại dột, họ sẽ ḥa giải với nhau. Sẽ không có cộng đoàn trong thời gian ngắn. Tóm lại, hai cha sẽ có thể trọ tại ngôi nhà nhỏ bên cạnh của ông Démion, trong trường hợp nhà của ông de Brou không làm hài ḷng ṭa tổng giám mục lắm. Vào mùa xuân, chúng ta sẽ có thể bán một phần ở Clichy. Cần hy vọng con ạ. Và nhờ phương cách ấy, chúng ta sẽ không vướng mắc nợ nần. Nếu những nhà đấu thầu xây dựng ngôi nhà nhỏ bé của chúng ta trong tương lai muốn mua đất chúng ta ở Clichy để đổi lấy tiền công, như họ đă từng làm với nhà ḍng Auteuil, có thể chúng ta sẽ tiến hành cho xây dựng nhà cửa trước.

 

         Cha không thể có ư kiến ǵ về việc thay nhà nguyện. Cha nghĩ giá như ông Jackson nhường ít đất, chúng ta sẽ có thể xây dựng dọc theo nhà của ông Ouvré. Có thể, chúng ta sẽ theo xu hướng Giáo hội. Và giả sử chúng ta có một phần nho nhỏ của ngài Leroux, chúng ta sẽ có thể xây dựng cho các tu sĩ ở miền nam. Về lối ra vào, cha sẵn sàng nhường lại. Ít ra phải có bề mặt giáo dân, chúng ta sẽ có thể tiến hành để trú ngụ sớm ở đại lộ Antin, và tại những khu này, chúng ta sẽ không bị mắt trần trông thấy, phải không nào ? Việc ấy, cha muốn phó thác vào Đấng Quan Pḥng, nhất là khi chúng ta chỉ có lối ra trên đại lộ Antin, và từ lối vào trên đường François Ier, mọi người sẽ thấy chúng ta tấp nập ra vào. Nếu khi nhường lối ra vào nà, khi thêm từ 20 quan đến 30 000 quan, chúng ta có thể có khu Leroux và dải đất Jackson. Cha cho rằng như vậy sẽ rất đẹp.

 Cha tin đă trả lời mọi thắc mắc của con. V́ cha quá đau đầu do cảm cúm trong óc, cha tạm biệt con nhé.

             E. d’Alzon ».

 Thư gửi Vincent de Paul Bailly, ngày 17 tháng 12 năm 1860, theo nxb D.D., tập III, 1991, trang 363-364

 

 30. Người con được yêu mến đặc biệt, Vincent de Paul Bailly.

 

         Người con đầu tiên ḍng họ Bailly đi tu ḍng Mẹ Về Trời là cha Vincent de Paul Bailly. Không phải bàn căi ǵ nữa, cha Vincent de Paul Bailly là con cưng của đấng sáng lập ḍng. Cha d’Alzon đă không ngại viết cho cha Vincent de Paul Bailly : « Cha hơi đói và khát khao con, dù không nên gắn bó với tạo vật, Thiên Chúa không cấmcon người yêu thương con cái ḿnh ». Ngay lần gặp nhau đầu tiên ngày 25 tháng 3 năm 1853, hai con người này đă chứng tỏ sự gắn bó lẫn nhau rất sâu sắc : cha d’Alzon bị cuốn hút bởi sự nhiệt huyết, tính tích cực của con người trẻ trung vui tính này khi anh được tuyển dụng trong công việc quản lí Thư Tín. Niềm hăng say của anh hầu như không ai có thể vượt qua khiến ngài phải viết thêm gấp bội. C̣n về người thanh niên trẻ trung tại trường học Nimes, chỉ trong vài ḍng, anh có thể dựng nên bức chân dung đa sắc màu, thể hiện cá tính mạnh mẽ của ngài hiệu trưởng trường và cũng là người sáng lập. Một ơn gọi nảy sinh từ cuộc hội ngộ này : tháng 6 năm 1860, sau vài ngày tĩnh tâm, Vincent de Paul Bailly quyết định đi tu. Chúng ta không thể thực sự cho rằng quá tŕnh đào tạo làm tu sĩ của Vincent de Paul Bailly trong ḍng mẹ Về Trời đầy đủ, chu đáo : giai đoạn tập viện ngắn ngủi, học thần học chao đảo giữa hàng ngàn công việc khác, việc điều khiển trường học ở Nimes đầy khó khăn đối với bất cứ ai (1863-1867). Như vậy để nói rằng con người này vốn thông minh, sống động và có trí tưởng tưởng cần mẫn, luôn cảm thấy thoải mái với hành động hơn học tập. Năm 1869 là bước ngoặt trong cuộc đời ngài : bên cạnh cha Picard ở Paris, sẵn sàng làm chức vị bề trên non trẻ để sống mạo hiểm giữa quần chúng và những thực tế của đức tin trong việc tiếp xúc với các tầng lớp và dư luận. Ngài t́nh nguyện làm tuyên úy quân đội ở Metz năm 1870, bị giam ở Mayence năm 1871. Ngài cần không khí để có thể tạo ra sức sống, hâm nóng hành động quần chúng. Khi tham gia Hội Nghị và hành hương, ngài sẽ t́m thấy đường đi và trau chuốt ng̣i bút của ḿnh. Tạp chí Hành Hương, một tạp chí khiêm tốn ban đầu chỉ gồm những bài viết mang tính tôn giáo, nhưng trở thành một tạp chí minh họa các vấn đề thời sự (1877). Từ Nimes, cha d’Alzon theo dơi tỉ mỉ khi đọc những bài viết của Vincent de Paul Bailly và cha đánh giá các bài đăng trên báo ấy không nghiêm túc lắm ! Con người bận rộn tứ bề này thúc mời bề trên cung cấp bài giảng để góp phần lối cuốn độc giả. Năm 1883, nhà báo-bẩm sinh không ngừng chứng tỏ phẩm chất làm báo. Ngài t́m được phần chọn lựa riêng, những mục trong nhật báo Thập Tự (La Croix) với bút danh ngài yêu thich nhất, Le Moine. Ngài trở nên một với độc giả, tiêm chích virút cho họ, tin tức thời sự  và đức tin đang rơi vào t́nh trạng tranh căi hoặc bị xôn xao do tranh luận gây lên, những nét chua chát trong ngôn từ, trong tính từ, trong phiếm họa gay gắt. Là người làm việc hết ḿnh, ngài có mặt trên mọi mặt trận và công tŕnh của thời đại : hành hương, xây dựng, hiệp hội cầu nguyện. Năm 1900, ngài bị kết án trong sự thinh lặng và cô quạnh, những dạng thức khác của vị tử đạo đă được báo trước năm 1861 :

 

« Nimes ngày 29 tháng 12 năm 1861

         Con quí mến,

         Cha cám ơn con đă viết những lá thư rất hay thăm cha, cám ơn con đă có những lời chúc nhân ngày lễ của cha. Và cha cũng chúc con một năm mới tốt đẹp. Mong năm nay sẽ mở ra nhiều may mắn, thành công mới lạ. Chỉ có Chúa biết thôi. Nhưng cha muốn con chuẩn bị cho những cuộc tranh đấu, rất có thể đang chờ đón con, bằng việc thăm viếng thường xuyên, nhất là thăm viếng mộ các vị tử đạo. Chúng ta là ǵ khi đối diện với các vị anh hùng ấy ? Chúng ta chỉ là những người tầm thường thực sự. Nhưng, nhờ hồng ân Thiên Chúa, chúng ta có thể trưởng thành, và không có ǵ khác ngoài việc bồi dưỡng cho sự triển nở thêm can đảm trong tâm hồn ki tô giáo bằng những thử thách ấy. Cảnh tưởng hiện lên trên từng bước của người tín hữu niềm hạnh phúc được sống ở Rôma. Cha mong con biết tận dụng những bài học từ nhiều giáo sư thần học khác nhau ; nhưng ngoài những giáo sư c̣n sống, con c̣n có nhiều tiến sĩ mà máu của các ngài giảng dạy c̣n tốt hơn mọi bài thuyết giảng, và tài năng hùng biện của các vị hoàn toàn ở trong hành động. Con sẽ noi gương các ngài để tranh đấu, và khi so sánh việc con làm với những ǵ các ngài đă làm, con sẽ cảm thấy bị thúc bách bởi ḷng khát khao chịu đựng mạnh mẽ, như các ngài đă cam chịu để chứng tỏ t́nh yêu đối với Đức Ki Tô. Như vậy, con sẽ thấy rằng tính chuyên cần trong cuộc sống, trong học tập, sự chiến thắng nhược điểm  tính cách và cám dỗ, sự hồi tâm trong đời sống tu tŕ, tất cả đều không hoàn toàn vô nghĩa khi so sánh với mọi cam khổ của các vị tử đạo. Con cần phải trang bị đủ thứ để sẵn sàng đối diện với mọi thực tại, không chỉ trong viện tập tu, mà cả trong viện tử đạo. Không có ǵ quá khó và đức vâng lời nhằm ǵn giữ con hơn là thúc bách con.

 

         Con quí mến, hăy thứ lỗi bởi cha dùng thứ ngôn từ này, nhưng dường như cha thấy bối cảnh có vẻ rất  trầm trọng và chân trời tỏ ra sầm uất. Các nhăn quan của cha có thể hơi phóng đại, thật không may ! Mây trời chồng chất ngày một dày đặc. Những dấu hiệu từ trời như thế giúp ta có thể đọc được hiện tại và tiên báo về tương lai.

        

         Cha thỉnh cầu hai tập sinh nên vâng lời thầy Vincent de Paul, thầy đang cần tập trung sức lực để học tập. Hăy cầu xin các vị tử đạo để có ḷng kiên tŕ khi buồn chán công việc. Hăy làm việc thật nhiều. Cha nghĩ các con phải ở trong giai đoạn mà mọi khó khăn ban đầu khi ở Rôma sẽ qua đi, và trong giai đoạn mà các con sẽ bắt đầu nếm mỗi ngày thêm chút hương vị của niền hạnh phúc khi được gần thánh Phêrô và Đức Thánh Cha, giai đoạn mà các con sẽ có nhiều t́nh cảm hơn nữa mà mỗi người phải có, những người do Thiên Chúa ban ơn có thể cầu nguyện mỗi ngày trên mộ của Vị Tông Đồ nào đó.